Honningbakte eple med mandellok

22/01/2015

For nokre dagar sidan lagde eg denne desserten, basert på nokre lekre juleraude eple som låg att på fruktfatet. Eg mistenker familien min for å ikkje ete dei fordi dei såg ut til å vere av plast, perfekt raude og lysande som dei var.

IMG_6348Men bakt med eit deilig mandellok vart det ein god og enkel dessert. Mandelloket kan du bruke på mange ting, både bær, pommer, pærer og rabarbra frå frysaren vert godt med dette mandelloket. Det har også klare fellestrekk med toscakaketopping.

Honningbakte eple med mandellok

To eple

1 ss honning

Eit dryss kanel

IMG_6352Mandellok:

50 g smør

50 g skolda mandlar

3 ss sukker

1 ss mjøl

1 ss mjølk

1 ts kanel

Skrell epla, fjern kjernehuset og kutt dei i terningar. Ha eplebitane i ein bolle, ha over honning og kanel, og rør rundt. Fordel eplebitane i seks porsjonsformer, eller ei større form. Set dei i omnen på 180 grader varmluft i 10-15 minutt.

Mal mandlane til mjøl. Har du det travelt kan du trygt droppe skoldinga først. Smelt smør i ei gryte, og rør i alle dei andre ingrediensane. Det skal berre smelte saman, ikkje koke opp. Ta epleformene ut, og fordel mandelmassen over epla. La det heile bake på 200 grader utan varmluft i åtte-ti minutt til, slik at toppingen har blitt gyllen og fin. Server med ei kule vaniljeis.

Flygande Jakob

19/01/2015

Då eg fortalde mi svenske venninne at eg skulle skrive om ”Flygande Jacob” i bloggen var ho sjokkert: Det er jo skrotmat!

Eg måtte le, men ho meinte det heilt alvorleg. Flygande Jacob var mat som svenske mødre, og sikkert også fedre, lagde når dei måtte ha noko fort, enkelt og ikkje nødvendigvis så sunt.

Slikt har aldri hindra meg, så eg gjekk vidare med idéen min. Eg har snakka tidlegare om korleis eg finn inspirasjon, og denne gongen kom inspirasjonen på quiz. Vi fekk nemleg spørsmål om å oppgi tre ingrediensar frå den svenske retten Flygande Jacob. Vi gjetta på kylling, fordi retten var flygande, så supplerte vi med bacon og fløte, for det er i det meste som er godt. Vi fekk altså poeng, utan eigentleg å ha svart korrekt. Hovudingrediensane i Flygande Jacob er nemleg kylling, bacon, banan og peanøtter! Som ein slags kjøttsnickers, altså.

Korleis svenskane kom på dette er uklart, men retten er visstnok komponert av ein svenske som heitte Jacobsson, og som jobba i flybransjen, derav namnet. Eg får kjensla av at han blanda alt han likte i ei form, og det kan gå bra, eller det kan vere heilt katastrofe. I dette tilfellet fungerte det, merkeleg nok. Skal du gjere dette raskt kan du bruke ein ferdiggrilla kylling, det er det ein vanlegvis får i Sverige, seier mi venninne. Du kan også bruke ein eller fleire pakkar salatkylling, altså ferdig pilla grillkylling. Då kan du lage dette kjempefort. Oppskriftene i dag er til seks personar.

IMG_6362Flygande Jacob

800 g kyllingfilet i strimlar

150 g baconterningar

3 bananar

1,5 dl søt chilisaus

3 dl kremfløte eller matfløte

Ein neve peanøtter

Litt smør til steiking

Set steikeovnen på 225 grader.

Smelt smøret i ei steikepanne, og steik baconet fort. Skjer kyllingfiletane i strimlar, og steik dei i baconfeittet. Legg alt over i ei eldfast form. Kok ut panna med litt vatn, og skrap det over i forma. Skrell bananane, og skjer dei i skiver. Fordel skivene utover kyllingen.

Rør saman chilisaus og fløte, og slå det over forma. Du kan også piske fløten først, då får du ein meir fluffy topping. Men det er ikkje nødvendig, smaken blir den same. Bak det heile i omnen i eit kvarter på 225 grader.

Dryss på peanøtter før servering. Server med nykokt ris og ein sprø salat.

Sprø salat

Ein skalk raudkål

20 cm av det lyse på ein purre

2 ss eplecidereddik

2 ss olivenolje

Ei klype salt og ei klype peppar

Rist saman eddik, olje og krydder. Finsnitt grønsakene, bruk gjerne ein mandolin om du vågar og har. Hell dressingen over grønsakene, og vend det rundt nokre gongar. La stå litt.

Godt nytt år! Og når er fastelaven, då?

07/01/2015

Godt nytt år! Eg er lei for at det har vore så stille her i bloggen ei stund, men det heng saman med at vi har overteke eit fantastisk hus i Sverige som har teke nesten all ledig tid.

Vi feira ein utruleg fin nyttårsaftan der, og vi skal tilbake så ofte vi kan for å tilbringe helger og fridagar i fredelege Bengtsfors kommun.

fastelavenMen det slår ikkje feil, når eit nytt år er på plass så byrjar søketreffa å kome: Når er fastelaven i år?

Slik går det når ein har samla på bolleoppskrifter og grautoppskrifter i årevis.

No har eg forresten samla alle fastelavensinnlegga mine på Pinterest, så du kan finne ei oppsummering der.

Det viktigaste er likevel dette: I år er fastelaven søndag 15. februar. Det er berre å byrje å øve på gjærdeigskillsa!

Sjølvaste ribba

23/12/2014

No er det like før den store kvelden, då ribba med tilbehør skal på bordet.

Eg prøver å vere prinsippfast, men gong på gong vert eg overstyrt. Eg vil at vi skal velge på julaftan, enten fåreribbe med tilbehør, eller svineribbe med tilbehør. Men der eg vaks opp blandar dei alt, så rabbestappe og raudkål står side om side på bordet.

Dei mange åra eg har tilbrakt på austlandet har gjort at eg har lært noko om svineribbe, så difor lagar eg det i år. Her skal du få dei triksa eg har lært meg for å få den perfekt.

Eigentleg er svineribbe svært enkel mat. Men ribbeprodusentane prøver å rote det til som best dei kan, og dei presenterer stadig nye variantar av ribba med vekslande resultat.

To gongar før jul har eg prøvd ut dei ferdigkrydra ribbene, den eine frå ein Rimi-butikk, den andre vart kjøpt hos Coop. Begge gongane har det blitt mislykka. Den eine bles seg opp som ein sperreballong i god tid før utløpsdato. Eg sende ein mail til produsenten, som anbefalte meg å resirkulere den som matavfall. (Eg fekk ein tilgodelapp som plaster på såret.) Den andre lagde eg til og serverte forrige søndag. Den smakte ikkje godt i det heile, sjølv om også den vart servert godt før utløpsdato. Den vart alt for pepra, og hadde ein syrleg bismak, som om den var “over the top”.

Så frå no av held eg meg til heilt alminnelege ferske ribber som eg kjøper frå folk eg er dus med, og som ingen har fått sprøyta sitronsyre, salt og msg inn i. Bestill fersk ribbe hos din lokale slaktar med levering på torsdag, så er du sikker på å få ordentleg vare.

Det neste viktige spørsmålet er kva type ribbe ein skal velge, tynnribbe eller familieribbe. Familieribba har kotelettkammen i behald, og gir dermed mykje og god mat. Den passar godt å servere dersom ein har mange til bords, eller dersom ein har barn eller andre ved bordet som er skeptisk til feitt og svor. Av kotelettkammen er det lett å skjere gode, kjøtfulle stykke til feittskeptikarane. Dersom ein ikkje er så mange til bords, og serverer medister og anna tilbehør til, så er ei tynnribbe tilstrekkeleg, og lett å få sprø svor på.

Men korleis får eg sprø svor, spør folk meg. Det er så enkelt som fot i hose. Eg brukar den langsame metoden, og så legg eg ribba i ein krydra saltlake i god tid før steikinga. Då bles svora seg opp, og blir til deilig ribbesnop. Dette virkar kvar gong:

IMG_9563Svineribbe

500 g ribbe per person

Vatn, salt og peppar

Ein løk

2 skiver fersk ingefær (valfritt)

Dagen før servering: Skyll og tørk ribba. Er den ikkje ruta, så rut den opp med ein skarp kniv parallelt med der beina er kutta. På den måten vert den lettare å dele opp. Løys opp tre nevar salt i tre liter vatn. Ha i ei teskei pepparkorn, tre laurbærblad og tre einebær som du knuser grovt. Du kan også ha i to-tre teskeier natron, det hjelper til med å bryte ned bindevevet i svoren, og gjer at du lett får sprø svor. Legg ribba i laken i ein balje eller i ein kraftig pose. La stå eit døgn.

