Eg har heilt gløymt…

24/02/2015

…å seie at eg er jo sjølvsagt på instagram. Der postar eg av og til nokre bilde, så viss du vil følge meg der så heiter eg altså alt_godt. Her ser du eit av bilda eg har posta.

IMG_1944

Skrei med soyasaus, kålsalat og bakte tomatar

21/02/2015

No kjem vårteikna eit etter eit: Det blir lysare om morgonen, sola har ikkje lenger gått ned når du kjem heim frå jobb, og det er tulipanar i butikkane.

Likevel er mitt favorittvårteikn at det er fersk skrei i fiskedisken. Det er så utruleg enkelt å servere, det smakar så godt, og ein skreimiddag gjer alle mette, glade og fornøgde.

I dag serverer eg skreien pannesteikt, med bakte tomatar, kålsalat og soyasmør til. Torsk kan enkeltpanerast og dobbeltpanerast. Ved enkeltpanering vender du fisken i krydra mjøl, og då går den rett i panna med rikeleg med smør. Når du dobbeltpanerer skal den først i krydra mjøl, så skal den vendast i egg og til slutt skal den ein runde i ei skål med griljermjøl eller panko. Dobbeltpanering gir den aller mest smakfulle overflata, mykje fordi den trekker til seg deilig smør. Enkeltpanering går mykje raskare, det er mindre griseri og maten blir ikkje så feittrukken som med dobbeltpanering.

Eg vaks opp med at smelta smør (vel, eigentleg margarin) var ein heilt adekvat saus til middagsmat. Det er det mykje slutt på trur eg, det er berre til ball at vi har smelta smør på bordet. Men smørsausar er det ikkje slutt på, og den eg lagar i dag er superenkel med berre to ingrediensar; smør og soyasaus. I og med at soyasaus er vassbasert og smør er feitt så må sausen gå direkte frå panna til tallerkenen. Ventar du skil den seg. (Den smakar like godt, då.) Men rett frå steikepanna, med litt restar frå fiskesteikinga og paneringa, vert den kjempegod.

Skrei med soyasaus, kålsalat og bakte tomatar

IMG_6472Bakte tomatar

Ei stor grein med cherrytomatar

Olje, salt og peppar

Set steikeomnen på 220 grader.

Legg tomatane i eit eldfast fat. Dei treng ikkje vere på grein, dei kan også vere direkte frå eit plastbeger. Ringle over olivenolje, og dryss på salt og peppar. Bak tomatane på 220 grader i 20 minutt.

IMG_6473Kålsalat

Ein skalk kvitkål (ca. 300 g)

Ein halv raudløk

5 cm purre

Vinaigrette

2 ss olje

1 ss eplecidereddik

½ ts salt

Ei klype peppar

Rør saman vinaigretten. Snitt raudløk og purre fint. Legg raudløk og purre i vinaigretten i 10-15 minutt. Snitt kålen fint, og vend den inn i vinaigretten. Sett til side.

IMG_6476Pannesteikt skrei

200-250 g fisk per person

4 ss kveitemjøl

2 ts salt

½ ts svart peppar

Smør og olje til steiking

4 ss smør

2 ss soyasaus

Rør saman mjøl, salt og peppar i ei skål, og hell det ut over ein tallerken. Skjer fisken i passe store bitar. Vend fisken i det krydra mjølet. Smelt 2 ss smør i ei steikepanne. Ha i ei ss matolje og, det gjer at smøret ikkje brenn seg. Steik fisken på alle sider slik at den er gyllen. Legg den på eit eldfast fat, og sett fatet i omnen.

Ha 4 ss smør i steikepanna, og grav ut alt det gode som er i panna med ein steikespade eller ein slikkepott som toler varme. Rop alle til bords, og server tomat, fisk og kålsalat. Slå på soyasausen, og rør kraftig saman medan det kokar opp. Server sausen med ein gong, rett frå panna. Dette er ein smaksrik saus, så det skal ikkje så mykje til kvar av den, naturleg nok.

Pannacotta med ananassalsa

12/02/2015

Dagens dessert er pannacotta. Pannacotta bør lagast dagen før. Denne desserten er søt og mild, men med ananassalsa til så blir det litt sting i den. Deilig!

IMG_6457Pannacotta med ananassalsa

8 dl kremfløte

3 dl naturell yoghurt

1 dl sukker

1 ts vaniljesukker

6 plater gelatin

Legg gelatinen i kaldt vatn. Kok opp fløten med sukker og vaniljesukker. Kryst vatnet ut av gelatinplatene, og rør dei inn i fløten. Rør inn yoghurten til slutt. Hell fløteblandinga i porsjonsglas, og set kaldt i minst seks timar.

Ananassalsa

Ein ananas

Ein raud chili

2 ss honning (viss ananasen ikkje er søt nok)

Rens og finhakk ananasen, og ha den i ein bolle. Rens og finhakk chilien. Rør inn honning viss det trengst. Fordel ananassalsaen oppå den stivna pannacottaen rett før servering.

Viss du ser nøye på bildet ser du at det er chili i den eine rekka, men ikkje i den andre. Denne desserten serverte eg i eit selskap med mange barn til stades, og eg tenkte at barna ville unngå chili. Så feil kan ein ta. Ungane spiste chilisalsa, dei eldre derimot, ville gjerne ha den milde. Fine greier, og alle vart fornøgde.

Äntligen!

12/02/2015

Endeleg er den her, den laktosefrie kremosten frå Tine!

laktosefriI Sverige har dei hatt den lenge, og eg hadde ingen problem då eg skulle lage ein deilig krem av pepparrot og varmrøykt laks, ikkje så ulik den eg fylte i denne smørbrødkaka, til nyttårsmiddagen vår i fjor. Då hadde vi nemleg mi kjære laktoseintolerante venninne med mann som gjestar, og det var lett å lage noko som ho kunne tole med svensk laktosefri ost.

No er den altså komt i produksjon i Norge og, etter mykje om og men, og lang ventetid. Så no kan Hilde få laktosefri tiramisu og alt mogeleg anna godt med kremost. Hurra!

Sashimi med teriyaki-dressing

10/02/2015

Sushibølga har slått over oss, og sashimi er sushi utan ris. Det er ein perfekt forrett til ein fyldig og mettande middag. Teriyakisaus får du kjøpt i velassorterte butikkar, eg smakset min med litt rista sesamfrø og lime.

Skal du lage forretten i god tid er det best om du ventar med å ha på sausen. Sidan det er lime i den så er den syrleg, og det kan ”koke” fisken viss det blir ståande for lenge. Men du kan gjerne skjere opp laksen og la den ligge klar på fat tre-fire timar før servering, så lenge den står tildekt og kaldt.

IMG_6461Sashimi med teriyaki-dressing

50 g laks av salma-type per person

2 ss sesamfrø

1 dl teriyaki-saus

Safta av ein halv lime

To chiliar, raude

To stilkar vårløk

Sett ei tørr panne på plata, og varm den opp til den er godt varm. Dryss i sesamfrø, og rist dei i eit par minutt til dei er gylne og fine. Press limesafta, og bland den i teriyaki-sausen. Rør inn frøa. Del ein av chiliane i to, fjern frøa og finhakk den. Vend chili inn i dressingen, og sett den til side.

Skjer laksen i tynne skiver. Legg opp laksen på eit fat, og rett før servering ringlar du over dressingen. Skjer den andre chilien og vårløken i tynne skiver, og dryss over. Server. Dersom du vil at folk skal bli litt mettare, kan du servere ris til.

Oksegryte med søtpoteter og persillerot

09/02/2015

I dag har eg laga ei kjøttgryte med rotgrønsaker og paprika. Det er ein slags variant av biff stroganoff, og den er laga av billig og seigt oksekjøt. Men det seige kjøtet er det beste når det får koke lenge, så det handlar berre om å vere tolmodig. Eller eventuelt å ha ein trykkokar.

IMG_6456Når ein er mange til bords må det mykje kjøt til, og det å stå og steike kjøtet i porsjonar i gryta er uendeleg kjedeleg, og fyller huset med steikeos. Eg fann ein genial måte å gjere dette på, som går mykje fortare, og som skjer medan du gjer andre ting. Eg steiker kjøtet med varmluft i steikeovnen! Då får eg i gang ein fin mailliard-prosess, den gjer at kjøtet vert brunt og ikkje minst at det blir masse deilig smak i gryta.

