Arkiv for kategorien ‘Veggis’

« Eldre innlegg

Med godt skal vondt fordrivast!

18/03/2013

Har influensaen teke deg? Då treng du noko varmande og godt å spise, som er lett å få i seg.

Det slår ikkje feil, sesongen for influensa, svineinfluensa og forkjøling renn inn over oss gjennom heile vinteren. Med eller utan vaksine så skal det noko til å stå imot desse smittebygene. Her i huset satsar vi på sengeleie, hostesaft og smaksrike supper. Noko av det viktigaste når ein ligg der i feber er nemleg å få i seg væske.

Enkelte svergar til løk. Dessverre er rykta om at avskoren løk syg til seg bakteriar og virus usanne, men løken er ei flott grønsak som passar perfekt i ei styrkande suppe. Dei naturlege partnerane til løk er kvitløk og stangselleri, eg fann ein rest av stangselleri bakerst i kjøleskapet som det faktisk framleis var liv i. Stangselleri bør ein alltid ha, det gir deilig smak og konsistens til supper og gryter.

Men hovudgjesten i dag er dei små kvite bønnene som kallast canellini-bønner. Dei får du i pakkar ferdig kokte og bløytte, men du kan også kjøpe dei tørka i sjaktlar. Det er meir økonomisk, men tek meir tid, dessverre. Storleiken lyg, dei skal både ligge i vatn og koke lenger enn andre bønner. Men når du først har teke deg tid til dette så smakar dei nydeleg, og gjer at denne suppa vert kremete og delikat, sjølv om den er heilt fri for mjølk, fløte og rømme.

Er du så heldig som eg er, at du har ein trykkokar, så går koketida fortare. Dei små kvite bønnene bør framleis bløytast over natta, men det held å koke dei i tjue minutt på full fres, så er dei møre. Trykkokar er smart til mange ting, du lagar nydeleg fårikål på 40 minutt viss du har ein slik.

Dei kvite bønnene får selskap av spinat, som er full av jern, folat og vitamin A, C og K, for å nemne noko i full fart. Denne kombinasjonen av kvite bønner og spinat finn du i mange variantar i Italia, og dagens suppe er sterkt italiensk-inspirert. Slik gjer du det:


IMG_2895Italiensk suppe med kvite bønner og spinat 

250 g kvite canellini-bønner, tørre

(eller to pakkar bløytte og kokte kvite bønner

2 ss olivenolje

1 gul løk

3 stilkar stangselleri

3 fedd kvitløk

1 liter vatn

2 ss grønsaksfond eller 2 terningar grønsaksbuljong

½ ts svart peppar, malt og salt

1 pakke spinat

Legg bønnene i bløyt i rikeleg med vatn over natta. Kok dei møre (det tek mellom ein og ein og ein halv time) i usalta vatn. Hell av kokevatnet, og sett dei til side.

Finhakk løk, kvitløk og stangselleri, og ha det i ei gryte med olivenolje. La det frese nokre minutt til det er mørt og blankt, og luktar fantastisk. Slå på vatn og fond, ha i peppar og la det koke nokre minutt til.  Ha i dei kvite bønnene, og la det koke 10 minutt. Ta unna eit par auser med bønner og grønsaker, og ha det i ein bolle. Køyr det som er att i gryta til ei glatt suppe med stavmiksar eller i blender. Skyll og tørk spinaten. Hakk spinaten grovt, og ha den i suppa. La det stå to-tre minutt på låg varme, det skal berre trekke.

Aus opp suppa i djupe skåler, og legg i ei skei med bønneblanding frå det du tok til side. Du kan rive litt parmesan over viss du vil, det gir ein deilig tilleggssmak. Server suppa med grilla brødskiver. Hell olje i ei grillpanne, og grill vanlege brødskiver nokre minutt på kvar side til dei er gylne og fine.

God bedring!

Posta under Billig mat, Mat, Supper, Veggis | Legg att ein kommentar »

Mine gode fastelavensbollar

09/02/2013

Sjølv om det å faste er gått av moten så feirar vi framleis fastelavn.

Fastelavn er ein del av innleiinga til fasta, I morgon er det fastelavnssøndag, med ris som skal gi ein fruktbar vår. I gamle dagar fekk både kvinner og dyr ein omgang med riset, heldigvis har vi ris berre til pynt no for tida.

Mandag er det blåmandag, då skal ein ete mager kost, slik at ein har plass til mykje mat i magen dagen etter, på feitetysdag. Askeonsdag skal ein tradisjonelt kle seg i sekk og aske, og aska skal kome frå brende palmegreiner som ein har teke vare på frå palmesøndag i fjor. Det er mykje å passe på, altså.

Men ein kan også ta den enkle vegen, og ganske enkelt kose seg med deilige krembollar på fastelavn. Eg har laga kanelbollar av den same bolledeigen, det er fint med litt variasjon. Vert ikkje alle bollane etne egnar dei seg godt til frysing, så lenge dei ikkje har fått krem i seg. Slik gjer eg det:

IMG_2965Fastelavnsbollar

2 liter kveitemjøl

200 g smør

200 g sukker

1 pk gjær for søt gjærdeig

6 dl mjølk

2 egg

1 ts salt

2 ts kardemomme

1 ts bakepulver

Rosiner viss du vil

Krem og ekte vaniljesukker til servering

Ha mjølet, sukkeret, kardemommen og bakepulveret i ein stor bakebolle. Smuldre smøret i mjølblandinga til det er ein kornete masse.

Varm opp mjølka til den er fingervarm, og løys opp gjæra i den. Bland saman mjølkeblandinga og mjølblandinga, og elt godt. La deigen heve under klede.

Del opp deigen til passe emne, denne porsjonen gjev ca. 25 bollar. Form dei til runde, fine bollar som du legg på bakepapir på ei bakeplate. Pensle dei med samanvispa egg, og la dei heve godt før du steiker dei på 220 grader i ca. 15 minutt, alt etter korleis din omn er.

La bollane kolne. Pisk 3 dl kremfløyte til krem med 2 ts ekte vaniljesukker og 2 ts melis. Del bollane i to, legg krem på den nederste delen og legg toppen på.

Viss du er i det rampete hjørnet kan du også servere dei med litt syltetøy blanda inn i kremen. Dryss litt melis over til slutt.

IMG_2987Kanelbollar

Ein halv porsjon bolledeig

Kjevle bolledeigen ut til eit rektangel, omtrent så stort som steikeplata di. Det fine med denne bolledeigen er at den er så feit at du treng ikkje mjøl på benken viss du har ei glatt og fin plate.

Smør på mjukt meierismør, og dryss på rikeleg med sukker og kanel. Rull leiven saman frå den lengste langsida til ein tett og fin rull. Skjer rullen i skiver på ca. 1,5 cm. Eg brukar former til å legge skivene i, det gjer at det vert mindre reingjering. Du kan også sette bollane på bakepapir.

Pensle kanelbollane med samanpiska egg, det gjer at dei ser penare ut. Steik kanelbollane på 220 grader i 10-15 minutt. Du kan også lage melisglasur og smøre på, eller ganske enkelt drysse på litt melis frå ei tesil.

Server med store glas mjølk, eller ein god kopp te.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | Legg att ein kommentar »

På graut-køyret

11/11/2012

Min kjære kom med eit forslag for ei stund sidan, om å ha brunost i semulegrauten. Han meinte det ville gi ein god smak som minte om rømmegraut.

Eg kunne ikkje anna enn å prøve, og resultatet vart veldig godt. Og ikkje minst fekk grauten ein vakker, gyllen farge. Eg var så sjangdobel at eg attpåtil dryssa riven brunost over grauten, som eit alternativ til sukker og kanel.