Serveringsdagen: Set omnen på 120 grader rett før frukost. Legg ribba i med svora opp i den djupe langpanna di. Viss ribba får ei dump ned på midten, så legg ein tallerken eller ein ball av aluminiumsfolie under ribba slik at den vert høgast midt på. Målet er å få ein jamn boge på ribba slik at feittet renn av. Legg løk og ingefær i langpanna, dei gir smak til sausen. Set ribba inn i omnen. La ribba steike i seks-åtte timar. Fyll på med vatn undervegs, det er med på å danne sjy som blir basis for sausen.

Ein halvtime før servering set du opp varmen til 225 grader. I løpet av dei neste 15-20 minutta poppar svoren opp og blir perfekt sprø. Pass godt på, og ta den ut før toppen vert brent. La ribba kvile medan du lagar sausen. Hell av sjya. Unngå å få med det som er brent.

Saus

4 dl sjy

Saft av ein appelsin

Sukker, salt og peppar

1 ss maisenna rørt ut i 4 ss vatn

Sik feittet av sjya. Eg har ein fiffig feittavskillar, det er ei kanne med tuten festa lågt på kanna. Då kan eg sile sjya opp i den, og skille feittet frå. Ha sjya i ei gryte, og press i silt saft av ein appelsin. La det koke opp. Smak til med sukker, salt og peppar. Rør ut maisenna i vatn. Ha det i sausen litt og litt medan du rører godt.

Surkål og raudkål er så lett å lage at det er nesten komisk. Til jul er det stor stas å kunne sette heimelaga surkål og raudkål på bordet. Det er noko anna enn å klippe hol på ein masseprodusert pose. Du kan også gje bort surkål eller raudkål som du har fylt på eit fint glas i gåve. Det går fint å doble desse oppskriftene når du likevel held på.

Ikkje lag surkål i aluminiumsgryter. Dei har ofte eit belegg på innsida som syra i eddiken løyser opp, og som dermed hamnar i kålen.

Surkål

1 kg hovudkål

2 ts karve

2 syrlege eple

1 ts salt

2 ss kvit eddik

2 ss sukker

2 dl vatn

Del eit kålhovud i to, og fjern stilken i midten. Veg opp slik at du har ein kilo ferdig reinsa kål. Skjer kålen tynt. Reins eplet, og riv det grovt. Legg kål, karve og eple lagvis i ei gryte som du har lok til. Ha i eddik, sukker og salt, og la det heile koke ein times tid på låg varme. Rør forsiktig av og til. Smak til om det trengst meir eddik, sukker eller salt.

Raudkålen kan godt lagast eit par dagar før julaftan. Den blir berre betre av å få stå kjøleg frå den er ferdig til den skal serverast. Denne porsjonen er til åtte personar, og får du raudkål til overs toler den godt frysing. Slik gjer eg det:

Raudkål

1 kg raudkål

2 syrlege eple, til dømes Granny Smith

1 gul løk

1 sjalottløk

2 nellikspiker

2 dl kjøtkraft eller buljong

1 dl eplecider eller eplejuice

1 ss balsamicoeddik

1 ss brunt sukker

Salt og peppar

Set steikeomnen på 200 grader .

Snitt kålen fint. Skrell og rens epla, og riv dei grovt. Finsnitt den gule løken. Skrell sjalottløken, og stikk to hol i den. Stikk nellikspikrane inn i sjalottløken. Legg kål, eple og gul løk lagvis i ei eldfast form. Legg sjalottløken med nellik mellom laga. Slå på cider, kraft og eddik. Dryss på sukker og ei teskei salt. Legg på lok eller lag eit lok i dobbel aluminiumsfolie og brett over forma. La raudkålen bake i 2 timar.

Smak til raudkålen med meir sukker og salt viss det trengst, og kvern over svart peppar før du serverer den.

Krydra dessertklementinar

22/12/2014

Desse dessertklementinane er deilige etter ein tung julemiddag. Dei er også fine å gi bort, enten som julegåve til dei som har alt, eller som vertinnegåve. Legg dei på eit pent glas, og slå eit band rundt. Du kan også ta dei med til ein buffé viss du vert spurt om eit bidrag. Eg har skore mine i skiver, men har du god tid slik at dei får ligge på glas nokre dagar, så lag dei gjerne heile.

Når du skal lage denne desserten, så sjå om du finn ganske små klementinar. Sjekk dei på førehand om dei er bitre på smak, eller om dei er fulle av steinar. Det er ikkje så stas. Bruk dei små, søte klementinane, så får du det beste resultatet.

IMG_6116Dessertklementinar

10 klementinar

Lake

6 dl vatn

4 dl sukker

3 kanelstenger

3 stjerneanis

Ei vaniljestang

Splitt vaniljestanga. Kok opp vatn og sukker, og legg i krydderet. La det småkoke i fem minutt.

Skrell klementinane med kniv ved at du skjer av toppen og botnen, og så lar du kniven gli ned litt innanpå skalet slik at det kvite blir med. Skjer dei i skiver, og fjern eventuelle steinar. La dei trekke i laken i fem minutt, før du auser dei forsiktig opp i eit glas som heller lake over. Skru på tett lok, og oppbevar kaldt. Dette held seg uopna på kjøl i ca. tre-fire veker.

Server dei kryddermarinerte klementinane med piska krem, is eller til riskrem.

Sjokoladecookies med aprikos

20/12/2014

Det blir jul i år og, sjølv om vi ikkje akkurat er i rute.

I år er eg skikkeleg bakpå, har ikkje meir enn to slag kaker i boks. Så eg måtte finne nokre enkle ting eg kunne lage fort og gale som gir familien kjensla av jul tilbake.

Ein treng nemleg ikkje gjere ting så komplisert. Det viktigaste med jula er trass alt å kose seg. Invitere vennar og familie innom på enkel servering, lage noko enkelt, men smakfullt til dessert, og kanskje gi bort noko av det du har laga sjølv. Folk har jo alt dei treng, og det dei treng det skaffar dei seg sjølve. Då kan gåvene like gjerne vere spiselege, som til dømes desse gode sjokoladekjeksa. Eller cookies, som ungdommane og kjeksfabrikantane kallar dei. Det å få ein boks med deilige heimelaga kjeks er den beste gåva, syns eg.

Desse er intenst søte og rike på sjokoladesmak, og då vert den friske smaken av aprikos ein god smaksmessig variasjon. Har du mjukt smør ståande på benken så går desse overraskande fort å lage. Lag deigen den eine kvelden, så kan du steike kjeksa dagen etter. Eller når gjestane ringer på, for den del. Skjer av så mange skiver som du vil servere, og imponer med sylfersk bakst.

IMG_6101

160 g mjukt smør

2 dl demerarasukker

200 g vanleg kvitt sukker

2 egg

240 g kveitemjøl

100 g kakao

2 ts natron

200 g hakka mørk sjokolade

200 g hakka kvit sjokolade

100 g hakka tørka aprikosar

Set omnen på 175 grader.

Ta unna litt kvit sjokolade, og grovhakk resten saman med den mørke sjokoladen. Bland mjøl, kakao, natron, aprikos og hakka sjokolade i ein bolle. Pisk smør og sukker lyst og luftig. Rør inn egga eit og eit, og vend til slutt inn kveitemjølblandinga. Form det til ein deigrull. La rullen kvile i kjøleskapet i ein times tid.

Skjer rullen i skiver, og legg skivene på eit steikebrett med bakepapir på. La kakene steike i omnen på 175 grader i ca. 10 minutt. Når kakene er heilt kalde kan du smelte litt kvit sjokolade og ringle over til pynt, om du vil.

IMG_6191

Mine julegåvetips

07/12/2014

Oppigjennom åra har eg laga mange oppskrifter på ting du kan lage og gje i julegåve til vennar og kjende. Eit av dei søkeorda som eg får aller flest søketreff på i bloggen er faktisk spiselige julegaver.

Her har eg ikkje berre tatt med det spiselege, men også andre tips til ting du kan lage med enkle midlar. Eg har samla lenkene på pinterest, då er det enkelt å klikke seg gjennom tipsa og sjå om det er noko der som er aktuelt for deg. Kos deg i førjulstida! :)

trøflar

Julehuset

07/12/2014

Pepparkakehus høyrer alltid med til vår jul, sjølv no etter at borna mine har blitt store. Det er viktig å ha ein god deig som er lett å jobbe med, og som rekk til eit hus, mange store hjarte og endå nokre figurar som kan illudere dei som bur i det fine huset.