Har du trykkokar så puttar du så kjøtet i gryta, får opp trykket, og så er kjøtet mørt på førti minutt. Har du ikkje det, legg du kjøtet i ei gryte, og lar det koke i to timar. Høyrest dette ut som reklame for ein trykkokar? Det kunne det ha vore, men eg har ingen reklameavtalar, eg berre elskar trykkokaren min.

Smaken i denne gryta kjem mykje av grønsakene, i dag fann eg søtpoteter og persillerot. Når du finn slike rare grønsaker, så kjøp dei. Butikkane brukar stadig vekk ”ingen kjøper det” som argument for å la vere å ta inn rar mat, det må vi få slutt på. Rar mat er bra. Grønsakene kokar også fortare i trykkokar. Lagar du gryta på vanleg måte legg du dei i siste halvtimen. Med trykkokar tek du gryta av ovnen når kjøtet har kokt ein halvtime, og let ein tynn vasstråle renne på loket i to-tre minutt slik at trykket fell. Så opnar du, legg i grønsakene, og så skrur du gryta til igjen, og let det heile koke i ti minutt til.

IMG_6463Oksegryte med søtpoteter og persillerot

1 kg bankekjøt

2 ss smelta smør

Salt og peppar

½ liter buljong

1 ts timian

To persillerøtter

To søtpoteter

To gule løk

400 g sjampinjong

To paprikaer

Eit beger creme fraiche

Salt og peppar

Smør til steiking

Set steikeovnen på 220 grader med varmluft.

Skjer kjøtet i 2×2 cm terningar. Ha det i ein bolle, hell over to spiseskeier smelta smør, raust med salt og peppar og rør rundt. Legg bakepapir på ei langpanne med kantar, og hell i kjøtet. Set inn kjøtet, og la det stå ein halvtime på 220 grader.

Rens grønsakene, skjer løken i båtar, del soppane i fire, og skjer persillerøtter og søtpoteter i ikkje alt for små terningar. Kutt paprikaen i munnfullbitar.

Ha kjøtet i ei gryte, og slå på buljong. Ha i timian, og kok kjøtet i 2 timar utan trykkokar, 30 minutt med. Ha i eit beger creme fraiche, persillerot og søtpotet, og la det heile koke ein halvtime til, ti minutt med trykkokar.

Steik sopp og løk i ei gryte, og ha i saman med paprikaen mot slutten av koketida. Brukar du trykkokar, så ha paprikaen i saman med persillerot og søtpotet.

Server gryta med kokt ris og eit godt brød.

Smørbrødkake med leverpostei

31/01/2015

Søtt og salt på same tid? Neida, berre salt. Og saftig, smakfullt og mettande.

Som du sikkert har forstått er eg inne i ein svensk stim for tida. I dag tek eg for meg det geniale konseptet ”smörgåstårta”, eller smørbrødkake som det bør heite på norsk.

Ei smørbrødkake er altså noko som i fasong ser ut som ei kake, men som er eit stort og velsmakande måltid. Svenskane serverer det ofte til lunch, du kan få det servert til søndagskaffen, eller som oppvarming til ein fest. Dei aller fleste bakeri i Sverige lagar smörgåstårtor på bestilling, og smaksvariasjonane er bortimot uendelege.

Når ein lagar ei smørbrødkake lagar ein to-tre ulike rører som ein legg lagvis med brødskiver som ein har skore skorpene av. Og så vert kaka dekt med ein krem av eit eller anna slag, eg har laga ein urtekrem med fetaost, og ein med creme fraiche, pepparrot og riven sitron. Grunnene til at eg vel creme fraiche er at den er relativt fast i konsistensen, og vert ikkje flytande på kaka. Du kan også bruke gresk yoghurt om du vil ha mindre feitt i. Kremen skal smørast ned på sidene av kaka, slik at den pynten du har på dag to sit fast i kremen.

Rørene som skal vere inni kan vere basert på skaldyr, fisk, egg eller kjøt. Dei kan også vere vegetariske, basert på bønner, kikerter eller vegetariske posteiar. Oliven, soltørka tomatar eller artisjokk kan vere tilleggsingrediensar som gir masse smak. Blir røra di for syrleg eller bitter, så juster med litt mild honning, det gjer ofte smaken meir balansert.

For kunsten når ein lagar ei smørbrødkake er å treffe med balansen mellom smakane. Grunnen til at eg brukar pepparrot er at eg vil ha det litt skarpe som balanserer det milde i creme fraiche, egg og brød. Leverposteien knar eg ut i remulade, den er syrleg og balanserer godt med sjølve leverposteien. Ein kunne tenke seg å legge inn eit lag med sylteagurk, til dømes i form av bostonagurk. Men då syns eg det blir for mykje smak av leverposteiskive. Dette skal vere noko anna enn det å ta seg ei brødskive.

Ei smørbrødkake skal lagast dagen før. Det er fordi den skal få tid til å trekke til seg kremen du smører på utsida, og bli saftig og god. Smaken frå fyllet får også fordele seg godt i kaka, og den blir fastare i fisken samtidig som den blir saftigare. Og så pynter du kaka den dagen den skal serverast. Sånn sett er det perfekt festmat, det meste er gjort dagen før, og du har tid til å dekke eit pent bord, og å kose deg med gjestane dine.

IMG_6433Smørbrødkake med leverposteifyll

Ein pakke brødskiver av rasker-typen

250 g leverpostei, gjerne med bacon

1,5 dl remulade

Tre egg

1 dl majones

2 ts riven pepparrot, frå tube

Creme fraiche

2 ts pepparrot

Skalet av ein sitron

Salt og peppar

Ha leverposteien i ein bolle, og kna den mjuk med remuladen. Sett til side.

Koke egga i ti minutt, og skyll dei i kaldt vatn. Skrell dei, og Del del dei først på langs og så på tvers slik at det blir terningar. Ha majonesen i ein bolle, og rør inn eggehakket. Smak til med salt og peppar

Legg fire brødskiver utan skorpe på eit stort fat. Smør på leverposteikrem, og legg på fire skiver til. Smør på eggekrem, og legg på fire skiver til. Hald fram til du har brukt opp all røra du har laga. Avsluytt med fire skiver

Bland saman creme fraiche, pepparrot og sitron. Smak til med salt og peppar. Smør utsida med denne kremen lik at alt brødet er dekt. Legg eit lok eller ein bolle over fatet, og set kaldt til dagen etter.

Dag 2: Pynt kaka med det du har for handa, til dømes skiver av squash skorne med ostehøvel eller mandolin, cherrytomatar, reddikar, skinke, ruccola osv..

IMG_6445

Smørbrødkake med fyll av varmrøykt laks

31/01/2015

Smørbrødkaker med fyll av sjømat er ein klassikar i det svenske kjøkkenet. Skal du gjere det fort og gale kan du til dømes bruke skagenrøre eller andre kjøpesalatar som fyll, men det artigaste er å lage sine eigne rører, med dine eigne favorittsmakar.

Eg brukar varmrøykt laks, det kan du bytte ut med kaldrøykt, som du finhakkar. Krepsehalane kan byttast ut med reker. Når du pyntar ei slik kake så er det uante muligheiter. Sjå kva du finn i butikken. Forrige gong eg lagde dette fann eg ein lekker bunt med friske, små reddikar. Du kan dekke sidene med urter, eller du kan bruke squash eller salatblad.

IMG_1944Smørbrødkake med laksefyll

Laksefyll

250 g varmrøykt laks

200 g kremost

1 dl gresk yoghurt

2 ts pepparrot

1 ts akasiehonning eller ein annan mild honning.

salt og peppar

Urtekrem

400 g fetaost

1,5 dl gresk yoghurt

Salt, peppar og honning

2 dl finhakka urter, grasløk, persille, dill

Pynt:

Krepsehalar i lake

Rekeost på tube

Salat/tomat

Smuldre laksen i ein bolle. Ha i kremost, yoghurt og pepparrot, og rør det godt saman. Smak til med salt, peppar og litt honning. Honningen kan byttast ut med litt sukker. Sett til side.