Dette er den perfekte kosekveldsmaten ein kveld det ruskar ute, og ein treng litt ekstra energi. Denne oppskrifta er til fire personar. Slik gjer du det:

Semulegraut med brunost
1 liter mjølk
1,5 dl semulegryn
1 ts salt
1 ss sukker
50 g brunost, riven eller i små bitar

Bland saman alt unntatt brunosten i ei tjukkbotna gryte. Sett gryta på middels høg varme, og rør jamnt og trutt til grauten kokar opp. Ha i brunostbitane, skru ned varmen litt og rør medan grauten småputrar i ca. 15 minutt. Server grauten med smørauge, eit lite sukkerdryss og eventuelt litt riven brunost eller kanel.

Kos deg i hauststormane!

Posta under Billig mat, Mat, Noko søtt, Veggis | 1 kommentar »

Den beste eplekaka

15/10/2012

Det bugnar av eple akkurat no, og eg har ein hage eg kan gå på slang i med samtykke, så eg er heldig.

Epla lagar eg mos av, eg saftar dei og eg bakar deilige eplekaker. Denne vart spesielt god, den er lett krydra, og i tillegg er den laga med bruna smør, slik eg tidlegare har gjort med mi plommekakeoppskrift. Det gir ein ekstra fyldig og god smak. Den er fri for egg, i tilfelle du har eggeallergikarar i familien er den perfekt å lage når dei kjem på besøk.

Den beste eplekaka lagar du fort og enkelt, det som tek lengst tid er eigentleg å brune smøret. Det kan du gjere på førehand om du vil, men eg gjorde det medan eg rensa epla. Det tek si tid når ein både skal fjerne kjernehuset, stilk og blomst og så skrelle dei. Eg har ikkje fått meg ein slik fiffig eplemaskin enno, det burde eg kanskje. Men dei slangepla eg får er så uregelmessige i forma at eg trur eg ville slite med å få køyrt dei gjennom skrellemaskinen.

Husk at det kun er meierismør som gjer susen i denne oppskrifta. Å brune margarin er ganske enkelt ikkje særleg vellykka, syns eg. Det franske smøret du finn i butikkane no er heilt greitt å bruke. Eg har krydderet i smøret medan det brunar seg, då blir ikkje smaken så markant, men likevel til stades i kaka. Slik gjorde eg det:

Den beste eplekaka

175 g smør

225 g kveitemjøl (ca. 3,5 dl)

200 g sukker (ca. 2,5 dl)

1,5 dl mjølk

1 kanelstang

1 stjerneanis

1,5 ts bakepulver

1/2 ts salt

3-4 eple

Sett omnen på 200 grader. Gjer klar ei lita springform, ca. 20 cm, ved å legge bakepapir i botnen, og å smøre kantane med smør og å drysse dei med mjøl som du ristar ut av forma til slutt. Du kan bruke vidare former og, men då blir kaka ikkje så høg og fin.

Ha smøret i ei tjukkbotna gryte saman med kanelstanga og stjerneanisen, og la det koke på middels varme til smøret har fått ein gyllen farge. Rør i det av og til, slik at det ikkje brenn seg i botnen. Når det har fått den fargen det skal ha, set du det til side.

Skrell epla, fjern kjernehus, stilkfeste og blomst, og del dei i båtar.

Bland saman mjøl, sukker, bakepulver og salt i ein bolle. Fisk ut krydderet av smøret. Slå mjølka oppi smøret, og hell det oppi mjølblandinga medan du rører godt. Hell røra i kakeforma. Legg epla nedi forma, så mykje som du berre får plass til.

Steik kaka på 200 grader i ca. 30 minutt. Sjekk med kakenål eller ein spagettipinne om den er ferdig. Den er ferdig når pinnen kjem ut utan kakerøre på seg, og kaka er gyllen og fin. Server kaka med vaniljesaus, piska krem eller vaniljeis. Vaniljekesam er også godt til.

Posta under Billig mat, Mat, Noko søtt, Veggis | 5 kommentarar »

Grønsakssuppe med gresskar

13/10/2012

Eg fann eit flott flaskegraskar i butikken, og då passa det å lage ei deilig graskarsuppe. Suppa vart til slik min mat blir til, ved at eg ser kva eg har i kjøleskapet, og brukar det.

Ein kålskalk, ein squash som hadde sett sine beste dagar, nokre selleristilkar og ein løk vart med. Og så fann eg til og med nokre gulrøtter og ein attgløymd pastinakk. Å bruke fleire grønsaker i suppa gir den ein rikare smak, og ikkje minst får ein spist opp grønsaker som er på hell. Ein klassisk vinn-vinnsituasjon.

Har du ikkje det eg lagde suppe av, så bytt ut grønsakene med det du har. Men basen bør altså vere graskar, det gir den flotte, gule haustfargen. Slik gjorde eg det:

Graskarsuppe

Eit flaskegraskar eller 1 kg vanleg graskar

Tre gulrøtter

To selleristilkar

Ein kålskalk

Ein pastinakk

Ein squash

Ein gul løk

1 liter vatn

2 ss grønsaksfond eller to buljongterningar

Salt og peppar

Rens grønsakene, og del dei i passe store bitar, litt grovare enn til ein lapskaus. Ha dei i ei gryte, slå på vatn og ha i fond/buljong. La det heile koke opp, og la det koke til bitane er møre, det tek ca. 30 minutt.

Ta gryta til side, sett den gjerne på ei fjøl. Køyr suppa glatt med ein stavmiksar. Smak til med salt og peppar, og server suppa med eit godt brød og ein klatt crême fraïche eller seterrømme i. Droppar du rømmen og brukar vegansk buljong er dette ei vegansk suppe.

Posta under Billig mat, Middag, Supper, Veggis | Legg att ein kommentar »

Skogsbæris

07/09/2012

Til dessert lagar vi heimelaga is av bær som vi har teke vare på i frysaren.

Eg er ei utolmodig sjel, så eg orkar sjeldan plukke bær lenge i gongen. Difor har eg ein boks i frysaren, der eg legg i bær når eg har tid og ork til å plukke. Der finn du litt blåbær, litt bringebær og litt bjørnebær frå hagen. Når boksen er full, tek eg den ut og lagar ein deilig sommaris av den. Du kan også lage denne isen med bær frå frysedisken.

Isen vert laga på enklaste måte, utan ismaskin, men med matmølle. Eg søtar den med sommarhonning, som eg smeltar før eg har den i matmølla. Viss ikkje blir det klumpar av honning i isen, og det er ikkje noko særleg.

Måla eg oppgir er omtrentlege, og du kan bytte ut bærsortar, eller supplere med dei bærsortane du har tilgang til som du likar. Men bæra du brukar må vere frosne, elles må du styre med å røre i den medan den står i frysaren. Dette er is på enklaste måte! :-)  Slik gjer eg det:

Skogsbæris

400 g bjørnebær

400 g bringebær

400 g blåbær

2 dl honning

1 dl matfløte eller kremfløte

Ha bæra i matmølla. Varm opp honningen forsiktig i ei gryte, slik at den vert heilt tyntflytande. Køyr bæra i matmølla, og hell i honningen i ein tynn stråle medan mølla går. Ha i fløten til slutt, og køyr til ismassen er glatt.

Finn fram ei metallform, eg brukar ei hjarteform med teflonbelegg. Hell i ismassen, og set forma i frysaren fram til servering. Du kan godt lage isen dagen før den skal serverast, ta den i så fall ut av frysaren ei lita stund før du set den på bordet.