Det finst mange pepparkakeoppskrifter, og resultatet kan variere. Eg har gode erfaringar med deigen under, der ein kokar opp sukker, smør og sirup. I nokre oppskrifter har ein også i fløyten når ein kokar det heile opp, då tek kolninga lenger tid. Når ein kokar opp smør, sirup og sukker vert sukkerkorna løyst opp godt. Eg har prøvd deigar der smør og sukker er rørt kvitt. Då vert steikeflata meir ujamn, og ein ”ser” spora etter sukkeret. Uansett lønner det seg å lage deigen dagen før ein skal bake. Då rekk den å bli kald og fin, og ”sette seg”, slik at den er lett å jobbe med.

Pyntinga av huset foregår etter alle kunstens reglar. Vi limar huset i hop på den ”farlege” måten, med smelta sukker. Det gjer det meir stabilt, syns eg.

Huset har søte småruta vindauge, dei lagar eg med gamaldagse bringebærdrops, som eg knuser og legg i opningar i deigen. Når eg steiker kakene smeltar bringebærdropsa og lagar fine, gyldne karamellglas.

Du kan også bruke sitrondrops, men drops med kunstige søtningsstoff kan ikkje brukast. Kamferdrops fungerer til nød, men dei karamelliserer ikkje så lett som fruktdropsa. Sprossene er lagde av tynne deigpølser som er lagt i kryss.

Utfordringa med å lage pepparkakehus er at ein gjer det berre ein gong i året. Det gjer at ein ikkje alltid huskar frå år til år kva som er lurt og kva som ikkje er lurt. Eg har brukt å ha same storleik på tak og vegg, og gløymer for kvart år at det er lurt å ha taket litt kortare og litt breiare. I år har vi kjøpt oss feriehus i Sverige, så eg kom på den geniale idéen å lage eit hus som likna på det. Det klarte eg nesten, det vart litt høgt, men elles ganske like, gult og fint. Eg måtte ha doble takplater sidan huset har mansardtak, det var ei lita utfordring, men det gjekk bra.

Eg har funne såkalla dropsmatter som eg kjevlar ut husdelane og kakene på. Det gjer heile operasjonen utruleg enkel, ved at eg slepp å flytte delane frå der eg kjevlar dei ut til steikebrettet. Dropsmattene går rett i omnen som bakepapir. Eg brukar også mykje mindre mjøl når eg bakar ut, så og seie ingenting, faktisk. Når du unngår å ”mette” deigen med mjøl smakar kakene betre, syns eg. Du kan også bruke tynne silikonmatter, men dei er ikkje så lette å bake på. Dropsmattene får du tak i hos til dømes Panduro og andre hobbybutikkar. Dei er også å finne i nettbutikkar som spesialiserer seg på baking, og i proffe kokkebutikkar som Culina.

IMG_6092Pepparkakedeig

300 g meierismør

2 dl sirup, eg brukar mørk

4 dl sukker

2 dl kremfløyte

1 ts nellik

1 ts malt ingefær

1/2 ts peppar

4 ts kanel

2 ts bakepulver

900 g kveitemjøl

Bland smør, sirup og sukker i ei tjukkbotna gryte. Varm opp til sukkeret er heilt smelta, altså rundt kokepunktet. Ta gryta av plata og la blandinga kolne litt. Rør i fløyten. Sikt i krydder, bakepulver og mesteparten av mjølet. Rør alt i hop til ein jamn deig. La deigen stå kaldt til neste dag.

Del deigen opp i passe bitar, ca. 400 g deig er nok til eit fullt brett. La dei bitane du ikkje jobbar med ligge i kjøleskapet. Elt deigen i litt mjøl på bordet og kjevle den til den er ca. 3 mm tjukk. Å få ein jamnt tjukk deig er viktig. Då sikrar du at dropsa smeltar fort nok, og er ferdige samtidig med sjølve kaka. Du unngår og at nokre kaker på brettet vert ferdige før dei andre, det kan skje om deigen er tynn nokre plassar og tjukk andre plassar.

Lag ein mal, til dømes av overhead-plast eller ofre ei plastmappe. Du kan også bruke bakepapir. Skjer ut malar som er så store som du vil ha dei, du treng to sideveggar, to gavlar og to takplater. Mål opp at takplata går litt utanfor veggen, og at veggen på gavlen (før den skrår inn) er like høg som langveggen.

Legg malane på deigen, og skjer dei ut med ein skarp kniv eller eit pizzahjul. Pass på at du ikkje skjer igjennom bakepapiret eller silikonmatta du brukar. Stikk ut vindauge med det du måtte ha. Vi har brukt sirupsnippformer på høgkant til gavlvindauge, det vart kjempefint. På langsida brukar eg loket til eit norgesglas, for i svenskehuset er det vindauget boga. Ei tom fyrstikkeske er også fin storleik til å stikke ut vindauge med.

Pirk ut deigen inne i vindauga. Legg eventuelt på sprosser, og dryss knust drops i opningane. Pass på at du ikkje får knust drops på sjølve deigen, det brenn seg og ser ikkje så fint ut. Steik delane i omnen på 175 ° C i ca. 10 minutt.

Smelt 3 dl sukker på middels sterk varme i ei steikepanne. Rør innimellom så varmen fordeler seg og sukkeret smeltar jamt.

IMG_6081Dypp den eine gavlen i sukkeret og la det drype av. Sett den tett inntil den eine langveggen. Dypp den andre langveggen, og sett den inntil gavlen. Dypp begge sider av den siste gavlen i same runde, og dytt den mellom dei to langveggane. Dypp til slutt den eine takplata, og dytt den saman med den andre. Legg taket på huset medan det framleis er litt bevegeleg. Fyll eventuelt på med meir smelta sukker frå ei tresleiv for å lime taket fast ordentleg.

Eg brukar også ei stor stjerne som eg stikk ut ei mindre stjerne i. Desse får og dropsfyll i opninga. Så stikk eg ut eit hol til sløyfeband med tuppen på ein epleutstikkar. Har epleutstikkaren sagtaggar kan du også gjere det etter at kaka er steikt, i tilfelle du gløymde sløyfeholet før steikinga. Har du hjarteformer kan du gjere det same med dei. Slike fine pynta kaker kan du gi bort i julegåve til dei som har alt, pent innpakka.

Lag glasur av tre eggekviter (stor porsjon!) og ein pakke melis. Pisk eggekviten stiv. Ha i melisen litt og litt medan du fortsatt piskar. Blir den for tjukk kan du spe den litt med litt sitronsaft eller vatn. Dette blir på ein måte ein marengsmasse. Den er mykje meir stiv og lett å handtere enn ein vanleg melisglasur med vatn eller flytande eggekvite.

Eg har glasuren i ein eingongssprutepose som eg kan klippe tuppen av. Tre posen nedi eit litermål, brett den utover kanten. Då kan du lett fylle glasuren i posen. Har ikkje posen glidelås så knyt den igjen. Klipp eit bittelite hol i eine hjørnet. Det viktigaste er at glasuren berre kjem ut der den skal nemleg gjennom det vesle holet.

Lykke til med pepparkakebaksten!

Her finn du lenker til tidlegare julehus som vi har laga.

Sabayonnegratinerte blåbær

24/11/2014

Å, får vi dessert! Ja, dei er ikkje så bortskjemte desse tenåringane. Dessert har vi berre av og til. Denne er superenkel, men den må ferdigstillast medan sausen vert skrapa av tallerknane. Eg lagar ein sabayonne, ein slags eggedosis som eg brukar til å gratinere bær med. Superenkelt!

IMG_6064Sabayonnegratinerte blåbær

Ca. 75 g bær per person

1 ts honning per person

2 dl kvitvin

2 egg

4 ss sukker

Før middagen:

Ha kvitvinen i ei lita gryte, og kok opp. La den koke til litt under halv mengde, du skal ha att ca. 0,8 dl vinsirup. Dette kan du gjere i god tid.

Legg bæra i små eldfaste former. Ringle over ei teskei honning i kvar form. Når du tek paien ut av omnen slår du omnen av, og set inn formene. La dei stå for å falle saman medan middagen vert spist.

Når hovudretten er servert: Ta formene ut av omnen. Set grillen i steikeovnen på full pinne, oppunder 250 grader. Ha egg og sukker i ein bolle, og pisk det stivt. Pisk inn den avkjølte vinsirupen til slutt. Hell eggedosisen i formene, og bak dei i omnen i 1-2 minutt. Stå og sjå på, dette går fort. Server desserten varm.

Kjøt med saus

21/11/2014

Eg er lei meg for den kjedelege overskrifta, men her er greia: Eg har fått to barn, no er begge tenåringar, og når dei spør om kva vi skal ha til middag er dette den beste måten å gjere dei lykkelege på; ved å svare kjøt med saus.