IMG_1933Ha fetaost og yoghurt i ei matmølle, og køyr det glatt. Smak til med salt, peppar og litt honning. Ha i urtene til slutt, og la matmølla pulsere nokre få gongar før det er ferdig. Dette er for at kremen ikkje skal bli jamnt lysegrønn, men framleis ha urtene synleg i kremen. Sett til side.

Legg tre skiver i rekke på eit avlangt fat. Smør på eit ikkje for tjukt lag med urtekrem. Legg på tre skiver til, og smør på eit lag med laksekrem.

IMG_6428Hald fram til du har brukt opp laksekremen. Avslutt med tre brødskiver. Smør resten av urtekremen utanpå heile kaka. Sett kaldt til dagen etter.

Dag 2:

La krepsehalane renne av i eit såld. Klem ut rekeosten og før tuben over kaka slik at den ligg i eit bølgande band langs kanten. Legg på tomatar eller reddikar, og fyll på med krepsehalar innimellom rekeosten og grønsakene. Fest fine salatblad langs kanten slik at sidene er dekt. Sett kjøleg fram til servering.

IMG_6437

Eg er blant verdas beste!

27/01/2015

Nynorskbloggarar, altså. Stor stas!

FinalistMålungdommen, mållaget og framtida.no har valt ut tolv finalistar som dei meiner har dei beste nynorskbloggane.

Finalistane er valt ut blant alle dei som tidlegare har blitt kåra til vekas nynorske blogg, og det hadde eg æra av å vere i juni 2014. No får lesarane vere med og røyste fram den aller, aller beste.

Konkurransen er tøff, og det er mange knallflinke bloggarar med, men syns du det eg driv med er bra, så kan du jo gå inn her og stemme på meg. På førehand tusen takk! :)

Honningbakte eple med mandellok

22/01/2015

For nokre dagar sidan lagde eg denne desserten, basert på nokre lekre juleraude eple som låg att på fruktfatet. Eg mistenker familien min for å ikkje ete dei fordi dei såg ut til å vere av plast, perfekt raude og lysande som dei var.

IMG_6348Men bakt med eit deilig mandellok vart det ein god og enkel dessert. Mandelloket kan du bruke på mange ting, både bær, pommer, pærer og rabarbra frå frysaren vert godt med dette mandelloket. Det har også klare fellestrekk med toscakaketopping.

Honningbakte eple med mandellok

To eple

1 ss honning

Eit dryss kanel

IMG_6352Mandellok:

50 g smør

50 g skolda mandlar

3 ss sukker

1 ss mjøl

1 ss mjølk

1 ts kanel

Skrell epla, fjern kjernehuset og kutt dei i terningar. Ha eplebitane i ein bolle, ha over honning og kanel, og rør rundt. Fordel eplebitane i seks porsjonsformer, eller ei større form. Set dei i omnen på 180 grader varmluft i 10-15 minutt.

Mal mandlane til mjøl. Har du det travelt kan du trygt droppe skoldinga først. Smelt smør i ei gryte, og rør i alle dei andre ingrediensane. Det skal berre smelte saman, ikkje koke opp. Ta epleformene ut, og fordel mandelmassen over epla. La det heile bake på 200 grader utan varmluft i åtte-ti minutt til, slik at toppingen har blitt gyllen og fin. Server med ei kule vaniljeis.

Flygande Jakob

19/01/2015

Då eg fortalde mi svenske venninne at eg skulle skrive om ”Flygande Jacob” i bloggen var ho sjokkert: Det er jo skrotmat!

Eg måtte le, men ho meinte det heilt alvorleg. Flygande Jacob var mat som svenske mødre, og sikkert også fedre, lagde når dei måtte ha noko fort, enkelt og ikkje nødvendigvis så sunt.

Slikt har aldri hindra meg, så eg gjekk vidare med idéen min. Eg har snakka tidlegare om korleis eg finn inspirasjon, og denne gongen kom inspirasjonen på quiz. Vi fekk nemleg spørsmål om å oppgi tre ingrediensar frå den svenske retten Flygande Jacob. Vi gjetta på kylling, fordi retten var flygande, så supplerte vi med bacon og fløte, for det er i det meste som er godt. Vi fekk altså poeng, utan eigentleg å ha svart korrekt. Hovudingrediensane i Flygande Jacob er nemleg kylling, bacon, banan og peanøtter! Som ein slags kjøttsnickers, altså.

Korleis svenskane kom på dette er uklart, men retten er visstnok komponert av ein svenske som heitte Jacobsson, og som jobba i flybransjen, derav namnet. Eg får kjensla av at han blanda alt han likte i ei form, og det kan gå bra, eller det kan vere heilt katastrofe. I dette tilfellet fungerte det, merkeleg nok. Skal du gjere dette raskt kan du bruke ein ferdiggrilla kylling, det er det ein vanlegvis får i Sverige, seier mi venninne. Du kan også bruke ein eller fleire pakkar salatkylling, altså ferdig pilla grillkylling. Då kan du lage dette kjempefort. Oppskriftene i dag er til seks personar.

IMG_6362Flygande Jacob

800 g kyllingfilet i strimlar

150 g baconterningar

3 bananar

1,5 dl søt chilisaus

3 dl kremfløte eller matfløte

Ein neve peanøtter

Litt smør til steiking

Set steikeovnen på 225 grader.

Smelt smøret i ei steikepanne, og steik baconet fort. Skjer kyllingfiletane i strimlar, og steik dei i baconfeittet. Legg alt over i ei eldfast form. Kok ut panna med litt vatn, og skrap det over i forma. Skrell bananane, og skjer dei i skiver. Fordel skivene utover kyllingen.

Rør saman chilisaus og fløte, og slå det over forma. Du kan også piske fløten først, då får du ein meir fluffy topping. Men det er ikkje nødvendig, smaken blir den same. Bak det heile i omnen i eit kvarter på 225 grader.

Dryss på peanøtter før servering. Server med nykokt ris og ein sprø salat.

Sprø salat

Ein skalk raudkål

20 cm av det lyse på ein purre

2 ss eplecidereddik

2 ss olivenolje

Ei klype salt og ei klype peppar

Rist saman eddik, olje og krydder. Finsnitt grønsakene, bruk gjerne ein mandolin om du vågar og har. Hell dressingen over grønsakene, og vend det rundt nokre gongar. La stå litt.

Godt nytt år! Og når er fastelaven, då?

07/01/2015

Godt nytt år! Eg er lei for at det har vore så stille her i bloggen ei stund, men det heng saman med at vi har overteke eit fantastisk hus i Sverige som har teke nesten all ledig tid.

Vi feira ein utruleg fin nyttårsaftan der, og vi skal tilbake så ofte vi kan for å tilbringe helger og fridagar i fredelege Bengtsfors kommun.

fastelavenMen det slår ikkje feil, når eit nytt år er på plass så byrjar søketreffa å kome: Når er fastelaven i år?

Slik går det når ein har samla på bolleoppskrifter og grautoppskrifter i årevis.

No har eg forresten samla alle fastelavensinnlegga mine på Pinterest, så du kan finne ei oppsummering der.

Det viktigaste er likevel dette: I år er fastelaven søndag 15. februar. Det er berre å byrje å øve på gjærdeigskillsa!

Sjølvaste ribba

23/12/2014

No er det like før den store kvelden, då ribba med tilbehør skal på bordet.

Eg prøver å vere prinsippfast, men gong på gong vert eg overstyrt. Eg vil at vi skal velge på julaftan, enten fåreribbe med tilbehør, eller svineribbe med tilbehør. Men der eg vaks opp blandar dei alt, så rabbestappe og raudkål står side om side på bordet.

Dei mange åra eg har tilbrakt på austlandet har gjort at eg har lært noko om svineribbe, så difor lagar eg det i år. Her skal du få dei triksa eg har lært meg for å få den perfekt.

Eigentleg er svineribbe svært enkel mat. Men ribbeprodusentane prøver å rote det til som best dei kan, og dei presenterer stadig nye variantar av ribba med vekslande resultat.

To gongar før jul har eg prøvd ut dei ferdigkrydra ribbene, den eine frå ein Rimi-butikk, den andre vart kjøpt hos Coop. Begge gongane har det blitt mislykka. Den eine bles seg opp som ein sperreballong i god tid før utløpsdato. Eg sende ein mail til produsenten, som anbefalte meg å resirkulere den som matavfall. (Eg fekk ein tilgodelapp som plaster på såret.) Den andre lagde eg til og serverte forrige søndag. Den smakte ikkje godt i det heile, sjølv om også den vart servert godt før utløpsdato. Den vart alt for pepra, og hadde ein syrleg bismak, som om den var “over the top”.