Kvelv isen over på eit fat, og la gjestane forsyne seg. Eg serverte min skogsbæris med vaniljekrem til.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | 2 kommentarar »

Lett ostekake med hylleblomstsmak

07/07/2012

Eg venta ein gjeng med fine damer på besøk i går, og då måtte eg bruke litt av den lyse, fine hylleblomstsafta eg hadde laga tidlegare i veka. Kaka er lett, nesten som ein fromasj, med mest kesam i seg. Slik gjorde eg det:

Ostekake med hylleblomstsmak

Fyll:

200 g søte, grove kjeks, eg brukte sibas-kjeks

80 g smelta smør

2 ss brunt sukker

Botn:

Tre beger vanlig kesam (du kan også bruke vaniljekesam, dropp i så fall vaniljesukkeret)

300 g kremost, type philadelphia

2 pakkar sitrongelé

5 dl vatn

2 ss melis

2 dl hylleblomstsaft

Gelélok:

5 dl konsentrert hylleblomstsaft

6 plater gelatin

Vatn til bløyting

Kok opp 5 dl vatn. Trekk det til side, og rør i to pakkar sitrongelé. Rør i to-tre minutt til alt er oppløyst. La det kolne eit kvarters tid medan du lagar botnen og resten av ostemassen.

Smelt smøret. Knus kjeksa i ei matmølle, ha i sukkeret og smøret. Bland det godt. Sett ei 26 cm springform utan botn på det kakefatet du vil servere kaka på. Eg brukar å teipe skjøten på forma på høgkant, då unngår eg at ostemassen sig ut viss forma har fått seg ein trøkk.

Trykk kjeksmassen ut i forma, spesielt godt ut i kantane. Det må vere heilt tett, elles renn ostemassen ut. Set dette kaldt.

Ha kesam og ost i ein bolle. Rør det saman, og ha i melis, vaniljesukker og konsentrert hylleblomstsaft. Rør godt så alle klumpar har løyst seg opp, og ostemassen er glatt og fin. La det gjerne stå litt, slik at lufta som har blitt piska inn får stige til topps. Rør inn sitrongeléen til slutt.

Ha ostemassen i forma. La det stivne i kjøleskap i fem-seks timar. Gi 5 dl hylleblomstsaft eit raskt oppkok. Legg gelatinen i bløyt i ei skål med kaldt vatn. La den ligge i fem minutt. Kryst det overflødige vatnet ut av gelatinplatene, og ha det i den varme safta. La dette kolne i eit kvarters tid, gjerne i kaldt vassbad. Eg set kjelen oppi ein større kjele som er halvfull med iskaldt vatn. Då kolnar det fort. Hell den avkjølte geléen oppi forma oppå ostemassen. La det heile stå to-tre timar til, til geléen er heilt stiv.

Pynt kaka med jordbær, og server med god te og kaffe. :-)

Posta under Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | 1 kommentar »

Mitt heimelaga urtesalt

06/07/2012

Kva skal ein bruke alle desse urtene til? Enkelte av dei kan vekse seg høge på kort tid, og allereie no treng nokre av mine å bli tukta ein smule. Dess meir ein brukar, dess meir avling får ein seinare i sesongen.

Eg brukar å lage urtesalt av mine urter. Det går med mykje urter til ein slik prosess, så når eg kappar ned løpstikke og persille som blomstrar blir eg kvitt ein heil del.

Her er det eg byrja med: Ein bunt ruccola, eit knippe grasløk, masse løpstikke, masse bladpersille, litt kruspersille og nokre salvieblad. Salvien skal blomstre, og då er den så vakker at eg får lage urtesalt av den seinare når den er avblomstra. Den er som hortensia, og blomstrar på fjorårsgrein. Husk på alt det spiselege ugraset vårt og. Både skvallerkål og brennesle kan gå i dette urtesaltet, skyll begge delar godt først, brennesle i vatn som nyleg har kokt opp.

Men ikkje føl deg bunden av mi urteliste. Bruk det du har, og dersom du vil ha det sterkare kan du supplere med chili eller litt riven pepparrot. Dette urtesaltet smakar ikkje det same frå årgang til årgang, og det er noko av sjarmen med det.

Fordelen med å lage sitt eige urtesalt, utover det faktum at du får brukt opp urtene, og det er rasande billig, er at du veit akkurat kva som er i urtesaltet. Du slepp å vere uroleg for MSG, gjærekstrakt, skummamjølkpulver, gluten, palmeolje og andre artigheiter som dei store industrielle produsentane har i urtesalt og buljong. For allergikarar er dette den enklaste måten å få eit trygt og velsmakande krydder utan å vere redd for allergiframkallande ingrediensar. Mi venninne med masse allergiar får ein pakke heimelaga urtesalt til bursdag og jul, og er sjeleglad for det.

Urtesaltet kan brukast i alle rettar der du elles ville ha brukt buljong, og på alle rettar der du normalt ville brukt salt pluss krydder. Viss du normalt ville hatt ei teskei salt i ein rett kan du ha i snautt ei teskei av dette urtesaltet. Du treng etter mi erfaring litt mindre fordi det er så intenst smaksrikt.

Bruk endeleg ikkje noko finsleg jålesalt til dette urtesaltet. Dette er ikkje tidspunktet for å ta fram det fine, flaksaltet frå Bretagne. Eg brukar alminneleg grovsalt, som eg kjøper posar med fire kilo av for 16,50. Det er forresten mitt standardsalt på kjøkkenet, eg brukar det til pastavatn, i gryterettar og i all mat som skal koke litt. Det er litt fuktig når du kjøper det, men tørkar greitt i ei skål på benken. Slik gjorde eg det:

Urtesalt

250 g urter

Ein paprika

Ein stor gul løk

1500 g salt

Rens paprika og løk. Del dei i mindre bitar. Rens urtene for dei grovaste stilkane. Ha ein bunt urter, ein neve salt og grønsakene i matmølla, og køyr det glatt.

Ha i meir urter og meir salt, og køyr det på nytt til det er glatt og saltet har løyst seg opp sånn nokolunde. Når dette er ferdig er det ein glatt, grøn graut. Spre grauten ut over eit silikonpapir, og legg det på eit omnsbrett. Sett omnen på 50 grader med varmluft, og sett inn brettet. La ei sleiv stå i døra, slik at fukt slepp ut. Eg brukte bakepapir denne gongen, og det angra eg på. Urtesaltet sette seg fast i papiret, og det var vanskeleg å få av. Bruk silikonbakepapir viss du har det.

La urtesaltet stå til det er tørt, og ser ut som knekkebrød. For meg tok det over natta og litt til. Knus det med ei sleiv viss du vil ha urtesaltet grovt, og i hurtigmiksar igjen viss du vil ha det fint. Då blir det nesten som støv.

Verdas beste urtedressing

1 beger Kesam, lett eller vanleg

1 ts heimelaga urtesalt

1 ts honning

Nokre drag med pepparkverna

Rør urtesalt og honning inn i kesamen. Smak til med peppar. La det stå litt før servering. Bruk denne dressingen til pastasalat, til potetsalat eller til ein blanda grøn salat.

Posta under Billig mat, Mat, Tilbehør, Veggis | 4 kommentarar »

I serien sommarfriske supper: Agurksuppe

27/06/2012

Agurksuppe er lett og frisk, og overraskande smaksrik til å vere laga av noko så enkelt som agurk. Den kan varierast i det uendelege, i dag har eg laga den med ruccola og løk.

Server suppa i små glas, heilt kald. På varme dagar kan du til og med legge ein isbit i. Den passar veldig godt på ein buffé med ulike andre typar mat ein kan servere små porsjonar av. Bruk gamle likørglas eller små raudvinsglas, dei passar godt til ein slurk agurksuppe. Slik gjer eg det:

Agurksuppe

2 agurkar

½ finhakka løk

Ein neve ruccolablad

3 ss kesam

2 ss olivenolje

Salt og peppar

Kutt agurken i bitar, og legg dei i matmølla. Skyll ruccolaen, og legg til side nokre fine blad til pynt. Ha ruccolaen i matmølla saman med kesam, løk og olivenolje, og køyr det heile glatt. La suppa stå kjøleg fram til servering. Hell den opp i pene glas, og pynt med ruccola eller andre urter.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Supper, Veggis | Legg att ein kommentar »

Focaccia med løk

26/06/2012

Focaccia er alltid takknemmeleg å servere til supper, smårettar, lasagne eller som noko å mumse på når ein er på tur. Du kan også dele focaccia-brødet og legge pålegg inni. Eg bakar det i ein stor leiv, men det går også fint å bake det i emne som er litt større enn rundstykke, kjevle dei flate og ha på olje og salt. Då får du porsjonsfocaccia.