At dei ikkje ville bli vegetarianarar visste eg tidleg. Dessutan har eg skjemt dei bort ved å servere store, saftige kjøtstykke skorne i skiver med saus basert på fløte eller creme fraiche. Dei har aldri fått kjensla av at at kjøt er komplisert eller dyrt. Kjøt er noko ein krydrar, puttar i omnen og så lagar det seg sjølv meir eller mindre. Skal dei imponere kjæresten steiker dei biff, og til bursdagane er desse store krydra kjøtstykka det viktigaste ønsket å oppfylle.

Og viss eg kan ta livet av ei myte så er det nettopp denne, at det å steike kjøt er vanskeleg. Det er faktisk veldig lett, og det blir endå lettare viss du har eit steiketermometer å hjelpe deg med. Med svinekjøt treng du ikkje det, der må du berre bestemme deg for om du vil ha det saftig eller fillete (som fillegris/pulled pork). Vil du ha det saftig må du ikkje bruke for lang tid, vil du ha det mørt og fillete kan du bortimot steike det så lenge du vil, berre du har ein god saus å vende det i til slutt.

Mange spør meg om eg ikkje skal bruke sous vide når eg lagar slik mat. Men eg har aldri forstått poenget med å fylle opp kjøkenet med endå fleire dingsar når eg har ein heilt strålande fin steikeomn som eg kan bruke til dette.

I dag har eg marinert og steikt ei svinesteik utan svor og feitt i steikepose. Steikepose er ei genial innretning som toler steikeovnsvarme og som tek vare på alt det gode søet som kjem av kjøtet når det vert steikt med krydder og væske. Søet vert sjølvsagt ein fantasisk saus, berre du blandar det med creme fraiche, og smakar til med noko som har litt sødme. Rognebærgelé er ein vinnar hos meg, men du kan også til dømes bruke honning, brunost, plommer eller solbærsaft.

Til kjøtet lagde eg ein slags grateng eller pai med det eg hadde i kjøleskapet etter siste handleraptus, nemleg squash og purre. Eg konstaterer at eg handlar grønsaker meir etter estetikk enn etter behov. Eg kjøper dei grønsakene som er pene akkurat i dag. Og så finn eg (vonaleg) på noko å bruke dei til når eg kjem heim.

IMG_6059Marinert svinesteik

1,5-2 kg svinesteik utan svor og feittrand

2 dl raudvin

3 fedd kvitløk

1 ts tørka timian

2 ts tørka persille

2 ts salt

½ ts malt peppar

Legg svinesteika i posen saman med kvitløksfedda, som du kan bruke heile eller knust alt etter kor ”eksplosiv” du vil ha kvitløkssmaken. Knuste fedd gir meir smak. Bland saman raudvin og krydder, og slå det i posen. Lukk posen med eit av klipsa som følgjer med, fjern lufta i posen, men set klipsen litt lenger ut, slik at lufta som dannar seg i posen har plass til å utvide seg. Legg det heile i ei eldfast form. Dette kan du gjere kvelden før servering. La steika kvile kaldt til nokre timar før servering.

Set steikeomnen på 180 grader. La steika stå i omnen i ca. 2-2,5 timar. La den kvile litt før du tek den ut av posen. Legg den på eit fat. Sil innhaldet i posen over i ei gryte, og ha i eit beger creme fraiche. La det koke nokre minutt. Smak til med salt, peppar og noko søtt. Blir fargen for kjedeleg kan du ha i litt sukkerkulør. Smakar den for lite kan du vere litt vill og gal, og ha i litt tomatpuré eller ein liten klunk med lake av sylteagurk.

IMG_6051Purre- og squashpai med fetaost

To purrar

To squash

Ein pakke frossen spinat

200 g fetaost

6 egg

2 dl kremfløte

Ein bunt persille

2-3 blad salvie

salt og peppar

Set omnen på 180 grader. Skjer purren tynt, og fres det i olje i eit gryte med salt, peppar og 2-3 finhakka salvieblad til det har falt saman og blitt blankt og mørt. Skjer squashen i tynne skiver, salt dei lett og legg til side. La spinaten tine i eit såld slik at vatnet renn av.

IMG_6056Ha purren i ei eldfast form. Fordel spinaten over purren. Finhakk persillen, og dryss over. Hald tilbake litt til pynt. Legg squashen som takstein over det heile.

Ha egg, fløte og halvparten av osten i eit litermål, og køyr det glatt med stavmiksar. Slå det over grønsakene. Smuldre over fetaost, og bak gratengen i 30 minutt, til den er gyllen og fin, og grønsakene er møre.

Server kjøtet skore i tynne skiver med saus, purre- og squashpai og ein frisk salat.

Faktorenes orden – laks med pestobakte poteter og brokkolikrem

16/11/2014

Faktorenes orden er likegyldig, lærte mattelæraren min meg. Med tida kan eg lært at den påstanden ikkje gjeld på kjøkkenet.

Når ein lagar mat er faktorenes orden slett ikkje likegyldig. Å gjere ting i feil rekkefølge lagar meirarbeid, ekstra oppvask og alt tek lengre tid. Å gjere ting i rett rekkefølge gjer at ting flyt, og ein jobbar meir effektivt.

Middagen i dag er eit døme på det. Her kan ein ikkje utan vidare bytte om på oppgåvene, då går det i ball, ein må vaske steikepanna to gongar, og alt blir ikkje ferdig til same tid. Men følgjer du instruksane mine så blir det perfekt, det kan eg love.

Eg serverer laks med brokkolikrem, rista brokkolibukettar, mandeldryss og poteter bakt med raud pesto og honning. Som så ofte når ein skal ha med poteter må ein byrje med dei. Eg vender potetene i blandinga med raud pesto og honning før dei får bake i omnen. Deretter ristar eg mandlane, dei treng tørr panne, så då kan eg ikkje steike noko i panna først. Så steiker eg brokkolien, for eg vil ikkje at den skal ta smak av laksen, som dermed må kome til slutt.

IMG_6008Bakte poteter med raud pesto og honning

800 g små poteter

2 ss raud pesto

1 ts honning

Sett steikeomnen på 210 grader med varmluft.

Rør saman pesto og honning i ei vid skål. Ha potetene i, og vend dei rundt så dei er godt dekte med pestoblandinga. Hell dei i ei eldfast form, og bak dei på 210 grader i 35-40 minutt til dei er møre.

Rista mandlar

Varm opp ei tørr steikepanne på godt varm plate. Legg i 2-3 ss mandelflak, og rist dei til dei får ein fin gyllen farge. Hell av på ein asjett, og sett til side.

IMG_6018Brokkolikrem

Ein stor brokkoli

Ein pakke kremfløte

Ei snau ts salt

Nykverna peppar

Eit kryddermål muskat

Smør til steiking

Skjer bukettane av brokkolien, dei skal ikkje ha meir enn 1 cm stilk. Vert dei store, så bryt dei frå kvarandre. Legg til side.

Skrell dei nederste 5-6 centimetrane av stilken som du står att med. Bruk ein skrellar eller ein liten, skarp kniv. Skjer stilken i tynne skiver frå topp til tå. Ha alt i ei gryte saman med fløte og krydder, og la det koke til stilken er mør og fløten har tjukna, ca. 15 minutt. Køyr det heile glatt med stavmiksar.

Medan brokkolistilken kokar steiker du dei små bukettane i smør til dei har fått farge og er møre, men ikkje blaute. Dryss på litt salt og peppar, og hell over på ein asjett. Kryst over litt sitron og sett til side.

IMG_6025Smørsteikt laks

200 g laks per person

Smør til steiking

Salt og peppar

Smelt smøret i varm steikepanne. Salte og pepre laksestykka. Legg laksestykka i godt varm panne, og la dei bli gylne på eine sida. Hell brokkolikremen i ei eldfast form, og legg laksestykka opp i kremen. Du treng ikkje steike andre sida av fisken, den vert gjennomvarm av kremen. Dryss over brokkolibukettane, og sett forma i omnen saman med potetene dei siste fem minutta før du dekker på bordet.

Server laksen med brokkolikrem, brokkolibukettar og dei pestobakte potetene til. Dryss litt rista mandelflak over før servering.

Islandskake

09/11/2014

Når ein har fest er det staseleg å servere ei god kake til dessert. Første gongen eg fekk servert Islandskake så vart eg reint euforisk, så god var den. Den er ei bombe, så du treng ikkje så stort stykke, men det stykket du et er tilgjengjeld knallgodt. Viss du vil lage ei lettare (og raskare) utgåve av kaka kan du bytte ut smørkremen med vaniljekrem. Slik gjer du det:

IMG_5989Islandskake

6 eggekviter

3 dl sukker

½ ts salt

1 ts søtleg eddik

3 dl kokosmasse

75 g kokesjokolade – grovhakka

1 ss potetmjøl

½ ts bakepulver

Fyll:

6 eggeplommer

1 ¼ dl kremfløyte

150 gram sukker

1 ts maisennamjøl

2 ts ekte vaniljesukker

150 gram smør (skal piskast inn til slutt)

200 g svisker

3-4 dl vatn

Til pynt:

3 dl kremfløte

Ein pose daimkuler

Litt nøtter, eg brukte macadamia-nøtter

IMG_5987Set omnen på 175 grader.