Så frå no av held eg meg til heilt alminnelege ferske ribber som eg kjøper frå folk eg er dus med, og som ingen har fått sprøyta sitronsyre, salt og msg inn i. Bestill fersk ribbe hos din lokale slaktar med levering på torsdag, så er du sikker på å få ordentleg vare.

Det neste viktige spørsmålet er kva type ribbe ein skal velge, tynnribbe eller familieribbe. Familieribba har kotelettkammen i behald, og gir dermed mykje og god mat. Den passar godt å servere dersom ein har mange til bords, eller dersom ein har barn eller andre ved bordet som er skeptisk til feitt og svor. Av kotelettkammen er det lett å skjere gode, kjøtfulle stykke til feittskeptikarane. Dersom ein ikkje er så mange til bords, og serverer medister og anna tilbehør til, så er ei tynnribbe tilstrekkeleg, og lett å få sprø svor på.

Men korleis får eg sprø svor, spør folk meg. Det er så enkelt som fot i hose. Eg brukar den langsame metoden, og så legg eg ribba i ein krydra saltlake i god tid før steikinga. Då bles svora seg opp, og blir til deilig ribbesnop. Dette virkar kvar gong:

IMG_9563Svineribbe

500 g ribbe per person

Vatn, salt og peppar

Ein løk

2 skiver fersk ingefær (valfritt)

Dagen før servering: Skyll og tørk ribba. Er den ikkje ruta, så rut den opp med ein skarp kniv parallelt med der beina er kutta. På den måten vert den lettare å dele opp. Løys opp tre nevar salt i tre liter vatn. Ha i ei teskei pepparkorn, tre laurbærblad og tre einebær som du knuser grovt. Du kan også ha i to-tre teskeier natron, det hjelper til med å bryte ned bindevevet i svoren, og gjer at du lett får sprø svor. Legg ribba i laken i ein balje eller i ein kraftig pose. La stå eit døgn.

Serveringsdagen: Set omnen på 120 grader rett før frukost. Legg ribba i med svora opp i den djupe langpanna di. Viss ribba får ei dump ned på midten, så legg ein tallerken eller ein ball av aluminiumsfolie under ribba slik at den vert høgast midt på. Målet er å få ein jamn boge på ribba slik at feittet renn av. Legg løk og ingefær i langpanna, dei gir smak til sausen. Set ribba inn i omnen. La ribba steike i seks-åtte timar. Fyll på med vatn undervegs, det er med på å danne sjy som blir basis for sausen.

Ein halvtime før servering set du opp varmen til 225 grader. I løpet av dei neste 15-20 minutta poppar svoren opp og blir perfekt sprø. Pass godt på, og ta den ut før toppen vert brent. La ribba kvile medan du lagar sausen. Hell av sjya. Unngå å få med det som er brent.

Saus

4 dl sjy

Saft av ein appelsin

Sukker, salt og peppar

1 ss maisenna rørt ut i 4 ss vatn

Sik feittet av sjya. Eg har ein fiffig feittavskillar, det er ei kanne med tuten festa lågt på kanna. Då kan eg sile sjya opp i den, og skille feittet frå. Ha sjya i ei gryte, og press i silt saft av ein appelsin. La det koke opp. Smak til med sukker, salt og peppar. Rør ut maisenna i vatn. Ha det i sausen litt og litt medan du rører godt.

Surkål og raudkål er så lett å lage at det er nesten komisk. Til jul er det stor stas å kunne sette heimelaga surkål og raudkål på bordet. Det er noko anna enn å klippe hol på ein masseprodusert pose. Du kan også gje bort surkål eller raudkål som du har fylt på eit fint glas i gåve. Det går fint å doble desse oppskriftene når du likevel held på.

Ikkje lag surkål i aluminiumsgryter. Dei har ofte eit belegg på innsida som syra i eddiken løyser opp, og som dermed hamnar i kålen.

Surkål

1 kg hovudkål

2 ts karve

2 syrlege eple

1 ts salt

2 ss kvit eddik

2 ss sukker

2 dl vatn

Del eit kålhovud i to, og fjern stilken i midten. Veg opp slik at du har ein kilo ferdig reinsa kål. Skjer kålen tynt. Reins eplet, og riv det grovt. Legg kål, karve og eple lagvis i ei gryte som du har lok til. Ha i eddik, sukker og salt, og la det heile koke ein times tid på låg varme. Rør forsiktig av og til. Smak til om det trengst meir eddik, sukker eller salt.

Raudkålen kan godt lagast eit par dagar før julaftan. Den blir berre betre av å få stå kjøleg frå den er ferdig til den skal serverast. Denne porsjonen er til åtte personar, og får du raudkål til overs toler den godt frysing. Slik gjer eg det:

Raudkål

1 kg raudkål

2 syrlege eple, til dømes Granny Smith

1 gul løk

1 sjalottløk

2 nellikspiker

2 dl kjøtkraft eller buljong

1 dl eplecider eller eplejuice

1 ss balsamicoeddik

1 ss brunt sukker

Salt og peppar

Set steikeomnen på 200 grader .

Snitt kålen fint. Skrell og rens epla, og riv dei grovt. Finsnitt den gule løken. Skrell sjalottløken, og stikk to hol i den. Stikk nellikspikrane inn i sjalottløken. Legg kål, eple og gul løk lagvis i ei eldfast form. Legg sjalottløken med nellik mellom laga. Slå på cider, kraft og eddik. Dryss på sukker og ei teskei salt. Legg på lok eller lag eit lok i dobbel aluminiumsfolie og brett over forma. La raudkålen bake i 2 timar.

Smak til raudkålen med meir sukker og salt viss det trengst, og kvern over svart peppar før du serverer den.

Krydra dessertklementinar

22/12/2014

Desse dessertklementinane er deilige etter ein tung julemiddag. Dei er også fine å gi bort, enten som julegåve til dei som har alt, eller som vertinnegåve. Legg dei på eit pent glas, og slå eit band rundt. Du kan også ta dei med til ein buffé viss du vert spurt om eit bidrag. Eg har skore mine i skiver, men har du god tid slik at dei får ligge på glas nokre dagar, så lag dei gjerne heile.

Når du skal lage denne desserten, så sjå om du finn ganske små klementinar. Sjekk dei på førehand om dei er bitre på smak, eller om dei er fulle av steinar. Det er ikkje så stas. Bruk dei små, søte klementinane, så får du det beste resultatet.

IMG_6116Dessertklementinar

10 klementinar

Lake

6 dl vatn

4 dl sukker

3 kanelstenger

3 stjerneanis

Ei vaniljestang

Splitt vaniljestanga. Kok opp vatn og sukker, og legg i krydderet. La det småkoke i fem minutt.

Skrell klementinane med kniv ved at du skjer av toppen og botnen, og så lar du kniven gli ned litt innanpå skalet slik at det kvite blir med. Skjer dei i skiver, og fjern eventuelle steinar. La dei trekke i laken i fem minutt, før du auser dei forsiktig opp i eit glas som heller lake over. Skru på tett lok, og oppbevar kaldt. Dette held seg uopna på kjøl i ca. tre-fire veker.

Server dei kryddermarinerte klementinane med piska krem, is eller til riskrem.

Sjokoladecookies med aprikos

20/12/2014

Det blir jul i år og, sjølv om vi ikkje akkurat er i rute.

I år er eg skikkeleg bakpå, har ikkje meir enn to slag kaker i boks. Så eg måtte finne nokre enkle ting eg kunne lage fort og gale som gir familien kjensla av jul tilbake.

Ein treng nemleg ikkje gjere ting så komplisert. Det viktigaste med jula er trass alt å kose seg. Invitere vennar og familie innom på enkel servering, lage noko enkelt, men smakfullt til dessert, og kanskje gi bort noko av det du har laga sjølv. Folk har jo alt dei treng, og det dei treng det skaffar dei seg sjølve. Då kan gåvene like gjerne vere spiselege, som til dømes desse gode sjokoladekjeksa. Eller cookies, som ungdommane og kjeksfabrikantane kallar dei. Det å få ein boks med deilige heimelaga kjeks er den beste gåva, syns eg.