Det er oljen og saltet som gjer dette brødet til focaccia. Dei fleste italienarar vil også ha knust eller frisk rosmarin på. i dag har eg laga ein variant med løkringar på. Det er godt til enkel mat, den lett bruna løken vert eit spennande smakselement til supper og slikt.  Slik gjorde eg det:

Focaccia-brød

3 dl lunka vatn

½ pakke gjær eller to teskeier tørrgjær

1 ts salt

1 ts sukker eller honning

ca 7 dl kveitemjøl

1 gul løk i skiver

3 ss olivenolje

Flaksalt til å drysse på toppen

Smuldre gjæra i ein bolle og ha over lunka vatn. Rør ut gjæra i vatnet, og ha i salt og sukker eller honning. Set i gang kjøkkenmaskinen eller rør dette godt saman for hand.

Tilset mjølet litt etter litt. Kjenn heile tida på deigen slik at den ikkje vert for hard men helle ikkje for laus.  Den skal ikkje vere klissete, men framleis mjuk. Brukar du maskin kan du elte deigen i ca. 5 minutt.

La deigen heve i ein halvtime. Set omnen på 225 grader. Ha godt med mjøl på kjøkkenbenken, og kna deigen til ein stor bolle. Strø godt med mjøl på benken og kjevl leiven slik at den er like stor som bakeplata i komfyren. Pass på å ha godt med mjøl under når du kjevlar slik at deigen ikkje set seg fast i benken.

Legg leiven over på ei mjølstrødd bakeplate. Du treng ikkje bakepapir eller smør på plata når du har strødd den med mjøl. Eg syns også at mjølstrødd bakeplate gjev den gode, steinovnaktige smaken.

Dytt godt vaska fingertuppar ned i deigen slik at det vert masse groper i den. Skjer løken i skiver, og fordel ringane utover leiven. Ringle over olivenolje, og dryss på raust med flaksalt til slutt. Bak brødet på 225 grader i ca. 15-20 minutt. Dette brødet og gazpachoen er er mjølkefrie.

Posta under Billig mat, Mat, Tilbehør, Veggis | Legg att ein kommentar »

Gazpacho – ei frisk sommarsuppe

25/06/2012

Gazpacho er ei klassisk spansk kald tomatsuppe som det finst mange variantar av. I daga har eg laga henne intenst raud, utan agurk og grøn paprika som ein ofte får i gazpacho.

Denne oppskrifta gir ca. åtte porsjoner på ca. 1,5 dl kvar. Med mindre glas vert det fleire porsjonar, viss suppene inngår i ein buffé. Du reagerer kanskje på at det ikkje skal tilsettast væske til suppa. Desse grønsakene er så vassrike at det ikkje er naudsynt. Velg dei søtaste og flottaste tomatane du finne til gazpachoen. Dei kan seie kva dei vil, tomatbøndene på Jæren. Dei får ikkje tomatane sine så søte og gode som dei italienske og franske.

Gazpacho

6 tomatar

To raude paprikaer

Ein stor løk

Tre stangselleristilkar

Eit fedd kvitløk

0,5 dl kvitvinseddik

0,5 dl olivenolje

Sukker, salt og raust med kverna peppar

Del tomatane i fire, og fjern stilkfestet. Det er ikkje nødvendig å flå dei. Legg dei i ei matmølle. Ta bort stilken på parikaene, fjern frø og hinner, og del dei i grove bitar.  Ha dei i matmølla saman med stangsellerien som du har kutta i små bitar.

Skrell løken og kvitløken, og ha det i matmølla. Køyr det glatt, og ha i olje, eddik og alle kryddera medan matmølla går på full fart. Oljen ”emulgerer”, slik at du ikkje får fettperler på suppa.  Oljen er ein svært viktig smaksberar i denne elles magre  suppa, men den treng ikkje vere synleg. Smak til om det trengst meir salt, sukker og peppar. Du kan og bruke fersk chili i denne suppa viss du vil ha den litt sterkare.

Suppa har berre godt av å stå i kjøleskapet til neste dag, så dette er typisk ein rett du lagar i god tid.

Posta under Billig mat, Mat, Supper, Veggis | Legg att ein kommentar »

Jordbær- og rabarbrasyltetøy

16/06/2012

Vi er mange som har vakse opp med mødre og bestemødre som sylta og safta. Eg har sterke minner frå eit kjøkken fullt av bøtter med bær, bilturar heim frå Valldal med den intense og etter kvart kvalmande lukta av jordbær, og kamp med bringebærkjerr i hagen. Då bestemor mi døde i 1995 fann vi ripsgelé med vokslok frå 1964 i kjellaren.

I mange år har safting og sylting vore ute av livet mitt, bortsett frå eitt og anna frose glas med bringebærsylte som kom nedover frå Sunnmøre. Men etter kvart har eg teke opp denne tradisjonen sjølv, og gjort den til min eigen.

For meg som bur midt i byen, med begrensa fryse- og lagringskapasitet og utan eigen hage, kunne eg ikkje gjere dette slik mor mi gjorde. Kanskje var det det som gjorde at eg venta så lenge med å gå i gang. Eg trudde eg måtte gjere dette slik formødrene våre gjorde det, i store mengder og med huset på hovudet medan det sto på.

 Etter kvart kom eg til at eg må skape min eigen safte- og syltetradisjon. No lagar eg to-tre glas av noko eg syns er godt, og eg kan godt kjøpe bær i butikken eller frå ein lokal bonde viss eg ikkje får tak i frå ein hage eller frå skogen.

Eg syltar andre ting enn mor mi og bestemor mi, og tilset krydder og andre smakar som gjer at mykje av det eg lagar smakar annleis enn det dei laga. Men noko er som det alltid har vore, og vafler med nyrørte jordbær er framleis det beste eg veit.

Jordbær og rabarbra er ein flott kombinasjon, og når rabarbraen treng sårt til hausting i midten av juni foreslår eg at du lagar dette syltetøyet.

Dette er det første syltetøyet eg lagar om sommaren. Med ein gong dei første jordbæra kjem, kjøper eg to korger og lagar ein porsjon som går fort med til frukost og i musliskåla.

I dette syltetøyet har eg sitronsyre, elles blir både rabarbra og jordbær fort brun på farge. Sitronsyra gjer at bæra lettare held på den friske fargen. Det kan også lagast utan sitronsyre og syltepulver. Då bør det i så fall frysast i små boksar.

Jordbær- og rabarbrasyltetøy

1 kg jordbær

1 kg rabarbra

1 kg sukker

3 dl vatn

20 g fersk ingefær

1 pk. syltepulver

1 ts sitronsyre

Reins og finhakk ingefæren. Ha vatnet og 100 gram av sukkeret i ei lita gryte. La dette koke på middels varme i 15 minutt til det blir som ein sirup.

Bland reinsa jordbær og rabarbra i ein kjele. Ha i sirupen med ingefær. Kok opp utan lok, og la det koke i 5 minutt til både jordbær og rabarbra er møre. Skum av. Rør saman sukker, sitronsyre og syltepulver, og rør dette i. Gi syltetøyet eit oppkok.

Ha syltetøyet på reine, varme glas. Lukk dei med ein gong, og oppbevar dei mørkt og kjølig.

Posta under Billig mat, Mat, Noko søtt, Safting og sylting, Tilbehør, Veggis | 5 kommentarar »

Nektarinsyltetøy! Instant suksess…

15/06/2012

I desse dagar lanserer Samlaget boka mi Sylting og safting heile året. I høve lanseringa var eg og ein av marknadskonsulentane i Samlaget ute på ein liten runde til bokhandlarane i sentrum, og hadde med bagettar og små syltetøyglas.

Frå dei som fekk nektarinsyltetøy har vi fått begeistra mailar som beskriv nærmast slåsskampar på lunchrommet i bokhandlarbutikkane om dei siste restane av dette deilige syltetøyet. No får du sjansen, nektarinar kostar nesten ingenting for tida, så kjøp ei korg eller tre, og lag ein porsjon nektarinsyltetøy.

Nektarin har blitt ei heilårsfrukt som heilt har utkonkurrert den hårete slektningen sin, fersken. Det er ikkje rart, for han er både søt og god og lett å like. Nektarinen har ein meir aromatisk smak, og mange likar også betre den glatte overflata.

Eg brukar også å lage syltetøy av nektarinar, det er enkelt å lage, og det ferdige syltetøyet er ein smakseksplosjon. Prøv nektarinsyltetøy på vaflar eller bollar, begge delar er like godt.

Nektarinsyltetøy

1 kg nektarinar, reinsa vekt

425 g sukker

1 dl vatn

1⁄2 ts sitronsyre

1⁄2 pakke pektinpulver

Ha dei ferdig reinsa nektarinane, halvparten av sukkeret og vatn i ei gryte og gi det eit oppkok. La det putre i ca. 10 minutt. Rør saman pektinpulver og resten av sukkeret, og ha det i gryta medan du rører godt. La det heile koke opp igjen, og la det koke friskt i eitt minutt.

Fyll syltetøyet på reine, nykokte glas.

Posta under Billig mat, Mat, Noko søtt, Veggis | 8 kommentarar »

Saftig sjokoladekake med appelsin

10/06/2012

Denne kaka vart utruleg god, så god at den vart borte før eg kom på at eg burde teke eit bilde av den. Men ta mitt ord for det, du burde prøve denne oppskrifta!

Sjokoladekake med appelsin
150 g smør
300 g sukker
3 store egg
2,5 dl appelsinjuice
100 g kokesjokolade
250 g kveitemjøl
3 ts bakepulver
Rive skal av ein appelsin
Til dynking:
0,5 dl appelsinjuice
Sjokoladekrem:
2 ss kokande vann
1 ts kaffepulver
100 g kokesjokolade
250 g melis
50 g smør
1 egg
Pynt:
Marsipanroser
Pisk mjukt smør og sukker til smørkrem. Pisk inn egga, eitt om gongen. Varm opp appelsinjuicen,  og smelt sjokoladen i den varme juicen. Avkjøl litt og rør deretter inn i smørkremen. Sikt mjøl og bakepulver saman og vend inn i deigen til slutt.
Ha deigen i ei rund form (26 cm i diameter) med bakepapir i botnen. Steik kaka midt i ovnen ved 180°C i ca 45 minutt. Sjekk med kakenål eller spagettipinne at kaka er gjennomsteikt. Pinnen skal vere tørr når du tek den ut av kaka. Avkjøl kaka i forma. Så langt kan du med hell førebu kaka dagen før.
Ta kaka ut av forma og fjern bakepapiret. Del den i to botnar og dynk dei med litt appelsinjuice.
Til sjokoladekremen løyser du først kaffepulver opp i kokande vann. Smelt sjokoladen saman med kaffen i ei lita gryte på låg varme. Pisk mjukt smør saman med melis og egget. Rør inn den smelta sjokoladen. Smør eit lag sjokoladekrem på botnen, legg på toppen og dekk kaka med sjokoladekrem. Pynt med det du syns passar, vi lagde marsipanroser, men du kan gjerne bruke strøssel, riven kvit sjokolade eller mokkabønner.

Posta under Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | 1 kommentar »

Rabarbrapai

27/05/2012

Du får to rabarbrakaker på rappen denne helga, denne er ein klassisk pai, som eg aldri blir lei av. Den er også krydra, i dag har eg brukt kardemomme. Slik lagar du den:

Rabarbrapai med kardemomme

Paideig:

150 g mjøl

75 g smør

30 g sukker

½ dl vatn

Topping:

1,5 dl havregryn, lettkokte

3 ss sukker

50 g smør

1 ts kardemomme

Fyll:

700 g rabarbra

100 g sukker

½ ts kardemomme

Set steikeomnen på 200 grader.

Ha mjøl, sukker og smør i ei matmølle, og køyr det til ein smulete deig. Ha i vatnet, og la matmølla gå litt til, slik at deigen samlar seg om kniven. Form deigen til ein diskos, og legg den i kjøleskapet ein halvtimes tid.

Ha ingrediensane til toppingen i matmølla, og køyr dei til ein grynete masse. Ha den over i ei skål og set den i kjøleskapet.

Kjevle ut paideigen, og dekk ei 25 cm paiform med den. Kutt av det overflødige som heng ut over kantane, prikk botnen og legg nokre erter eller glassteinar i forma for å halde botnen nede. Forsteik paiskalet lågt i omnen på 200 grader i 10 minutt.

Ha den oppkutta rabarbraen i forma, og dryss over sukker og kardemomme. Smuldre toppingen med fingrane, og fordel den over forma. Steik paien på 200 grader i 30 minutt. Server med piska krem eller vaniljeis.

Posta under Billig mat, Fest, Noko søtt, Veggis | 1 kommentar »

Ostekake med rabarbrakompott

26/05/2012

Rabarbra – vårdronninga

Få ting varslar våren som feite, fine rabarbraknoppar som sprenger seg opp av jorda.

Og no står den i si fulle prakt, hos meg har den til og med gjort seg klar til bløming. Det set eg ein stoppar for, eg kuttar vekk blomestenglane så snart eg ser dei. Eg vil ha flottast mogelege stilkar, eg vil ikkje at rabarbraen skal bruke krefter på å bløme.

Rabarbra kan saftast, syltast eller brukast i chutney, men i dag skal du få oppskrift på ei ostekake som eg dekker med eit lok av rabarbrakompott.

Rabarbra har ein tydeleg, syrleg smak. Det betyr at den kan godt kombinerast med feitare smakar som rømme, kremost eller smør. Den må sukrast godt, elles vert den utoleleg sur. Men den toler og godt å spele på lag med ulike krydder med varme smakar. I dag har eg kombinert rabarbraen med vanilje og kanel, begge passar godt til den syrlegfriske rabarbrasmaken.

Når eg skal lage fine kaker med rabarbra brukar eg å plukke dei raudaste stilkane. Dei gir penast farge, og når fargen skal syns, som på ostekaka, likar eg best at den er raud. Men det går sjølvsagt fint å lage denne med vanleg rabarbra og. Ostekaka bør lagast dagen før, slik at ostemassen får sette seg ordentleg.

Ostekake med rabarbralok

200 g grove kjeks, eg brukte kornmo

75 g smør

2 ss brunt sukker

1 ts kanel

Til fyllet:

400 g kremost

1 dl seterrømme eller creme fraiche

3 egg

100 g sukker

1 ts vaniljesukker

Til toppen:

2 dl seterrømme eller creme fraiche

2 ss sukker

1 ts vaniljesukker

Til rabarbrakompott:

500 g rabarbra, skylt og kutta i tynne skiver

75 g sukker

1 ts kanel

1 dl vatn

1 ss maisennamjøl

Set steikeomnen på 180 grader.

Smelt smøret. Ha kjeks, sukker og kanel i ei matmølle, og køyr det glatt. Bland saman kjeksblandinga og smøret. Legg matpapir mellom ringen og botnen på ei 24 cm springform og trykk blandinga av kjeks og smør ut i ringen. Ver nøye langs kanten, så ostemassen ikkje lek ut. Set forma i kjøleskapet slik at den kan kolne medan du lagar fyllet.

Ha rabarbraen i ei gryte med kanel og sukker og halvparten av vatnet. La det koke opp, og koke på middels varme i to-tre minutt til rabarbraen er heilt mør. Løys opp maisennamjølet i resten av vatnet, og rør det i kompotten. La den koke opp igjen, og putre i to minutt. Sjekk at den er passe tjukk. Set den til side.

Ha kremost, 1 dl rømme, egg, 100 g sukker og 1 ts vaniljesukker i ein bolle, og pisk det glatt med ein handmiksar. Slå det i forma, og steik kaka på 180 grader i 35-40 minutt. Rør saman 2 dl rømme, 2 ss sukker og 1 ts vaniljesukker, og slå det over kaka. Set forma inn igjen, og la den stå 5 minutt til. La kaka kolne på benken, og set den i kjøleskap i forma natta over. Dette er viktig både fordi den då blir lettare å handtere, og fordi den smakar betre dagen etter.

Skjer rundt kanten på springforma, og la kaka forsiktig gli over på ei skjerefjøl som er brei nok. Ha fatet ved sidan av, og bruk botnen på forma til å føre kaka over på fatet. Slå rabarbrakompotten over kaka før servering.

Posta under Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | Legg att ein kommentar »

Lekker ostepai

16/05/2012

Denne ostepaien er perfekt til ein maibuffé, som vegetaralternativ på 17. mai eller som smårett når venninnene møtest for å dele ei flaske vin. Det er lett å variere smaken etter kor smaksrik ost du brukar. Eg blanda litt fetaost og ein edamer som eg har gøymt unna sidan jul, den paien fekk skikkeleg punch. Viss du brukar mildare ostar kan du garnere paien med salte smakar som spekeskinke eller lodderogn og rømme. I så fall kan du lage paien med naturell kremost, til dømes.

Versjonen eg lagde i dag står heilt på eigne bein, du treng berre eit godt glas kvitvin ved sidan av. Paien får ein luftig og lekker konsistens på grunn av egga og den piska fløten. Denne porsjonen passar akkurat til mi paiform, som er 25 cm i diameter. Slik gjorde eg det:

Ostepai

Paiskal:

80 g smør, kaldt og i terningar

160 g kveitemjøl

2-3 ss kaldt vatn

Fyll:

250 g riven/smuldra ost

1,5 dl kremfløte, ”naturell”

1,5 dl kremfløte, piska

3 egg

¼ ts kayennepeppar

Sett omnen på 200 grader.

Ha smøret og mjølet i ei matmølle. Køyr den til alt smøret er smuldra. Ha i vatnet litt og litt, og køyr matmølla til deigen har samla seg som ein klump rundt midtstolpen. Form den som ein diskos, pakk den i plast og legg den i kjøleskapet på ein kalender.

Ha osten i ein bolle, og slå på den upiska fløten. Bland inn egga og kayennepeppar.

Kjevle ut paiskalet og legg det i forma. Trykk det ut og over kanten slik at det akkurat dekker forma. Prikk botnen, legg erter eller glassteinar i paiskalet så det ikkje blæs seg opp, og forsteik det i 10 minutt.

Pisk 1,5 dl fløte, og vend den forsiktig inn i ostemassen. Ha ostemassen over i det forsteikte paiskalet og steik paien i ca. 30 minutt, til ostemassen har smelta og stivna igjen. Server med det garnityret du har lyst på, grøn salat og eit godt brød.

Posta under Fest, Mat, Middag, Veggis | Legg att ein kommentar »

Fletteloff

14/05/2012

Eit godt brød må alltid vere med på ein buffé, og viss du supplerer med litt god skinke, nokre marinerte reker og godt drikke har du festen klar. Har du dårleg råd, og blir beden om å ta med noko til ein buffé, så tilby deg å bake loff. Det er alltid populært, og kostar nesten ingen pengar.

Fletteloff er nostalgi for meg, ei av tantene mine brukte å lage det, så den minner meg om henne. Ein fletteloff ser flott ut på bordet, og er enkel å lage. Slik gjer du det:

Fletteloff

4 dl lunka vatn

1 ts salt

1 ss maltekstrakt

2 ss olivenolje

9 dl kveitemjøl

1 ts tørrgjær

Sett steikeomnen på 220 grader.

Ha vatnet i bakebollen. Ha i salt, maltekstrakt og olje. Maltekstrakten kan sløyfast, men gir god smak og fin farge, pluss at den inneheld b-vitaminar.

Elt inn mjølet litt og litt, saman med tørrgjæra. Kna det heile til det er ein glatt og spenstig deig som ikkje er for blaut, men heller ikkje for fast. La deigen heve ein halvtime.

Del deigen i tre, og trill tre lange pølser. Flett pølsene til ei flette som går på skrå over bakebrettet ditt. Legg fletta på bakepapir på bakebrettet, og la den heve i 45 minutt. Steik den i 20-25 minutt til den er gyllen og fin, og la den kolne på rist.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Tilbehør, Veggis | Legg att ein kommentar »

Vaniljepudding med krydra topping

13/05/2012

Desserten du får oppskrift på i dag er veldig enkel, og veldig god. Det er ein pudding med vaniljesmak, som eg serverer med ein krydra sprø topping på toppen og litt jordbær.

Puddingen kan sjølvsagt også smaksettast på mange vis, men når toppingen er krydra er det fint med ein mild ”base”. Denne porsjonen gir vaniljepudding til ca. 8 små former. Slik gjer eg det:

Krydra topping

3 ss lettkokte havregryn

2 ss sukker

2 ss smør

½ ts malt kardemomme

½ ts kanel

Sett omnen på 220 grader.

Smuldre alt saman i ein bolle. Legg eit bakepapir i langpanna. Fordel smulane utover i forma. Bak det heile på 220 grader til det har fått ein fin brunfarge. Dette går fort, så pass på. Sett ringeklokka på ti minutt først, og så passar du på til fargen er der.

Når du tek det heile ut av omnen har det sannsynlegvis flytt saman. Bruk ein bordkniv, og fordel det utover bakepapiret medan det er mjukt. La det kolne. Smuldre det mellom fingrane når det har blitt kaldt og hardt. Sett  til side.

Vaniljepudding

1 beger vaniljekesam

1 beger crème fraïche

4 ss sukker

1 ts vaniljesukker

4 egg

Sett steikeomnen på 200 grader.

Bland alt saman i ein bolle. Fordel det i formene. Bak formene i omnen i ca. 12-15 minutt. Dei blæs seg litt opp, det gjer ingenting. Puddingen fell saman når den kolnar.

Så langt kan du førebu desserten dagen før. Den toler godt å stå i kjøleskapet over natta, og toppingen kan også godt lagast på førehand. Når du skal servere strør du på topping, og legg på ei skei rørte jordbær.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | 3 kommentarar »

Butterdeigpai med squash

12/05/2012

I mai kjem festdagane som perler på ei snor. I dagane framover får du nokre gode og enkle mattips, slik at du kan invitere gjestar utan å sveitte over grytene i dagevis.

Den enklaste paien lagar du av smørdeig. Den kjøper du i butikken, til og med Jamie Oliver gjer det. Den ligg i frysedisken og ser ut som ei kjedeleg veggpryd, men den kan varierast i det uendelege. Eg har lagd ein enkel liten squashpai med den, som er perfekt som fingermat. Juster storleiken etter om du skal ha tallerknar eller om folk berre skal forsyne seg på servietten.

Til ein fingermatbuffé kan du skjere rutene slik at det akkurat er plass til ei squashskive på dei. Osten kan varierast. Her brukte eg cheddar, den er salt og god. Du kan også bruke pecorino eller mozarella, jarlsberg er også godt. Slik gjorde eg det:

Squashpai

5 plater smørdeig

Ein squash

1 dl crème fraïche

1 ts urtesalt

1 ts honning

100 g ost

Litt olivenolje

Ruccola til pynt

Eit samanpiska egg

Sett omnen på 200 grader. La smørdeigplatene tine på benken.

Strø bakebordet ditt med mjøl. Kjevle ut smørdeigplatene til tredobbel storleik. Pass på at deigen ikkje festar seg til bakebordet. Del opp deigen i passe store bitar. Fordel dei på eit bakebrett dekt med bakepapir. Prikk dei litt midt på med ein gaffel. Dei hevar seg i høgda, ikkje særleg mykje i breidda. Pensle kantane med samanpiska egg.

Bland saman crème fraïche, urtesalt og honning i ei skål. Fordel denne blandinga på smørdeigfirkantane. Skjer squashen i skiver, og vend dei i olje. Legg dei på smørdeigfirkantane, og fordel osten over. Bak dei på 200 grader i 12-15 minutt midt i omnen til dei er pent gylne. La dei kolne på rist før du legg dei over på fat. Pynt med litt ruccola.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Veggis | Legg att ein kommentar »

Kvæfjordkake – verdens beste kake!

03/05/2012

Uansett om det er bryllup eller begravelse, bursdag, dåp eller konfirmasjon, når det er fest må det stå kvæfjordkake på bordet hos oss. Den er til og med enkel å lage, det er det beste. Og så den gode smaken, då.

Eg har alltid irritert meg over at det vanskelegaste med kaka er å smøre deigen til botnen tynt utover. På eit eller anna tidspunkt gjekk det sjølvsagte opp for meg; Oppskrifta mi er for lita. Eg har ei ganske stor langpanne, og då vert oppskrifta for liten. Difor får du i dag oppskrift på kvæfjordkake til stor langpanne.

Eg har tidlegare fortalt om bestemora mi, som måtte ha Tate & Lyle-sukker når ho skulle bake. Når ein skal røre smør og sukker kvitt, eller lage marengs, er det ein kjempefordel å ha det sukkeret. Det er mykje finare enn vanleg sukker, og dermed får du ein luftigare og glattare marengs, og det går fortare å røre smør og sukker kvitt. Slik gjer du det:

Kvæfjordkake

150 g romtemperert smør

180 g sukker

6 stk eggeplommer

0,5 dl mjølk

240 g kveitemjøl

1,5 ts bakepulver

1,5 ts vaniljesukker

Marengs:

6 eggekviter

300 g sukker

100 g mandelspon

Fyll:

3 dl kremfløyte

Vaniljekrem eller romkrem

Set steikeomnen på 180 grader. Rør smør og sukker kvitt, ha i eggeplommene ei og ei, og mjølk. Sikt saman mjøl, bakepulver og vaniljesukker og rør det godt inn i deigen. Kle ei stor langpanne med bakepapir og fordel deigen utover i et tynt lag.

Stivpisk eggekvitene og ha i sukkeret. Pisk vidare til alt sukkeret er løyst opp. Hell marengsen over røra i langpanna. Strø 100 g mandelspon (hakka mandlar) over det heile. Steik kaka ved 180 grader i 25-30 minutt, til marengsen er stiv og har fått ein gyllen farge.

Avkjøl. Piske fløyten stiv og vend inn vaniljekrem eller romkrem. Del kaka i to og legg kremen mellom flaka. I forrige veke serverte eg den berre til vaksne, og då supplerte eg romkremen med to korkar kvit rom. Det ga den eit løft, så prøv gjerne det om du er i det rampete hjørnet.

Posta under Billig mat, Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | 9 kommentarar »

Oreo-kake

02/05/2012

I dag får du oppskrift på ei av dei nymotens kakene, oreokake. Det er ikkje mange år sidan Oreo-kjeks, desse svarte amerikanske kjeksa med ostekrem inni var uråd å få tak i her i landet. Ein spesialbutikk i Vika i Oslo selde dei til blodpris, det var einaste sjanse. Men no er dei å få tak i i dei fleste butikkar, og vi har også fått den norske kopi-kjeksen Dots. Denne kaka kan gjerne lagast med Dots og viss du ikkje finn Oreo-kjeks.

Oreokake finst i alle variantar, som iskake, som bakt kake og som ”ostekake”. Min variant er ostekakevarianten, og den er faktisk ganske kjapp å lage. Du kan lage den same dag som den skal serverast, men den blir best om den får stå til dagen etter. Når eg lagde denne skulle det gå fort, så då brukte eg sjokolademousse på pakke. Du kan sjølvsagt like gjerne lage den med heimelaga, skikkeleg sjokolademousse. Slik gjer du det:

Oreokake

3 pakkar oreo-kjeks

100 g smør

250 g kremost naturell

2 dl kremfløte

1 boks crème fraïche

3 ss melis

2 ts vaniljesukker med ekte vanilje

1 pk. Sjokolademoussepulver

2 dl heilmjølk

Riven sjokolade eller sjokoladesaus til pynt

Pisk sjokolademoussepulveret ut i 2 dl mjølk til det vert fluffy og tjukt. Set det i kjøleskapet.

Knus to pakkar kjeks i ein hurtigmiksar. Ha smulane i ei skål. Smelt smøret og bland i smulane. Set ein 24 cm vid springformring på det fatet du vil servere kaka på, og fordel kjeksblandinga i ringen. Set dette kaldt.

Pisk crème fraïchen stiv, det går fort med ein handmiksar. Bland inn melis, 1 ts vaniljesukker og kremosten. Pisk dette til det er heilt glatt. Fordel det over kjeksbotnen.

Del kjeksa som er igjen i fire med ein skarp kniv (eller berre knus dei). Fordel kjeksa utover ostekremen, og dytt dei gjerne litt ned i kremen. La kaka stå i kjøleskapet ein halvtime. Fordel så sjokolademoussen over ostekremen, og la det stå litt til.

Pisk kremfløten stiv med 1 ts vaniljesukker rett før servering. Skjer ringen fri frå kaka med ein skarp kniv, og fjern den. Fordel kremen oppå kaka, og pynt med riven sjokolade eller sjokoladesaus som du ringlar over.

Posta under Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | Legg att ein kommentar »

Marsipankake til fest

28/04/2012

No nærmar konfirmasjonar og andre festdagar seg med stormsteg, så det gjeld å vere budd.

Kan du ta med ei kake? På Sunnmøre er det eit heilt naturleg spørsmål. I Oslo, der eg held til, er det berre dei aller næraste ein kan spørje om slikt. Så for konfirmantforeldre er Sunnmøre langt å foretrekke.

Men kva skal ein bake? Eg har lært ein tommelfingerregel: Det skal vere runde kaker til fest. Ei venninne av meg kom med ei skuffekake til ein barnedåp, det var heilt feil, fekk ho merke av blikka ho møtte då ho leverte kaka på kjøkkenet. Så i dag får du oppskrift  på to runde kaker, som vonaleg vert godkjend av damene på kjøkkenet.

Den klassiske festkaka for meg er ei marsipankake. Den er fin nok til bryllup, og sjølv om den faktisk er ganske enkel å lage, så får du mykje skryt viss du har laga ei god marsipankake.

Marsipankaker kan godt lagast dagen før festen, men vent med å legge på marsipanloket til sjølve festdagen. Du kan godt kjevle loket ferdig, rull det forsiktig i litt plast og legg det kaldt til dagen etter. Ta det ut i god tid før du skal legge det på, så det får mjukna litt. Roser og annan pynt kan også lagast dagen før, men møtet mellom marsipan og krem kan vere hjarterått. Kremen kan få marsipanen til å smelte.

Når eg skal lage marsipankaker til fest stikk eg innom min lokale bakar, og kjøper marsipan av han. Då får eg seig og fin marsipan med meir glukose i enn den eg får kjøpt i butikken, og då er det lettare å få til glatte, lekre lok og fin pynt.

I dag har eg gjort det enkelt, og brukt pepparkakehjarteformer til å stanse ut hjarte med. Det er ein fin og lettvint måte å pynte ei marsipankake på. Skal du servere kaka på nyttårsaftan kan du kanskje stanse ut stjerneskot? Men til dei store festdagane passar hjarte godt. Slik gjorde eg det:

Marsipankake

Sukkerbrød:

Til rund form 26 cm.

6 egg

180 g sukker

120 g kveitemjøl

60 g potetmjøl

1/2 ts bakepulver

1/2 liter kremfløte

Til pynting (stor kake):

2 dl sitronbrus (sprite eller 7up)

Tre pakkar kremfløte

Jordbærsyltetøy (eller anna syltetøy)

Ei korg ferske jordbær

800 g marsipan

Konditorfarge, eg brukte fargepasta frå Jernia

Sett omnen på 160 grader, ikkje varmluft.  Knekk egga i vispebollen, og ha i sukkeret. Pisk dette til stiv eggedosis, det tek gjerne 5-10 minutt. Bland saman det turre i mellomtida, og gjer forma klar ved å dekke botnplata med bakepapir og knepp den igjen. Pass på at kanten på botnplata vender oppover, vender den ned kan røra renne ut.

Ta bort vispen, og ta bollen av maskina. Bruk ein halv ballongvisp eller liknande, og vend mjølblandinga forsiktig skei for skei inn i eggedosisen. Hell røra i forma. Steik kaka på 160 grader i ca. 35 minutt, på nederste rille.

Når kaka er steikt, tek du den ut av omnen og vender den på ei rist. La den kolne der, gjerne over natta. Del kaka i tre ved å skjere eit jamnt, vassrett kutt inn i kaka rundt heile kanten. Legg ein sterk sytråd inn i kuttet, og dra den fram og tilbake til du har delt frå øverste laget av kaka. Gjenta dette slik at du til saman har tre lag.

Ta frå halvparten av den eine marsipanpakken, og kna inn nok farge til at marsipanen får ein fin raudfarge. Bruk gjerne eingongshanskar i denne prosessen. Legg den farga marsipanen kaldt.

Kna den andre marsipanpakken smidig. Kjevle den ut til eit tynt flak som går noko utanfor kakefatet når du held det over for å måle. Bruk eit tynt lag med mjøl på bakebordet når du kjevlar, og snu leiven ofte.

Legg det første laget med kakebotn på kakefatet du vil bruke. Dynk botnen med sitronbrus. Den skal ikkje vere våt, men saftig. Pisk halvparten av fløten, bland med jordbær og smør halvparten av det igjen på den nederste delen. Legg på neste lag, og smør på resten av jordbærkremen. Del jordbæra i tynne skiver, og legg dei utover andre laget. Legg på det øverste laget. Pisk resten av kremen, og stryk den utanpå heile kaka.

Få nokon til å hjelpe deg slik at marsipanloket ikkje revnar, og løft det over kaka. Ikkje senk det ned før du ser at loket dekker kaka jamnt og med ein god kant rundt. Bruk gjerne ei (heilt rein) saks, og klipp av det overflødige av marsipanloket. Dytt marsipanen inntil kaka. Det vil bli nokre brettar på loket, prøv å gjere desse så pene som du får til.

Kjevle ut den raude marsipanen, og stikk ut hjarte. Fukt hjarta forsiktig på sida som skal vende ned mot kaka med ein bakepensel som er dyppa i vatn. Lim hjarta litt hulter til bulter utover marsipanloket. trill den kvite marsipanen som er til overs og restane av den raude marsipanen til to tynne pølser. Snurr desse pølsene saman, og legg dei som eit band rundt kaka. Det skjular alle bommertar langs kanten. Server!

Posta under Fest, Mat, Noko søtt, Veggis | Legg att ein kommentar »

Gratinerte ravioli

23/04/2012

Å lage mine eigne ravioli har eg gjort nokre få gongar, men det er både plundrete og med høg risiko for katastrofe. Når eg skal ha ein enkel middag med ravioli må eg innrømme at eg kjøper ferdige.

Men korleis lagar ein det til slik at det vert verkeleg godt? Denne varianten hadde vi på fredag, og den syns iallfall både eg og han eg bur i lag med var veldig god. Så då vart den kanskje ikkje så verst?

Eg brukte ravioli med bacon og kylling i, du kan også bruke ravioli med andre typar fyll. Brukar du eit vegetarisk fyll i ravioliane vert denne oppskrifta ei no-meat-monday-oppskrift. :-) Slik gjorde eg det:

Gratinerte ravioli

Ein pakke ravioli

Ein løk

Tre store soppar, eg brukte sjampinjong

Smør til steiking

3 ss smør

3 ss mjøl

1/2 l mjølk

Muskatnøtt, salt og peppar

3 dl riven ost, gjerne ein smaksrik type

Lag kvitsausen først, men set gjerne pastavatnet på kok før du går i gang. Smelt smør i ei gryte med tjukk botn. Rør i mjølet, og la det surre litt. Slå på mjølka, og rør godt medan det kokar opp. Smak til med riven muskatnøtt. salt og peppar. La sausen koke i nokre minutt medan du finhakkar løk og sopp, og steiker det i smør til det er gyllent.

Salt kokevatnet raust. Ha ravioliane i kokevatnet.  La dei koke så lenge som det står på pakken, mine skulle koke i tre minutt. Bruk ei romsleg gryte, er gryta for lita kokar det over. Fisk opp ravioliane med ei holsleiv, og legg dei i forma. Fordel sopp og løk oppå. Rør osten inn i kvitsausen slik at den smeltar. Slå sausen over det som ligg i forma. Gratiner det heile på 220 grader i 20 minutt til det har fått ei fin, gyllen overflate. Server med ein god salat, og kanskje noko godt brød til.

Posta under Mat, Middag, Veggis | Legg att ein kommentar »

Snøggbakst

15/04/2012

Har vi ikkje brød? Eg trudde du hadde handla. Rundstykke då? Sjekk i frysaren.

Nei da, det var tomt der og. Det er søndag morgon, og ingen har lyst på ein tur i butikken. Kva gjer ein då? Då tyr ein til snøggbakst. Snøggbakst driv ein med når ein bakar utan gjær, men med bakepulver som hevemiddel. Den klassiske snøggbaksten er scones, desse engelske rundstykkeliknande bakelsane som er eit fast element i ”Afternoon Tea”, når ein får det servert på finare serveringsstader. Scones er gode til te, men med godt smør og syltetøy på er det også ein framifrå frukost.

Når ein lagar scones skal ein ikkje elte deigen slik det er vanleg å gjere med gjærdeig. Med bakepulver hevar deigen seg først i omnen, og då går det fort. Er deigen for seig då vert ikkje sconesa luftige slik vi vil ha dei. Så berre rør så vidt saman det turre og det våte, slik at ikkje glutenet får utvikle seg. Det er ingenting i vegen for å lage scones i kjøkkenmaskin, så lenge du huskar på at den ikkje skal stå og elte. Eg lagar dei med surmjølk, men dei kan også lagast med vanleg mjølk, lett, heil eller skumma. Slik gjer eg det:

Fine scones

5 dl surmjølk

9 dl kveitemjøl

100 g smør

1 ts salt

2 ss sukker

1,5 ss bakepulver

Set steikeomnen på 250 grader. Bland det turre i ein bolle, og smuldre inn smøret. Vend inn surmjølka og rør til du får ein fast deig. Ha mjøl på bakeplata, og form sconesdeigen slik du vil ha den. Denne sconesdeigen kan godt tilsettast hakka sjokolade og/eller nøtter til fest.

Steik sconesa på 250 grader i 10 minutt.

Posta under Billig mat, Mat, Noko søtt, Tilbehør, Veggis | 1 kommentar »

« Eldre innlegg