Pisk eggekvitene med salt og eddik, ha i sukkeret litt og litt, og pisk vidare til du har ein seig og fin marengsmasse. Vend inn kokosmasse, hakka sjokolade, potetmjøl og bakepulver.

Ha deigen i ei rund springform, eg brukte ei som var 24 cm i diameter. Legg matpapir over botnen før du set ringen på forma. Steik kaka nederst i omnen på 175°C i 45 min. La kaka bli heilt kald, gjerne i forma, før du legg kremen på.

Lag smørkremfyllet ved å blande eggeplommer, fløyte, sukker og vaniljesukker i ei panne og varm det sakte opp. Dette må varmast godt opp, nesten til kokepunktet ei lang stund. Rør heile tida. Ikkje gjer denne prosessen for fort, då vert fyllet ikkje stivt. Du ser at det tjuknar etter kvart. Ta det av varmen når eggeblandinga er ferdig, og set den kaldt. La eggeblandinga kolne heilt før du piskar i smøret.

Kok sviskene i fem minutt, ta dei av plata og la dei stå i vatnet til dei har blitt godt bløytte. Dei skal vere så mjuke at du kan klemme dei flate. La dei renne av. (Kokevatnet er godt å drikke.)

Smør fyllet på den heilt avkjølte kakebotnen. Legg sviskene oppi smørkremfyllet. Pisk krem, og brei over kaka. Dryss på daimkuler og hakka nøtter.

Andebryst med plommesaus og dobbeltbakte poteter

08/11/2014

Å kose seg med vener og god mat blir berre viktigare dess mørkare og våtare det vert ute. Vi har invitert til festmiddag, og her er menyen. Eg elskar andebryst, og eg tek det alltid med heim når eg er i utlandet. Sist storejenta var ute og reiste forsto eg at eg har oppdrege henne godt, ho kom heim frå reise med fire andebryst i kofferten. Betre gåve får eg ikkje.

Får du ikkje tak i andebryst kan du lage denne oppskrifta med enten kyllingbryst eller kalkunbryst. Juster steiketida etter kor tjukt kjøtstykket du brukar er. Sausen eg lagar i dag har eg laga i mange år. Eg lærte den av Arne Brimi, og den er veldig enkel, samtidig som den smakar heilt fantastisk. Først for kort tid sidan lærte eg at den (eller iallfall startpunktet på sausen) har eit ”pent” fransk namn, gastrique. Du lagar den ved å smelte sukker i panna, og så koke ut med raudvinseddik, eller viss du vil ha den litt mildare, raudvin. Så let du den koke vidare med litt kraft, slik at den får ein deilig kjøtsmak. Eg supplerer også med sjalottløk og plommer.

Til andebrysta serverer eg dobbeltbakte poteter og bakte grønsaker. Grønsakene kan variere etter kva du har i kjøleskapet, finn i butikken eller hentar i hagen. I dag brukte eg paprika, søtpotet, fenikkel, sjalottløk og purre. Bytt gjerne ut med det du har. Men det er uansett smart å byrje med potetene. Eg brukte mandelpoteter, men her kan du bruke alle poteter med tynt skal. Bak dei først, knus dei, krydre og bak på nytt, enkelt og godt når ein har god tid.

IMG_5970

Dobbeltbakte poteter

To-tre melne poteter per person

Olivenolje

Timian, salt og peppar

Sett steikeovnen på 200 grader. Legg vaska poteter i ei form, og bak dei i ein snau time, alt etter storleik. Ta dei ut og legg dei på eit olja steikebrett. Trykk dei nesten flate med ein potetstappar eller liknande. Ringle over litt god olivenolje, og dryss på salt, peppar og litt timian. Bak potetene i 20 minutt på 200 grader til dei er sprø og gylne. Potetene serverer eg med ein klatt avokadoaioli, som eg lagar superenkelt slik:

Avokadoaioli

Ein avokado

1 dl majones

3 fedd kvitløk

Sitronsaft, salt og peppar

Ha avokado, majones og kvitløk i ein blender. Køyr det glatt. Smak til med sitronsaft, salt og peppar. Er den for skarp, så rund av med litt honning. IMG_5978

Bakte grønsaker

Ein purre

To søtpoteter

Fire paprika

Ein pose sjalottløk (minus den du treng til sausen)

Ein stor fenikkel

Søt chilisaus

Olje, salt, peppar

Rens grønsakene, og del dei i passe store bitar. Ha dei i ein romsleg bolle, og ringle over olivenolje, salt, peppar og 3-4 ss søt chilisaus. Vend grønsakene i dette, og ha dei over i ei eldfast form. La dei bake på 200 grader i ca. ein time. IMG_5967

Andebryst

Ca. 150 g andebryst per person

2 ss olje

Snitt skinnsida på andebrysta på skrå ned til (men ikkje i gjennom) kjøtet med ein sylkvass kniv. Den enkle måten å gjere dette på er å legge dei oppå ein asjett, då kjem du til med kniven samtidig som du har betre kontroll på kor djupt du kuttar. Salte og pepre andebrysta godt. La dei ligge litt.

Varm opp oljen i ei romsleg steikepanne på høg varme. Legg i andebrysta, og la dei steike på høg varme til skinnet er sprøtt og lysebrunt. Ta ut brysta og legg dei til side, gjerne over i eit eldfast fat.

Hell av feittet som er i steikepanna, men ikkje vask panna, berre tørk av kanten der du har helt av slik at det ikkje kjem feitt på kokeplata. IMG_5982

Plommesaus til and

2-3 ss sukker

3 dl raudvin

3 dl kraft eller utspedd fond

Ein finhakka sjalottlauk

To store utsteina plommer, skorne i terningar

Salt og peppar

Smelt sukkeret i steikepanna som du steikte andebrysta i. Når det er blitt lysebrunt dreg du steikepanna til side og slår ned temperaturen på plata. Slå på vinen, og la det koke medan du rører godt slik at sukkeret har smelta heilt i vinen. Ha steikepanna på plata igjen, og slå på kraft. Ha i løken, og la det heile koke i ti-femten minutt. Smak på sausen, og tilsett salt og peppar til den er balansert og god. Ha sausen over i ei lita gryte, og ha i 2 ss av andefeittet. Køyr den glatt med stavmiksar. Ha i plommene, og la den koke fem minutt til, slik at plommene er møre. Smak til på nytt med salt og peppar.

La andebrysta stå i ovnen saman med grønsakene dei siste femten-tjue minutta, gjerne med eit steiketermometer i. Ta andebrysta ut når kjernetemperaturen er ca. 58 grader.

La dei kvile på benken i ca. ti minutt før du skjer dei i fine skiver, og serverer dei med bakte grønsaker, dobbeltbakte poteter og plommesaus.

Meir tilbehør: Bakt graskar og smørsteikt squash

02/11/2014

No finn du graskar i butikkane, sjå om du finn dei flotte, kremgule flaskegraskara. Dei er lette å bruke i mat, i dag har eg bakt dei i tynne skiver med salvie, smør og brunt sukker. Graskar har så lite eigensmak at den lett tek opp i seg den smaken du tillagar den med. Denne retten kan du også lage med søtpotet eller andre typar graskar. Slik gjer du det:

IMG_5965Bakt flaskegraskar

Eit flaskegraskar

1 ss brunt sukker

1,5 ts salt

Tre-fire drag med pepparkvern

4-5 salvieblad

2 ss smør

Sett steikeovnen på 180 grader med varmluft.

Skrell flaskegraskaret, og del det i tynne skiver. Finhakk salvie, og legg det i ei eldfast form. Legg skivene i forma. Smelt smøret, og pensle skivene med det. Dryss på sukker, salt og peppar. Bak graskaret i omnen på 180 grader i ein time.

Til sist serverer eg smørsteikt squash. Det er så enkelt å lage, og knallgodt. Squash er lett å få tak i året rundt, og kombinasjonen med smør, salt og sitron er perfekt. Slik gjer du det:

Smørsteikt squash

Ein squash

3-4 ss smør

salt og peppar

Safta av ein lime

Skjer squashen i skiver litt tynnare enn ein cm. Smelt smøret i ei steikepanne på relativt høg varme, og legg i squashen. Snu den når den har blitt lett solbrun, og dryss på salt og peppar. Når skivene er gylne og fine kan du legge dei på eit fat. Press over safta av ein lime, og server.