Desse er intenst søte og rike på sjokoladesmak, og då vert den friske smaken av aprikos ein god smaksmessig variasjon. Har du mjukt smør ståande på benken så går desse overraskande fort å lage. Lag deigen den eine kvelden, så kan du steike kjeksa dagen etter. Eller når gjestane ringer på, for den del. Skjer av så mange skiver som du vil servere, og imponer med sylfersk bakst.

IMG_6101

160 g mjukt smør

2 dl demerarasukker

200 g vanleg kvitt sukker

2 egg

240 g kveitemjøl

100 g kakao

2 ts natron

200 g hakka mørk sjokolade

200 g hakka kvit sjokolade

100 g hakka tørka aprikosar

Set omnen på 175 grader.

Ta unna litt kvit sjokolade, og grovhakk resten saman med den mørke sjokoladen. Bland mjøl, kakao, natron, aprikos og hakka sjokolade i ein bolle. Pisk smør og sukker lyst og luftig. Rør inn egga eit og eit, og vend til slutt inn kveitemjølblandinga. Form det til ein deigrull. La rullen kvile i kjøleskapet i ein times tid.

Skjer rullen i skiver, og legg skivene på eit steikebrett med bakepapir på. La kakene steike i omnen på 175 grader i ca. 10 minutt. Når kakene er heilt kalde kan du smelte litt kvit sjokolade og ringle over til pynt, om du vil.

IMG_6191

Mine julegåvetips

07/12/2014

Oppigjennom åra har eg laga mange oppskrifter på ting du kan lage og gje i julegåve til vennar og kjende. Eit av dei søkeorda som eg får aller flest søketreff på i bloggen er faktisk spiselige julegaver.

Her har eg ikkje berre tatt med det spiselege, men også andre tips til ting du kan lage med enkle midlar. Eg har samla lenkene på pinterest, då er det enkelt å klikke seg gjennom tipsa og sjå om det er noko der som er aktuelt for deg. Kos deg i førjulstida! :)

trøflar

Julehuset

07/12/2014

Pepparkakehus høyrer alltid med til vår jul, sjølv no etter at borna mine har blitt store. Det er viktig å ha ein god deig som er lett å jobbe med, og som rekk til eit hus, mange store hjarte og endå nokre figurar som kan illudere dei som bur i det fine huset.

Det finst mange pepparkakeoppskrifter, og resultatet kan variere. Eg har gode erfaringar med deigen under, der ein kokar opp sukker, smør og sirup. I nokre oppskrifter har ein også i fløyten når ein kokar det heile opp, då tek kolninga lenger tid. Når ein kokar opp smør, sirup og sukker vert sukkerkorna løyst opp godt. Eg har prøvd deigar der smør og sukker er rørt kvitt. Då vert steikeflata meir ujamn, og ein ”ser” spora etter sukkeret. Uansett lønner det seg å lage deigen dagen før ein skal bake. Då rekk den å bli kald og fin, og ”sette seg”, slik at den er lett å jobbe med.

Pyntinga av huset foregår etter alle kunstens reglar. Vi limar huset i hop på den ”farlege” måten, med smelta sukker. Det gjer det meir stabilt, syns eg.

Huset har søte småruta vindauge, dei lagar eg med gamaldagse bringebærdrops, som eg knuser og legg i opningar i deigen. Når eg steiker kakene smeltar bringebærdropsa og lagar fine, gyldne karamellglas.

Du kan også bruke sitrondrops, men drops med kunstige søtningsstoff kan ikkje brukast. Kamferdrops fungerer til nød, men dei karamelliserer ikkje så lett som fruktdropsa. Sprossene er lagde av tynne deigpølser som er lagt i kryss.

Utfordringa med å lage pepparkakehus er at ein gjer det berre ein gong i året. Det gjer at ein ikkje alltid huskar frå år til år kva som er lurt og kva som ikkje er lurt. Eg har brukt å ha same storleik på tak og vegg, og gløymer for kvart år at det er lurt å ha taket litt kortare og litt breiare. I år har vi kjøpt oss feriehus i Sverige, så eg kom på den geniale idéen å lage eit hus som likna på det. Det klarte eg nesten, det vart litt høgt, men elles ganske like, gult og fint. Eg måtte ha doble takplater sidan huset har mansardtak, det var ei lita utfordring, men det gjekk bra.

Eg har funne såkalla dropsmatter som eg kjevlar ut husdelane og kakene på. Det gjer heile operasjonen utruleg enkel, ved at eg slepp å flytte delane frå der eg kjevlar dei ut til steikebrettet. Dropsmattene går rett i omnen som bakepapir. Eg brukar også mykje mindre mjøl når eg bakar ut, så og seie ingenting, faktisk. Når du unngår å ”mette” deigen med mjøl smakar kakene betre, syns eg. Du kan også bruke tynne silikonmatter, men dei er ikkje så lette å bake på. Dropsmattene får du tak i hos til dømes Panduro og andre hobbybutikkar. Dei er også å finne i nettbutikkar som spesialiserer seg på baking, og i proffe kokkebutikkar som Culina.

IMG_6092Pepparkakedeig

300 g meierismør

2 dl sirup, eg brukar mørk

4 dl sukker

2 dl kremfløyte

1 ts nellik

1 ts malt ingefær

1/2 ts peppar

4 ts kanel

2 ts bakepulver

900 g kveitemjøl

Bland smør, sirup og sukker i ei tjukkbotna gryte. Varm opp til sukkeret er heilt smelta, altså rundt kokepunktet. Ta gryta av plata og la blandinga kolne litt. Rør i fløyten. Sikt i krydder, bakepulver og mesteparten av mjølet. Rør alt i hop til ein jamn deig. La deigen stå kaldt til neste dag.

Del deigen opp i passe bitar, ca. 400 g deig er nok til eit fullt brett. La dei bitane du ikkje jobbar med ligge i kjøleskapet. Elt deigen i litt mjøl på bordet og kjevle den til den er ca. 3 mm tjukk. Å få ein jamnt tjukk deig er viktig. Då sikrar du at dropsa smeltar fort nok, og er ferdige samtidig med sjølve kaka. Du unngår og at nokre kaker på brettet vert ferdige før dei andre, det kan skje om deigen er tynn nokre plassar og tjukk andre plassar.

Lag ein mal, til dømes av overhead-plast eller ofre ei plastmappe. Du kan også bruke bakepapir. Skjer ut malar som er så store som du vil ha dei, du treng to sideveggar, to gavlar og to takplater. Mål opp at takplata går litt utanfor veggen, og at veggen på gavlen (før den skrår inn) er like høg som langveggen.

Legg malane på deigen, og skjer dei ut med ein skarp kniv eller eit pizzahjul. Pass på at du ikkje skjer igjennom bakepapiret eller silikonmatta du brukar. Stikk ut vindauge med det du måtte ha. Vi har brukt sirupsnippformer på høgkant til gavlvindauge, det vart kjempefint. På langsida brukar eg loket til eit norgesglas, for i svenskehuset er det vindauget boga. Ei tom fyrstikkeske er også fin storleik til å stikke ut vindauge med.

Pirk ut deigen inne i vindauga. Legg eventuelt på sprosser, og dryss knust drops i opningane. Pass på at du ikkje får knust drops på sjølve deigen, det brenn seg og ser ikkje så fint ut. Steik delane i omnen på 175 ° C i ca. 10 minutt.

Smelt 3 dl sukker på middels sterk varme i ei steikepanne. Rør innimellom så varmen fordeler seg og sukkeret smeltar jamt.

IMG_6081Dypp den eine gavlen i sukkeret og la det drype av. Sett den tett inntil den eine langveggen. Dypp den andre langveggen, og sett den inntil gavlen. Dypp begge sider av den siste gavlen i same runde, og dytt den mellom dei to langveggane. Dypp til slutt den eine takplata, og dytt den saman med den andre. Legg taket på huset medan det framleis er litt bevegeleg. Fyll eventuelt på med meir smelta sukker frå ei tresleiv for å lime taket fast ordentleg.

Eg brukar også ei stor stjerne som eg stikk ut ei mindre stjerne i. Desse får og dropsfyll i opninga. Så stikk eg ut eit hol til sløyfeband med tuppen på ein epleutstikkar. Har epleutstikkaren sagtaggar kan du også gjere det etter at kaka er steikt, i tilfelle du gløymde sløyfeholet før steikinga. Har du hjarteformer kan du gjere det same med dei. Slike fine pynta kaker kan du gi bort i julegåve til dei som har alt, pent innpakka.

Lag glasur av tre eggekviter (stor porsjon!) og ein pakke melis. Pisk eggekviten stiv. Ha i melisen litt og litt medan du fortsatt piskar. Blir den for tjukk kan du spe den litt med litt sitronsaft eller vatn. Dette blir på ein måte ein marengsmasse. Den er mykje meir stiv og lett å handtere enn ein vanleg melisglasur med vatn eller flytande eggekvite.

Eg har glasuren i ein eingongssprutepose som eg kan klippe tuppen av. Tre posen nedi eit litermål, brett den utover kanten. Då kan du lett fylle glasuren i posen. Har ikkje posen glidelås så knyt den igjen. Klipp eit bittelite hol i eine hjørnet. Det viktigaste er at glasuren berre kjem ut der den skal nemleg gjennom det vesle holet.

Lykke til med pepparkakebaksten!

Her finn du lenker til tidlegare julehus som vi har laga.

Sabayonnegratinerte blåbær

24/11/2014

Å, får vi dessert! Ja, dei er ikkje så bortskjemte desse tenåringane. Dessert har vi berre av og til. Denne er superenkel, men den må ferdigstillast medan sausen vert skrapa av tallerknane. Eg lagar ein sabayonne, ein slags eggedosis som eg brukar til å gratinere bær med. Superenkelt!

IMG_6064Sabayonnegratinerte blåbær

Ca. 75 g bær per person

1 ts honning per person

2 dl kvitvin

2 egg

4 ss sukker

Før middagen:

Ha kvitvinen i ei lita gryte, og kok opp. La den koke til litt under halv mengde, du skal ha att ca. 0,8 dl vinsirup. Dette kan du gjere i god tid.

Legg bæra i små eldfaste former. Ringle over ei teskei honning i kvar form. Når du tek paien ut av omnen slår du omnen av, og set inn formene. La dei stå for å falle saman medan middagen vert spist.

Når hovudretten er servert: Ta formene ut av omnen. Set grillen i steikeovnen på full pinne, oppunder 250 grader. Ha egg og sukker i ein bolle, og pisk det stivt. Pisk inn den avkjølte vinsirupen til slutt. Hell eggedosisen i formene, og bak dei i omnen i 1-2 minutt. Stå og sjå på, dette går fort. Server desserten varm.

Kjøt med saus

21/11/2014

Eg er lei meg for den kjedelege overskrifta, men her er greia: Eg har fått to barn, no er begge tenåringar, og når dei spør om kva vi skal ha til middag er dette den beste måten å gjere dei lykkelege på; ved å svare kjøt med saus.

At dei ikkje ville bli vegetarianarar visste eg tidleg. Dessutan har eg skjemt dei bort ved å servere store, saftige kjøtstykke skorne i skiver med saus basert på fløte eller creme fraiche. Dei har aldri fått kjensla av at at kjøt er komplisert eller dyrt. Kjøt er noko ein krydrar, puttar i omnen og så lagar det seg sjølv meir eller mindre. Skal dei imponere kjæresten steiker dei biff, og til bursdagane er desse store krydra kjøtstykka det viktigaste ønsket å oppfylle.

Og viss eg kan ta livet av ei myte så er det nettopp denne, at det å steike kjøt er vanskeleg. Det er faktisk veldig lett, og det blir endå lettare viss du har eit steiketermometer å hjelpe deg med. Med svinekjøt treng du ikkje det, der må du berre bestemme deg for om du vil ha det saftig eller fillete (som fillegris/pulled pork). Vil du ha det saftig må du ikkje bruke for lang tid, vil du ha det mørt og fillete kan du bortimot steike det så lenge du vil, berre du har ein god saus å vende det i til slutt.

Mange spør meg om eg ikkje skal bruke sous vide når eg lagar slik mat. Men eg har aldri forstått poenget med å fylle opp kjøkenet med endå fleire dingsar når eg har ein heilt strålande fin steikeomn som eg kan bruke til dette.

I dag har eg marinert og steikt ei svinesteik utan svor og feitt i steikepose. Steikepose er ei genial innretning som toler steikeovnsvarme og som tek vare på alt det gode søet som kjem av kjøtet når det vert steikt med krydder og væske. Søet vert sjølvsagt ein fantasisk saus, berre du blandar det med creme fraiche, og smakar til med noko som har litt sødme. Rognebærgelé er ein vinnar hos meg, men du kan også til dømes bruke honning, brunost, plommer eller solbærsaft.

Til kjøtet lagde eg ein slags grateng eller pai med det eg hadde i kjøleskapet etter siste handleraptus, nemleg squash og purre. Eg konstaterer at eg handlar grønsaker meir etter estetikk enn etter behov. Eg kjøper dei grønsakene som er pene akkurat i dag. Og så finn eg (vonaleg) på noko å bruke dei til når eg kjem heim.

IMG_6059Marinert svinesteik

1,5-2 kg svinesteik utan svor og feittrand

2 dl raudvin

3 fedd kvitløk

1 ts tørka timian

2 ts tørka persille

2 ts salt

½ ts malt peppar

Legg svinesteika i posen saman med kvitløksfedda, som du kan bruke heile eller knust alt etter kor ”eksplosiv” du vil ha kvitløkssmaken. Knuste fedd gir meir smak. Bland saman raudvin og krydder, og slå det i posen. Lukk posen med eit av klipsa som følgjer med, fjern lufta i posen, men set klipsen litt lenger ut, slik at lufta som dannar seg i posen har plass til å utvide seg. Legg det heile i ei eldfast form. Dette kan du gjere kvelden før servering. La steika kvile kaldt til nokre timar før servering.

Set steikeomnen på 180 grader. La steika stå i omnen i ca. 2-2,5 timar. La den kvile litt før du tek den ut av posen. Legg den på eit fat. Sil innhaldet i posen over i ei gryte, og ha i eit beger creme fraiche. La det koke nokre minutt. Smak til med salt, peppar og noko søtt. Blir fargen for kjedeleg kan du ha i litt sukkerkulør. Smakar den for lite kan du vere litt vill og gal, og ha i litt tomatpuré eller ein liten klunk med lake av sylteagurk.

IMG_6051Purre- og squashpai med fetaost

To purrar

To squash

Ein pakke frossen spinat

200 g fetaost

6 egg

2 dl kremfløte

Ein bunt persille

2-3 blad salvie

salt og peppar

Set omnen på 180 grader. Skjer purren tynt, og fres det i olje i eit gryte med salt, peppar og 2-3 finhakka salvieblad til det har falt saman og blitt blankt og mørt. Skjer squashen i tynne skiver, salt dei lett og legg til side. La spinaten tine i eit såld slik at vatnet renn av.

IMG_6056Ha purren i ei eldfast form. Fordel spinaten over purren. Finhakk persillen, og dryss over. Hald tilbake litt til pynt. Legg squashen som takstein over det heile.

Ha egg, fløte og halvparten av osten i eit litermål, og køyr det glatt med stavmiksar. Slå det over grønsakene. Smuldre over fetaost, og bak gratengen i 30 minutt, til den er gyllen og fin, og grønsakene er møre.

Server kjøtet skore i tynne skiver med saus, purre- og squashpai og ein frisk salat.

Faktorenes orden – laks med pestobakte poteter og brokkolikrem

16/11/2014

Faktorenes orden er likegyldig, lærte mattelæraren min meg. Med tida kan eg lært at den påstanden ikkje gjeld på kjøkkenet.

Når ein lagar mat er faktorenes orden slett ikkje likegyldig. Å gjere ting i feil rekkefølge lagar meirarbeid, ekstra oppvask og alt tek lengre tid. Å gjere ting i rett rekkefølge gjer at ting flyt, og ein jobbar meir effektivt.

Middagen i dag er eit døme på det. Her kan ein ikkje utan vidare bytte om på oppgåvene, då går det i ball, ein må vaske steikepanna to gongar, og alt blir ikkje ferdig til same tid. Men følgjer du instruksane mine så blir det perfekt, det kan eg love.

Eg serverer laks med brokkolikrem, rista brokkolibukettar, mandeldryss og poteter bakt med raud pesto og honning. Som så ofte når ein skal ha med poteter må ein byrje med dei. Eg vender potetene i blandinga med raud pesto og honning før dei får bake i omnen. Deretter ristar eg mandlane, dei treng tørr panne, så då kan eg ikkje steike noko i panna først. Så steiker eg brokkolien, for eg vil ikkje at den skal ta smak av laksen, som dermed må kome til slutt.

IMG_6008Bakte poteter med raud pesto og honning

800 g små poteter

2 ss raud pesto

1 ts honning

Sett steikeomnen på 210 grader med varmluft.

Rør saman pesto og honning i ei vid skål. Ha potetene i, og vend dei rundt så dei er godt dekte med pestoblandinga. Hell dei i ei eldfast form, og bak dei på 210 grader i 35-40 minutt til dei er møre.

Rista mandlar

Varm opp ei tørr steikepanne på godt varm plate. Legg i 2-3 ss mandelflak, og rist dei til dei får ein fin gyllen farge. Hell av på ein asjett, og sett til side.

IMG_6018Brokkolikrem

Ein stor brokkoli

Ein pakke kremfløte

Ei snau ts salt

Nykverna peppar

Eit kryddermål muskat

Smør til steiking

Skjer bukettane av brokkolien, dei skal ikkje ha meir enn 1 cm stilk. Vert dei store, så bryt dei frå kvarandre. Legg til side.

Skrell dei nederste 5-6 centimetrane av stilken som du står att med. Bruk ein skrellar eller ein liten, skarp kniv. Skjer stilken i tynne skiver frå topp til tå. Ha alt i ei gryte saman med fløte og krydder, og la det koke til stilken er mør og fløten har tjukna, ca. 15 minutt. Køyr det heile glatt med stavmiksar.

Medan brokkolistilken kokar steiker du dei små bukettane i smør til dei har fått farge og er møre, men ikkje blaute. Dryss på litt salt og peppar, og hell over på ein asjett. Kryst over litt sitron og sett til side.

IMG_6025Smørsteikt laks

200 g laks per person

Smør til steiking

Salt og peppar

Smelt smøret i varm steikepanne. Salte og pepre laksestykka. Legg laksestykka i godt varm panne, og la dei bli gylne på eine sida. Hell brokkolikremen i ei eldfast form, og legg laksestykka opp i kremen. Du treng ikkje steike andre sida av fisken, den vert gjennomvarm av kremen. Dryss over brokkolibukettane, og sett forma i omnen saman med potetene dei siste fem minutta før du dekker på bordet.

Server laksen med brokkolikrem, brokkolibukettar og dei pestobakte potetene til. Dryss litt rista mandelflak over før servering.

Islandskake

09/11/2014

Når ein har fest er det staseleg å servere ei god kake til dessert. Første gongen eg fekk servert Islandskake så vart eg reint euforisk, så god var den. Den er ei bombe, så du treng ikkje så stort stykke, men det stykket du et er tilgjengjeld knallgodt. Viss du vil lage ei lettare (og raskare) utgåve av kaka kan du bytte ut smørkremen med vaniljekrem. Slik gjer du det:

IMG_5989Islandskake

6 eggekviter

3 dl sukker

½ ts salt

1 ts søtleg eddik

3 dl kokosmasse

75 g kokesjokolade – grovhakka

1 ss potetmjøl

½ ts bakepulver

Fyll:

6 eggeplommer

1 ¼ dl kremfløyte

150 gram sukker

1 ts maisennamjøl

2 ts ekte vaniljesukker

150 gram smør (skal piskast inn til slutt)

200 g svisker

3-4 dl vatn

Til pynt:

3 dl kremfløte

Ein pose daimkuler

Litt nøtter, eg brukte macadamia-nøtter

IMG_5987Set omnen på 175 grader.

Pisk eggekvitene med salt og eddik, ha i sukkeret litt og litt, og pisk vidare til du har ein seig og fin marengsmasse. Vend inn kokosmasse, hakka sjokolade, potetmjøl og bakepulver.

Ha deigen i ei rund springform, eg brukte ei som var 24 cm i diameter. Legg matpapir over botnen før du set ringen på forma. Steik kaka nederst i omnen på 175°C i 45 min. La kaka bli heilt kald, gjerne i forma, før du legg kremen på.

Lag smørkremfyllet ved å blande eggeplommer, fløyte, sukker og vaniljesukker i ei panne og varm det sakte opp. Dette må varmast godt opp, nesten til kokepunktet ei lang stund. Rør heile tida. Ikkje gjer denne prosessen for fort, då vert fyllet ikkje stivt. Du ser at det tjuknar etter kvart. Ta det av varmen når eggeblandinga er ferdig, og set den kaldt. La eggeblandinga kolne heilt før du piskar i smøret.

Kok sviskene i fem minutt, ta dei av plata og la dei stå i vatnet til dei har blitt godt bløytte. Dei skal vere så mjuke at du kan klemme dei flate. La dei renne av. (Kokevatnet er godt å drikke.)

Smør fyllet på den heilt avkjølte kakebotnen. Legg sviskene oppi smørkremfyllet. Pisk krem, og brei over kaka. Dryss på daimkuler og hakka nøtter.

Andebryst med plommesaus og dobbeltbakte poteter

08/11/2014

Å kose seg med vener og god mat blir berre viktigare dess mørkare og våtare det vert ute. Vi har invitert til festmiddag, og her er menyen. Eg elskar andebryst, og eg tek det alltid med heim når eg er i utlandet. Sist storejenta var ute og reiste forsto eg at eg har oppdrege henne godt, ho kom heim frå reise med fire andebryst i kofferten. Betre gåve får eg ikkje.

Får du ikkje tak i andebryst kan du lage denne oppskrifta med enten kyllingbryst eller kalkunbryst. Juster steiketida etter kor tjukt kjøtstykket du brukar er. Sausen eg lagar i dag har eg laga i mange år. Eg lærte den av Arne Brimi, og den er veldig enkel, samtidig som den smakar heilt fantastisk. Først for kort tid sidan lærte eg at den (eller iallfall startpunktet på sausen) har eit ”pent” fransk namn, gastrique. Du lagar den ved å smelte sukker i panna, og så koke ut med raudvinseddik, eller viss du vil ha den litt mildare, raudvin. Så let du den koke vidare med litt kraft, slik at den får ein deilig kjøtsmak. Eg supplerer også med sjalottløk og plommer.

Til andebrysta serverer eg dobbeltbakte poteter og bakte grønsaker. Grønsakene kan variere etter kva du har i kjøleskapet, finn i butikken eller hentar i hagen. I dag brukte eg paprika, søtpotet, fenikkel, sjalottløk og purre. Bytt gjerne ut med det du har. Men det er uansett smart å byrje med potetene. Eg brukte mandelpoteter, men her kan du bruke alle poteter med tynt skal. Bak dei først, knus dei, krydre og bak på nytt, enkelt og godt når ein har god tid.

IMG_5970

Dobbeltbakte poteter

To-tre melne poteter per person

Olivenolje

Timian, salt og peppar

Sett steikeovnen på 200 grader. Legg vaska poteter i ei form, og bak dei i ein snau time, alt etter storleik. Ta dei ut og legg dei på eit olja steikebrett. Trykk dei nesten flate med ein potetstappar eller liknande. Ringle over litt god olivenolje, og dryss på salt, peppar og litt timian. Bak potetene i 20 minutt på 200 grader til dei er sprø og gylne. Potetene serverer eg med ein klatt avokadoaioli, som eg lagar superenkelt slik:

Avokadoaioli

Ein avokado

1 dl majones

3 fedd kvitløk

Sitronsaft, salt og peppar

Ha avokado, majones og kvitløk i ein blender. Køyr det glatt. Smak til med sitronsaft, salt og peppar. Er den for skarp, så rund av med litt honning. IMG_5978

Bakte grønsaker

Ein purre

To søtpoteter

Fire paprika

Ein pose sjalottløk (minus den du treng til sausen)

Ein stor fenikkel

Søt chilisaus

Olje, salt, peppar

Rens grønsakene, og del dei i passe store bitar. Ha dei i ein romsleg bolle, og ringle over olivenolje, salt, peppar og 3-4 ss søt chilisaus. Vend grønsakene i dette, og ha dei over i ei eldfast form. La dei bake på 200 grader i ca. ein time. IMG_5967

Andebryst

Ca. 150 g andebryst per person

2 ss olje

Snitt skinnsida på andebrysta på skrå ned til (men ikkje i gjennom) kjøtet med ein sylkvass kniv. Den enkle måten å gjere dette på er å legge dei oppå ein asjett, då kjem du til med kniven samtidig som du har betre kontroll på kor djupt du kuttar. Salte og pepre andebrysta godt. La dei ligge litt.

Varm opp oljen i ei romsleg steikepanne på høg varme. Legg i andebrysta, og la dei steike på høg varme til skinnet er sprøtt og lysebrunt. Ta ut brysta og legg dei til side, gjerne over i eit eldfast fat.

Hell av feittet som er i steikepanna, men ikkje vask panna, berre tørk av kanten der du har helt av slik at det ikkje kjem feitt på kokeplata. IMG_5982

Plommesaus til and

2-3 ss sukker

3 dl raudvin

3 dl kraft eller utspedd fond

Ein finhakka sjalottlauk

To store utsteina plommer, skorne i terningar

Salt og peppar

Smelt sukkeret i steikepanna som du steikte andebrysta i. Når det er blitt lysebrunt dreg du steikepanna til side og slår ned temperaturen på plata. Slå på vinen, og la det koke medan du rører godt slik at sukkeret har smelta heilt i vinen. Ha steikepanna på plata igjen, og slå på kraft. Ha i løken, og la det heile koke i ti-femten minutt. Smak på sausen, og tilsett salt og peppar til den er balansert og god. Ha sausen over i ei lita gryte, og ha i 2 ss av andefeittet. Køyr den glatt med stavmiksar. Ha i plommene, og la den koke fem minutt til, slik at plommene er møre. Smak til på nytt med salt og peppar.

La andebrysta stå i ovnen saman med grønsakene dei siste femten-tjue minutta, gjerne med eit steiketermometer i. Ta andebrysta ut når kjernetemperaturen er ca. 58 grader.

La dei kvile på benken i ca. ti minutt før du skjer dei i fine skiver, og serverer dei med bakte grønsaker, dobbeltbakte poteter og plommesaus.

Meir tilbehør: Bakt graskar og smørsteikt squash

02/11/2014

No finn du graskar i butikkane, sjå om du finn dei flotte, kremgule flaskegraskara. Dei er lette å bruke i mat, i dag har eg bakt dei i tynne skiver med salvie, smør og brunt sukker. Graskar har så lite eigensmak at den lett tek opp i seg den smaken du tillagar den med. Denne retten kan du også lage med søtpotet eller andre typar graskar. Slik gjer du det:

IMG_5965Bakt flaskegraskar

Eit flaskegraskar

1 ss brunt sukker

1,5 ts salt

Tre-fire drag med pepparkvern

4-5 salvieblad

2 ss smør

Sett steikeovnen på 180 grader med varmluft.

Skrell flaskegraskaret, og del det i tynne skiver. Finhakk salvie, og legg det i ei eldfast form. Legg skivene i forma. Smelt smøret, og pensle skivene med det. Dryss på sukker, salt og peppar. Bak graskaret i omnen på 180 grader i ein time.

Til sist serverer eg smørsteikt squash. Det er så enkelt å lage, og knallgodt. Squash er lett å få tak i året rundt, og kombinasjonen med smør, salt og sitron er perfekt. Slik gjer du det:

Smørsteikt squash

Ein squash

3-4 ss smør

salt og peppar

Safta av ein lime

Skjer squashen i skiver litt tynnare enn ein cm. Smelt smøret i ei steikepanne på relativt høg varme, og legg i squashen. Snu den når den har blitt lett solbrun, og dryss på salt og peppar. Når skivene er gylne og fine kan du legge dei på eit fat. Press over safta av ein lime, og server.

Det gode attåt – risotto med kantarellar

28/10/2014

Det er rart med det, å finne ut kva proteinar ein skal ha til middag klarer ein alltids. Utfordringa er å finne noko godt å ha ved sidan av. I dag kjem eg med  tilbehørstips som du kan bruke til mange ulike middagar, som til dømes steikt laks, ein saftig biff eller kyllingfilet.

I dag henta eg utgangspunktet for middagen i skogen. På ein fin tur i nordmarka fann eg ekte kantarellar, men du kan også lage dette med traktkantarellar, eller med sjampinjong frå butikken. Berre styr unna hermetisk sjampinjong, det har eigentleg ingenting med mat å gjere, spør du meg.

Eg har laga ein saftig risotto med kantarellane, og det er perfekt når ein ikkje finn så frykteleg masse sopp. I denne retten brukte eg ca. 200 gram, det vart nok til tre vaksne. Ein risotto skal alltid ha base i finhakka løk, arborioris, kvitvin og kraft. I tillegg kan du tilsette erter, paprika og andre grønsaker som held seg godt under oppvarming. Lettkokte grønsaker bør tilsettast mot slutten av koketida.

Å lage risotto går ut på å koke ris ved å røre inn væske litt og litt, slik at risen vert mør og trekker til seg smak frå væska du brukar. Risottoris tek opp meir væske enn vanleg ris, og korna har mykje limstoff eller stivelse i seg, så væska er med på å lage ein slags saus rundt risen. Det gjer risottoen saftig og smaksrik. Slik gjer du det:

IMG_5963Risotto med kantarellar

Ein sjalottlauk

200 g sopp

Smør til steiking

300 g arborioris

1 dl kvitvin

1,2 liter vatn

2 ss flytande fond eller to buljongterningar

Salt og peppar

100 g riven parmesan

Finhakk sopp og løk. Smelt smøret i ei vid steikepanne, og ha i sopp og løk. La det frese til soppen har fått farge og løken har blitt blank. Ha i risen, og vend den rundt i smøret, soppen og løken. Slå på vin, og la det koke inn. Bland vatn og buljong/fond. Slå på væska litt og litt, la det koke inn før du tar i meir væske. Hald fram til all væska er brukt opp, og risen er mør. Smak til med salt og peppar. Rør inn parmesan rett før servering.

Gulrotmuffins

18/10/2014

Gulrotkake er alltid godt, og når røra vert fylt i muffinsformer i staden blir det gulrotmuffins. Då må du sette opp temperaturen 20 grader i steikeovnen, og la steiketida vere litt kortare. Også her kan du bruke spagettitesten for å finne ut om dei er ferdige.

Eg brukar dei stødige amerikanske muffinsformene som eg mellom anna kjøper på ICA. Dei er solide, og når muffinsa skal selgast på loppemarknad eller korpskafé gir kvar muffins såpass mykje “mat” at ein kan ta ordentleg betalt for dei. Bildet viser gulrotkake i langpanne. Slik gjer eg det:

IMG_5951Gulrotkake

400 g fint revne gulrøtter

3 egg

3 dl sukker

2 ½ dl matolje utan smak, raps, mais eller soya.

4 dl mjøl

2 ts bakepulver

1/2 ts salt

1 ss vaniljesukker

1 ss kanel

1 ts kardemomme

Sett omnen på 180 grader, 200 grader viss du skal lage muffins. Riv gulrøttene fint. Pisk egg og sukker til eggedosis. Bland alt det turre. vend gulrøttene inn i eggedosisen, og rør forsiktig inn mjølblandinga.

Sett muffinsformer ut over eit bakebrett, eller dekk ei lita langpanne med bakepapir. Ha røra i, og steik muffins på 200 grader i 20 minutt, langpanne i 180 grader i 35 minutt. Prøv med ei kakenål eller ein spagettipinne om kaka er steikt.

Fyll gjerne røra i eit litermål viss du skal lage mange muffins.  Eg lagde 36, i store former, pluss ei lita langpanne. Eg trur eg ganga opp oppskrifta 3 gongar. Med glasur lagd med melis og eggekvite er denne kaka fin til mjølkeallergikarar.

Glasur

200 g kremost, Philadelphia-ost eller Tine Naturell kremost

300 g melis

Ei teskei vaniljesukker

Ein sprut sitronsaft

Pisk dette saman til ein glatt krem, og smør det ut over kaka etter at den har kolna.


%d bloggers like this: