Alt godt

Jordskokk (Helianthus tuberosus) er ein plante i korgplantefamilien, der den til dømes har selskap av ulike typar solsikker. Under jorda derimot, oppfører den seg eigentleg som ein potet, den har knollar som bular ut og veks når dagane vert kortare. 

Grunnen til at eg kallar den for urpotet er at den kan brukast på same måte som potet (bortsett frå at den er god rå, det er ikkje poteten) og den kom til Europa før poteten, til Norge kom den fram imot midten av 1600-talet. Jordskokken vart danka ut av den ekte, nye poteten då den kom. Poteten held seg betre, den er lettare å skrelle og du bidreg ikkje til global oppvarming når du et den. Men jordskokken har ein langt meir interessant smak enn poteten har.

Mi kjære venninne Ovedia var så lur at ho planta jordskokkar i hagen sin ein gong for lenge sidan. Av ein eller annan grunn planta ho dei side om side med dei fine aspargesplantane sine. Det angrar ho på. Aspargesen får aldri ein lukkeleg dag meir, pressa ned og til sides som den blir at desse invaderande knollane.

Men jordskokken har nokre sjarmerande trekk og. Den veks og kan haustast heile vinteren, så sant du klarer å grave i jorda. Den er svært næringsrik, men karbohydrata i jordskokken er ein sjeldan type som kallast inulin. Dette karbohydratet vert ikkje teke opp i kroppen på same måte som andre karbohydrat, så blodsukkeret stig sakte og fell sakte når ein et jordskokk. Smaken er nøtteaktig, med eit hint av trøffel, og eit søtleg preg. Ganske spennande, altså.

Hos enkelte menneske (vel, kanskje dei fleste når eg tenker meg om) har jordskokken ein biverknad ved at ein produserer meir tarmgass enn elles. For min del kan det handterast med eit glas cultura før sengetid, det kan eg anbefale om du skulle vere så heldig å få servert jordskokkar i ei eller anna form.

I går hadde Ovedia gravd opp asparges-/jordskokkbedet sitt, og kom med ein bakke full av jordskokkar til meg. Eg gjorde som eg måtte, og skylte dei, skrelte dei og gjekk i gang med testinga.

Den klassiske retten av jordskokk er jordskokksuppe. Den vert ofte lagd med fløte og smør og smør og fløte, men eg lagde ein lettare, meir vichyssoise-aktig variant. Vichyssoise er den kjende franske suppa med poteter, purre og fløte. Eg droppa fløten, og hadde litt kesam i til slutt i staden. Slik gjorde eg det:

Jordskokk-vichyssoise

800 g jordskokkar

Ein middels stor purre

Smør eller olivenolje

8 dl vatn

2 ss mjøl

Salt og peppar

Litt sitronsaft

Vask og skrell jordskokkane. Kok dei i lettsalta vatn i 30-40 minutt. La dei renne av. 

Rens og skyll purren, og kutt den i tynne ringar. Ha feittet i ei tjukkbotna gryte, og varm det opp på middels varme. Ha i purren og la den surre litt. Strø på mjøl, og rør det inn.

Slå på vatn, og rør godt. La suppa koke opp medan du rører. Kok i 5-6 minutt for å få bort mjølsmaken. Smak til med salt, peppar og litt sitronsaft. Ha i jordskokkane, og la dei bli gjennomvarme. Køyr suppa glatt med ein stavmiksar. Ha eventuelt i litt kesam, rømme eller creme fraiche viss du likar det. Server suppa med litt steikt bacon eller krutongar dryssa på. Suppa blir glutenfri om du jamnar den med maisenna i staden for kveitemjøl. 

Eg brukar ofte buljong i ei eller anna form når eg lagar suppe. Men denne suppa er så mild i smaken at eg droppar det, og brukar berre kommunalkraft, altså vatn med salt og peppar. Prøv denne viss du finn jordskokkar, det er kjempegodt. Eg har spart nokre skokkar som eg skal eksperimentere vidare med, så stay tuned! 

Dette innlegget vart posta den 01/05/2009 at 08:15 og arkivert under Allergi, Billig mat, Supper, Veggis. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Du kan leggje att svar, eller tilbakesporing frå sida di.