Det gode attåt – risotto med kantarellar

28/10/2014

Det er rart med det, å finne ut kva proteinar ein skal ha til middag klarer ein alltids. Utfordringa er å finne noko godt å ha ved sidan av. I dag kjem eg med  tilbehørstips som du kan bruke til mange ulike middagar, som til dømes steikt laks, ein saftig biff eller kyllingfilet.

I dag henta eg utgangspunktet for middagen i skogen. På ein fin tur i nordmarka fann eg ekte kantarellar, men du kan også lage dette med traktkantarellar, eller med sjampinjong frå butikken. Berre styr unna hermetisk sjampinjong, det har eigentleg ingenting med mat å gjere, spør du meg.

Eg har laga ein saftig risotto med kantarellane, og det er perfekt når ein ikkje finn så frykteleg masse sopp. I denne retten brukte eg ca. 200 gram, det vart nok til tre vaksne. Ein risotto skal alltid ha base i finhakka løk, arborioris, kvitvin og kraft. I tillegg kan du tilsette erter, paprika og andre grønsaker som held seg godt under oppvarming. Lettkokte grønsaker bør tilsettast mot slutten av koketida.

Å lage risotto går ut på å koke ris ved å røre inn væske litt og litt, slik at risen vert mør og trekker til seg smak frå væska du brukar. Risottoris tek opp meir væske enn vanleg ris, og korna har mykje limstoff eller stivelse i seg, så væska er med på å lage ein slags saus rundt risen. Det gjer risottoen saftig og smaksrik. Slik gjer du det:

IMG_5963Risotto med kantarellar

Ein sjalottlauk

200 g sopp

Smør til steiking

300 g arborioris

1 dl kvitvin

1,2 liter vatn

2 ss flytande fond eller to buljongterningar

Salt og peppar

100 g riven parmesan

Finhakk sopp og løk. Smelt smøret i ei vid steikepanne, og ha i sopp og løk. La det frese til soppen har fått farge og løken har blitt blank. Ha i risen, og vend den rundt i smøret, soppen og løken. Slå på vin, og la det koke inn. Bland vatn og buljong/fond. Slå på væska litt og litt, la det koke inn før du tar i meir væske. Hald fram til all væska er brukt opp, og risen er mør. Smak til med salt og peppar. Rør inn parmesan rett før servering.

Gulrotmuffins

18/10/2014

Gulrotkake er alltid godt, og når røra vert fylt i muffinsformer i staden blir det gulrotmuffins. Då må du sette opp temperaturen 20 grader i steikeovnen, og la steiketida vere litt kortare. Også her kan du bruke spagettitesten for å finne ut om dei er ferdige.

Eg brukar dei stødige amerikanske muffinsformene som eg mellom anna kjøper på ICA. Dei er solide, og når muffinsa skal selgast på loppemarknad eller korpskafé gir kvar muffins såpass mykje “mat” at ein kan ta ordentleg betalt for dei. Bildet viser gulrotkake i langpanne. Slik gjer eg det:

IMG_5951Gulrotkake

400 g fint revne gulrøtter

3 egg

3 dl sukker

2 ½ dl matolje utan smak, raps, mais eller soya.

4 dl mjøl

2 ts bakepulver

1/2 ts salt

1 ss vaniljesukker

1 ss kanel

1 ts kardemomme

Sett omnen på 180 grader, 200 grader viss du skal lage muffins. Riv gulrøttene fint. Pisk egg og sukker til eggedosis. Bland alt det turre. vend gulrøttene inn i eggedosisen, og rør forsiktig inn mjølblandinga.

Sett muffinsformer ut over eit bakebrett, eller dekk ei lita langpanne med bakepapir. Ha røra i, og steik muffins på 200 grader i 20 minutt, langpanne i 180 grader i 35 minutt. Prøv med ei kakenål eller ein spagettipinne om kaka er steikt.

Fyll gjerne røra i eit litermål viss du skal lage mange muffins.  Eg lagde 36, i store former, pluss ei lita langpanne. Eg trur eg ganga opp oppskrifta 3 gongar. Med glasur lagd med melis og eggekvite er denne kaka fin til mjølkeallergikarar.

Glasur

200 g kremost, Philadelphia-ost eller Tine Naturell kremost

300 g melis

Ei teskei vaniljesukker

Ein sprut sitronsaft

Pisk dette saman til ein glatt krem, og smør det ut over kaka etter at den har kolna.

Bringebærmuffins

11/10/2014

Muffins er alltid populære, spesielt viss du pyntar dei på ein morsom måte er det mange som får lyst på dei på ein kakebuffé. Eg lagde mine med bringebær, men her kan du bytte ut fyllet med eplebitar, blåbær, bjørnebær, ein klatt fast jordbærsyltetøy eller berre bake dei som dei er.

Bringebær var sesongvare før, men no får du tak i dei i små beger året rundt, nesten. Klimamessig er det ikkje så bra, men til fest kan ein kanskje tillate seg det.


IMG_5936Bringebærmuffins

Lag ein halv porsjon basisrøre som til toscakake.

Set omnen på 200 grader. Lag røra som beskrive i toscakakeoppskrifta, men fyll røra i muffinsformer i staden for i langpanne. Fyll formene ca. 1,5 cm opp, og legg eit bringebær i kvar form. Fyll etter slik at formene er 2/3 fulle. Steik muffinsa på 200 grader i ca. 20 minutt.

Topping

250 g smør, romtemperert

380 g melis

1 dl fløte

2 ts ekte vaniljesukker

Farge om du vil

IMG_5949Pisk smør og melis til ein lys krem med miksar. Skrap ned frå kantane innimellom slik at alt blandar seg godt. Pisk inn fløte og vaniljesukker til slutt, og rør til alt er homogent og glatt. Her kan du tilsette smak, som sitron, romdropar eller andre ting som passar til muffinsa.

Fyll kremen i ein sprøytepose og sprøyt den på muffinsa ved at du lagar ein ring langs kanten først, og så jobbar du deg innover. Pynt med eit bær, eller det du måtte ha av strø.

Loppemarknadsbakst – Toscakake

10/10/2014

Her hos oss er loppemarknadane i full gang, og med dei følgjer det bugnande kakebord.

Alle bidreg med sin spesialitet, og det er artig å sjå alle gode kakene som vert sett fram frå kvar ein heim. I dag kjem eg med nokre forslag til kaker som gjer seg godt på eit loppekakebord, som smakar godt og som er lette å dele.

Det er nokre triks som er verd å ta med seg når ein bakar for sal. For det første må ein passe på at kaka er gjennomsteikt. Eg har skrapa rå kaker i søpla, det er like trist kvar gong. Eg brukar ein spagettipinne for å sjekke at kjernen i kaka eg har bakt er tørr. Sit det røre att på spagettipinnen treng kaka nokre minutt til.

For det andre er det lurt at dei som skal selge deler opp kakene. Dei veit kva prisar dei skal ta, og då veit dei kor store stykka bør vere. Ein må få valuta for pengane i loppekaféen, samtidig som det er praktisk å ha same pris på alle kakestykke. Då bør ein unngå å dele opp kaka heime. Det er også lettare å dele opp ei kake som har stått litt. Heilt nysteikte kaker smular lett, og klistrar seg til kniven.

Det er fint med variasjon, så bollar av ulike slag er alltid velkomment. Men pass på å la dei heve lenge nok, små gnaltrar er ikkje så spennande å kjøpe. Mykje kan reddast med eit melisdryss, men bollar som ikkje har heva står ikkje til å redde. Bollar og kanelbollar bør ha litt storleik, slik at dei som handlar føler dei får litt for pengane. Det same gjeld muffins. Dei minste muffinsformene gjer dessverre ikkje nytta. Eg brukar ofte dei amerikanske muffinsformene som du får mange stader, dei gir store og saftige muffins som ein kan ta godt betalt for utan å skjemmast.

Husk på at alle vanlege langpannekaker og formkaker også kan bakast som muffins. Dei treng høgare steiketemperatur og kortare steiketid, men røra kan altså vere den same.

I dag har eg laga ei klassisk toscakake. Den er kjempepopulær, bortsett frå brownies er det alltid toscakaka som vert raskast utselt. Mine oppskrifter i dag er til ei stor langpanne, då får du mange stykke, og god uttelling for innsatsen. Oppskrifta til toscakaka er eigentleg ei lys basisrøre som du kan smaksette som du vil. Slik lagar du toscakake:

IMG_5950 kopiToscakake

6 egg

6 dl sukker

2 dl rømme eller kesam

1 dl mjølk

9 dl kveitemjøl

4 ts bakepulver

250 g smelta smør

Sett omnen på 180 grader. Visp egg og sukker til eggedosis. Bland i rømme/kesam og mjølk. Bland mjøl og bakepulver, og sikt det i medan du rører jamt og trutt. Ha i det smelta smøret til slutt. Legg bakepapir i ei stor langpanne med høge kantar, og steik kaka på 180 grader i 20-25 minutt.

Til glasur:

150 g sukker

150 g smør

150 g hakka mandlar

2 ss kveitemjøl

4 ss mjølk

Medan kaka steiker første runde lagar du glasuren. Smelt smøret i ei gryte. Bland sukker, hakka mandlar og mjøl, og ha det oppi smøret. Ha i mjølka til slutt. La blandinga koke i 2-3 minutt medan du rører godt i botnen. Denne glasuren kan legge seg i grytebotnen viss du ikkje passar på.

Ta kaka ut, og brei over glasuren. Steik kaka på nytt i 10-15 minutt, slik at glasuren vert pent brun. Siste runde kan du godt sette kaka ei rille høgare i omnen. Følg med så glasuren ikkje vert brend. Sjekk med ein spagettipinne om kaka er gjennomsteikt.

Ta kaka ut, og la den kolne før du løfter den ut av forma. Denne kaka bør lagast dagen før den skal serverast. Elles er den veldig vanskeleg å skjere opp. Bruk ein skarp konditorkniv, og skjer med sagande tak gjennom karamelltoppen først.

Kyllingsandwich med bakte grønsaker

23/09/2014

Av og til er ein sandwich nok som middag. Når eg har fått ein raus lunch på jobb, og resten av familien er ute på vift, treng ein ikkje så mykje meir.

Kylling er mild mat, så den treng godt med krydder, utan at krydderet tek heilt over. Eg vender både kyllingen og grønsakene i same kryddermarinaden.

Inni pitabrødet smører eg ein ostekrem, slik at det heile ikkje vert for tørt. Litt ruccola gjer at smaken vert litt skarpare og det er jo berre bra. Slik gjorde eg det:

IMG_5811 kopiKyllingsandwich med bakte grønsaker

Ein kyllingfilet

Ein raud paprika

Ein liten fenikkel

Ein raud løk

2 ts paprika

1/2 ts peppar

1 ts timian

1 ts salt

3 ss olje

Ostekrem:

3 ss kremost

2 ss fløte

2 ts finhakka grasløk

Eit pitabrød

Varm ovnen til 200 grader. Pisk saman ingrediensane til ostekremen.

Bland saman krydder og olje til marinaden. Vend grønsakene i den, og legg dei i ei eldfast form. La dei bake i 20-30 minutt, til dei er møre.

Vend kyllingbrystet i marinaden, la det gjerne ligge litt. Varm opp litt olje i ei steikepanne, og steik det på begge sider til det er gyllent og fint. La det ettersteike litt i same form som grønsakene.

Snitt opp pitabrødet, og rist det i fem minutt i ovnen. Ta ut den eldfaste forma, og legg kyllingbrystet på ei fjøl. La det kolne litt før du snittar det skrått. Smør ostekremen i pitabrødet, og legg kyllingkjøttet i pitabrødet. Server sandwichen med dei bakte grønsakene, og nyt! :)

Kosemat

14/09/2014

Sommaren er på hell, og det er tid for litt kosemat igjen.

I mi bok er kosemat alt som handlar om sjokolade, steikte poteter eller smelta ost, og i dag er det ost som er temaet. Vi var på ferie i USA i sommar, og hadde nokre fantastiske (og nokre mindre fantastiske) møte med amerikansk matkultur. Ein av mine favorittar er når eg får ein verkeleg vellaga mac’n cheese, altså ein makaronigrateng. Her er det osten som gjer susen, med kjedeleg ost vert retten kjedeleg, og omvendt.

Så grav igjennom kjøleskapet, og sjå om du har noko cheddar, feta, ridderost, parmesan eller vellagra jarlsberg liggande. Dess meir smaksrik dess betre. Er det mugg på så kan du skjere bort muggen viss det er ein fast ost. Eg brukte ei blanding av parmesan, cheddar og nokre uidentifiserbare bitar som nok vart med heim frå Italia i juni. Nokre kjøper kjøleskapsmagnetar som souvenirar frå utlandet, eg kjøper stinkande ostar.

Eg la som vanleg planar utan å sjekke matskapa, så det vart ikkje makaroni til gratengen. Det var vi tomme for. Derimot fann eg ein pakke fullkornsfusilli, og grove pastaskruar fungerte heilt utmerket i mac’n cheese.

Gratengen vart servert til kyllingfiletar som eg steikte i godt smør, og så ein salat med vassmelon og fetaost. Kombinasjonen mellom frisk og søt vassmelon og salt fetaost er berre knallgod. Prøv den så skal du få smake det. Møtet mellom det søte og det salte kan vere heilt fantastisk. Slik gjorde eg det:

IMG_5880 kopiVassmelon- og fetasalat

Vassmelon

Tomatar

Mynte

Fetaost

1-2 stilkar vårløk eller 2-3 cm purre

Ein neve ruccola

50 g pinjekjerner

Sitronsaft

Salt og peppar

Rens vassmelonen, og kutt den i terningar. Kutt opp mynte og vårløk, og sett til side. Rist pinjekjernene gylne med litt salt på tørr, varm steikepanne. Smuldre fetaosten. Rett før servering fordeler du melonbitane på ein vid tallerken, drysser over vårløk og mynte, og har på fetaost og pinjekjerner. Press over litt sitronsaft eller limesaft heilt til slutt, og ha på salt og peppar.

Denne salaten må ikkje leggast saman før rett før ein går til bords, elles vert smakane tynna ut. Du kan også lage denne salaten med andre typar melon. Det smakar annleis, men det blir like godt. Trikset er å balansere det friske, det salte og det søte mot kvarandre.

IMG_5884 kopiSmørsteikt kyllingfilet

Ca. 180 g kyllingfilet per person

Smør til steiking

Salt og peppar

2 dl eplejuice

Smelt smøret i varm panne, gjerne etter at du har rista pinjekjernene til salaten. Legg i kyllingfiletane, og salte og pepre dei i panna. Steik dei pent brune på kvar side. Ta dei ut og legg dei i ei eldfast form.

Kok ut steikepanna med eplejuice. Hell utkoket over kyllingfiletane i forma. La dei stå nederst i ovnen dei siste ti minutta saman med pastagratengen slik at dei vert gjennomsteikte.

IMG_5887 kopiMac’n cheese

3 dl makaroni eller annan pasta

3 ss smør

2 ss mjøl

3/4 liter mjølk

salt og peppar

1 ts sitronsaft

2 ts sennep, gjerne dijon

riven muskat

250 g riven ost, gjerne ulike typar

Sett omnen på 200 grader. Smelt smøret i ei tjukkbotna gryte, og rør inn mjølet. La det frese litt før du slår på mjølka. Rør flittig til det tjuknar og byrjar koke. La sausen koke i 5-10 minutt. Smak til med salt, peppar, muskat, sennep og sitronsaft. Vend inn osten, og rør til alt har smelta. Ikkje la sausen koke etter at osten har komt i. Sett sausen til side.

Kok opp ein liter vatn, og salt det godt. Ha i pastaen, og la den koke til den er knapt mør. Dersom det står 12 minutt på pakken, så la den koke i 10 minutt.

La pastaen renne av i eit såld. Vend den inn i sausen.

Ha blandinga i ei eldfast form med høge kantar, eller fordel den i småformer. Strø på litt ekstra ost, eller strøkavring viss du har. Steik den på 200 grader i 20-25 minutt til den er gyllen på toppen.

Server med smørsteikte kyllingfiletar og vassmelonsalat.

Oslo Bokfestival – here I come!

13/09/2014

oslobokIkkje åleine då, men saman med eit kobbel av kokebokforfattarar som eg skal presentere i Saras telt.

Anne Kath. Hærland skal snakke om si bok Latterlig enkelt, latterlig godt, og Bent Stiansen skal presentere si kokebok Norge Rundt, der han har besøkt sine tidlegare tilsette som no driv gode spisestader rundt om i Norge.

Jon Martin Alfsen kjem og, han har skrive ei kokebok om kvardagsmat, heilt enkelt.

Så om du er i sentrum av Oslo no, så stikk innom i teltet klokka to, då går vi på scenen. Velkommen!

Mangomarmelade med kardemomme

26/08/2014

Midt i beste sommaren er det sesong for pakistansk mango. Resten av året får ein tak i dei dyre, sure, grøne mangoane som må modne undervegs og som kan vere rotne inni sjølv om dei framleis er grøne på utsida. Men i mangosesongen kjøper eg pakistansk mango i kassevis, og serverer til dessert, i yoghurt og i gryterettar.

Denne mangomarmeladen bør altså lagast i løpet av sommaren, og har ikkje grønsakshandlaren din pakistansk mango i butikken, så be han ta det inn. Dei ligg i fine øskjer fylt opp med glitrande trådar, og ventar på å få kome heim til deg.

Skal du servere marmeladen til nøtteallergikarar, så dropp valnøttene. Viss du vil ha litt krunsj i marmeladen, kan du tilsette pinjekjernar i staden.

2 mangoar

1,5 dl vatn

300 g sukker

25 g syltepulver

Sitronsaft av 1 halv sitron

3 kardemommekapslar

10 grovt hakka valnøtter

Del mangoen i to langs steinen, fjern steinen frå mangoen og lag eit rutemønster i fruktkjøtet. På denne måten er det lett å skjere ut fine terningar. Skjer ut alt fruktkjøtet, og ha det i gryta saman med vatn, sitronsaft og kardemomme. La det koke nokre minutt. Rør inn syltepulver blanda med sukkeret og valnøttene, og gi det eit godt oppkok.

Trekk syltetøyet til side, og la det stå og trekke litt før du fyller det på reine, nykokte glas.

Couscoussalat med reker og avokado

18/07/2014

I ferien er det fint med lat mat, slikt som smakar godt, og er lett å lage.

For meg er reker sommarmat, men det treng ikkje vere dei små, ferske som ein får kjøpt på kaia. Eg  er like glad i grønlandsreker, dei er oftast store, saftige og ikkje minst fanga på ein berekraftig måte.

I dag lagde eg ganske enkelt ein couscoussalat med reker. Couscous er nordafrikanske grove semulegryn som har lite eigensmak. Difor er dei takknemmelege å bruke, det er lett å putte masse smak saman med dei og resultatet er alltid vellukka.

Det einaste du må huske på er å røre dei frå kvarandre med ein gong dei er ferdige. Let du dei stå og kose seg i gryta så sit dei som støypt saman, og så er moroa over. I salaten putta eg ein del grønsaker, og dei som eg ville ha møre la eg i kokevatnet til couscousen. På den måten vart grønsakene og gryna ferdige samtidig, og grønsakene fekk god smak av kokevatnet.  Slik gjorde eg det:

IMG_5849Couscoussalat med reker og avokado

400 g reker, ferdig rensa vekt

4 dl couscous

6 dl vatn

ein buljongterning eller 2 ss fond

2 ss sitronsaft

1 ss smør

150 g sukkererter

Ein raud paprika

Fire stilkar vårløk

To stilkar stangselleri

To avokadoar

Ein bunt dill

IMG_5838Vinaigrette:

1 dl kvitvinseddik

2 dl olivenolje

2 ts sennep, dijon

1 ts honning

2 ts tørka urter, basilikum eller timian

Salt og peppar

Lag vinaigretten først. Bland saman eddik, olje, honning, sennep og urter i eit romsleg, reint syltetøyglas, og rist godt. Smak til med salt og peppar. Set til side.

Kok opp vatn til couscous, og ha i buljong, sitronsaft og smør. Ha i paprika, løk, sukkererter og selleri, saman med couscous. Slå av plata med ein gong, og la det heile stå og trekke i fem minutt. Bruk ein halv ballongvisp eller ein stor gaffel, og rør forsiktig slik at gryna ikkje klumpar seg.

Skrell rekene, og la dei ligge og bade i vinaigretten i ca. ti minutt.

Rens avokadoen, og skjer avokadokjøtet i terningar. Legg opp salaten, og vend inn reker og avokado. Dryss på dill, og ringle dressingen over salaten.

Jordbær- og rabarbrakompott med krem

29/06/2014

Eg hadde planar om å servere jordbær med fløte på til dessert i dag, men så hadde ein tenåring vore innom og gått til åtak på jordbærkurven, så det var berre halvparten igjen. Då var gode råd dyre, så eg stakk ut i hagen og fann litt rabarbra. Eg lagde ein deilig kompott av det som var att av jordbæra og rabarbra, og så la eg den lagvis med ein kremostkrem (artig ord!) og knuste kjeks til ein slags bondepikevariant. Slik gjorde eg det:

IMG_5816Rabarbra- og jordbærkompott med krem

200 g jordbær

200 g rabarbra

½ dl vatn

125 g sukker

1 ss maisenna

100 g kremost

1,5 dl kremfløte

1 ts vaniljesukker

1 ss sukker

4-5 knuste grove kjeks

Rens jordbær, og del dei i bitar. Kutt rabarbraen i bitar. Ha jordbær og rabarbra i ei gryte med ½ dl vatn og sukkeret, og kok opp. La det koke i 5 minutt, til det er mørt.  Rør ut maisenna i 2 ss vatn, og ha det i gryta medan kompotten kokar. Når den har tjukna set du den til side.

Hald unna litt kremfløte, ca. 0,5 dl. Pisk resten av kremfløten mjuk, og ha i osten saman med vaniljesukker og sukker. Bruk den siste kremfløten til å justere slik at kremen blir passe stiv. Legg 1 ss kompott nederst i porsjonsglas. Legg på litt krem, og så knuste kjeks. Fortsett lagvis til glaset er fylt opp, og avslutt med å ha den siste kremen i ein sprøytepose slik at du kan lage pene toppar på glasa. Pynt med eit bær til slutt. Velbekomme!

Pulled pork – fillegris

28/06/2014

 Pulled pork er den nye ”fema”, alle skal grille store stykke av gris på indirekte varme.  Eg kallar det fillegris, eg likar norske namn på ting.

Å steike kjøt sakte og på relativt låg temperatur er ikkje nytt, det fine med det er at du får brukt upopulære stykkingsdelar som bog og nakke, og at det vert smakfullt og saftig viss du gjer det rett.

Mange insisterer på å bruke grillen til dette, men det blir for komplisert for meg. Det er eit styr med å fylle på kol, passe på at det ikkje brenn ut, at det ikkje vert for varmt og at det ikkje brenn seg. Ein har langt betre kontroll viss ein gjer det i den kjære steikeomnen. Så no får du ei idiotsikker oppskrift som sikrar deg eit perfekt resultat og ein smaksrik middag som eigentleg lagar seg sjølv.

Min variant har blitt gnidd inn med sennep og honning, det gir karamellsmak, ein sterk dijon-sennep gir litt sting og det blir ei deilig sjy i botnen som kan kokast inn og vendast inn i kjøtet til slutt. Min gris får stå  i omnen i 7-8 timar, så denne retten byrjar du med om morgonen. Det fine er at det er tjue minutt arbeid på føremiddagen, og så er middagen klar til kvelden. Perfekt for ei lat sommarhelg. Slik gjer du det:

IMG_5807Fillegris med honning og sennep

Smør og olje til steiking

2 kg svinenakke eller bog utan bein

2 ss sennep, gjerne litt skarp

1 ss honning

Salt og peppar

½ l kraft eller buljong

Liquid smoke, om du har

Sett omnen på 110 grader.

Salte og pepre kjøtet godt. Varm opp smør og olje i ei steikepanne, og steik kjøtstykket pent brunt på alle sider. Legg det i ei eldfast form. Kok ut steikepanna med kraft, og hell krafta i den eldfaste forma. Bland saman sennep og honning, og pensle kjøtstykket raust med dette.  Bak kjøtet på 110 grader i 7-8 timar, til det gir etter når du dyttar på det, då er det ferdig. Sett det til side og dekk det med folie til det kolnar litt.

Eg lagar coleslaw så ofte syns eg, men det høyrer liksom med fillegrisen, så då vart det til at eg lagde det i dag og. Men eg gjorde ein vri, eg brukte den kvite delen av ein hjartesalat som låg her. Du kan også bruke nederste enden av eit kinakålhovud om du har. Eg hadde ein fenikkel liggande, og den har så fint dill-liknande tjafs. Det fekk vere med i coleslawen. Slik gjorde eg det:


IMG_5805Coleslaw med hjartesalat

Eit stort hjartesalathovud

Ein raud løk

Ein kvast fenikkelblad

4 ss majones

1 ss søt sennep, eg brukte bergeby

1 ss eplecidereddik eller kvitvinseddik

salt og peppar

Rør saman majones, sennep, eddik og salt og peppar. Fjern stilken på hjartesalaten, og snitt dei nederste fire-fem centimeterane fint i skiver. Skrell løken, og finsnitt den. Finhakk fenikkelblada. Vend grønsakene inn i dressingen.

Når kjøtet har fått ein passe fin temperatur, tek du det over på ein tallerken. Er det som ligg att i forma seigt og fint, så skrap det ut, evnt løys det opp med litt meir kraft. Er det tyntflytande, så kok det inn litt. Rør inn nokre dropar liquid smoke om du har. Dra kjøtet frå kvarandre, slik at heile kjøtstykket har gått i oppløysing. Vend inn sjya, og server kjøtet i hamburgerbrød med coleslaw til.


%d bloggers like this: