All posts filed under: Kjøtt

Raud svinefilet med grilla squash

Published by

I denne varianten av svinefilet har eg brukt røykt paprika. Eg veit om folk som har leita etter det ei stund, men ein får tak i det i nettbutikkar som sel krydder, og i spanske og britiske supermarknader. Denne retten kan du veldig gjerne lage på grill, då lar du kjøtet få ein runde på høg varme, før du ettersteiker fileten på indirekte varme til den har nådd ønska kjernetemperatur. Eg blanda kryddera, og sikta dei over kjøtet. Det fungerer når du vil ha eit raust lag med krydder. La kjøtet ligge med krydderet på i to-tre timar, det gir smak og fin farge. Eg serverte svinefileten med ein plommesaus og grilla squash. Plommesausen kan serverast varm eller kald, og viss du lagar den som du lagar syltetøy er den langtidsholdbar. Perfekt til svin og til ulike wok-rettar. Slik gjorde eg det: Raud svinefilet 1 kg ytrefilet av svin 2 ts røykt paprika 2 ts vanleg paprika 2 ts urtesalt Olje til steiking Bland saman kryddera. Sikt først eit dryss på tallerkenen, legg så kjøtet …

Spicy kjøttpudding

Published by

På enkelte område er eg ei enkel sjel, eg seier mellom anna aldri nei til ein god kjøttpudding. Dette er ein godt krydra variant, og i kjend Alt godt-stil har eg lurt grønsakene inn i puddingen, slik at ein dermed får i desse fine (ikkje fullt så) små meir grønsaker enn dei frivillig ville forsyne seg med. Slik gjorde eg det: Spicy kjøttpudding med bakt paprika 4 paprikaer, gjerne av ulik farge 500 g medisterdeig 2 egg 1 dl mjølk 3 ss potetmjøl 300 g sopp 1 løk 1/2 purre 3  stilkar stangselleri 4 ss smør og/eller olje 1/2 ts malt svart peppar 1/2 ts cayennepeppar 1/2 ts malt muskat 2 ss soyasaus Salt Glasering: 1 ss ketchup 1 ss honning, flytande Set omnen på 200 grader. Rens paprikaene, og del dei i båtar. Legg båtane av tre paprikaer i ei eldfast skål, og strø salt og peppar over. Ringle over olje, og bak paprikaene til dei er møre i omnen. Ha medisterdeigen i ein kjøkkenmaskin. Har du Kenwood, så bruk K-spaden. Ha i 1 …

Ein svensk klassikar – sjømannsbiff

Published by

Eit viktig oppdrag førte meg til Sverige på laurdag, det var ein strålande fin tur med fine damer som reisefølge og ny kunnskap om geografien både i Austfold og Akershus. For ikkje å snakke om Väst-Värmland. I Charlottenberg stoppa vi på Olav Thon sitt staselege kjøpesenter, og vi tilbrakte litt tid i kjøttdisken der. Noko av det som vart med meg heim var ein pakke med sjømannsbiffar. Eg er litt oppteken av namn, så desse flate, tynne biffane måtte bli med heim. Vel heime googla eg, og fann ut at sjømannsbiff er ein tradisjonsrik svensk byssemiddagsrett. I byssa på ein båt har ein ikkje staselege komfyrar og mykje utstyr, det du lagar må kunne skje på eit bluss og med ei gryte. Så no har eg lese meg igjennom ei lang rekke sjømannsbiffoppskrifter, og konstruert mi eiga, som eg vonar du vil like. Til sjømannsbiff treng ein ikkje det aller møraste kjøtet, så mørbrad eller bankekjøt går fint. Kjøtet skal skjerast tynt, og gjerne av eit stort stykke slik at skivene vert fine og lange. …

Nudelsalat med ingefæreddik

Published by

I nokre av julegåvekorgene som gjekk til søskena våre i fjor (!!) låg det ei flaske ingefæreddik. Den vart til som eit av mine mange kjøkkeneksperiment, og vart overraskande god, syns eg sjølv. Eg såg for meg at den kunne brukast i ei lun nudelsalat, og sidan eg gir bort eddiken må eg jo også gi bort oppskrifta både på salaten og eddiken. Ingefæreddik 5 dl 7% kvit eddik 2 cm ingefær, ca. 20 g 0,5 dl balsamicoeddik Skjer ingefæren i tynne skiver. Bland saman kvit eddik, balsamicoeddik og ingefær, og la det stå nokre dagar i kjøleskap. Eg brukte eit reinvaska sylteagurkglas med skrukork. Smak på eddiken av og til. Når du syns den har fått tilstrekkeleg ingefærsmak kan du sile frå ingefæren, og helle eddiken på ei rein flaske. Til nudelsalaten brukte eg det eg hadde att i kjøleskapet av grønsaker etter jula. Nokre slakke brekkbønner, ein stangselleri som hadde sett sine beste dagar, ein paprika som hadde blitt mjuk men ikkje blaut og restane av ein purre fekk vere med i salaten. …

Heimelaga medisterkaker

Published by

Heimelaga medisterkaker er berre noko av det beste, altså. Det går langt utanpå dei du får kjøpt i butikken. Med ei god krydring og med medisterdeig frå den same gode slaktaren som leverer ribba di har du kontroll på kva du set på bordet. Denne porsjonen held til ti-tolv medisterkaker, to til kvar ved bordet, og ei til kvar til nattmat. Husk på at viss du kjøper medisterfarse treng du ikkje spe og krydre den. Den er ferdig spedd frå butikken. Medisterdeigen vert altså til farse undervegs. Medisterdeig som du kjøper skal vere utan salt, vatn og krydder. Det er krydringa som gjer susen med heimelaga medisterkaker. Rå deg gjerne nytt, ferskt krydder i staden for å bruke det som har lege i skapet leeenge, og mist smaken. Eller bruk heil muskatnøtt som du riv, og allehånde som du knusar i mortar. Då blir det skikkeleg smak på medisterkakene. Slik gjer eg det: Medisterkaker 500 g medisterdeig 1 strøken ts salt Eitt egg 2 ss potetmjøl 1/2 dl vatn eller mjølk 1 krm malt allehånde 1 krm …

Moderne vilt

Published by

Urinnstinktet kjem fram i oss når vi får samle og jakte. For min del handlar det mest om samling, men eg har folk i nær familie som også vil jakte, og då dryp det på oss når viltet skal parterast og fordelast. To dugelege stykke reinsdyrkjøt fekk vi ta hand om, og det vart mat til seksten svoltne vaksne og ein liten gjeng med barn i tillegg. No har eg tilpassa oppskriftene til eit alminneleg søndagslag, så du kan gjenta suksessen om du får tak i godt kjøt. Viss du følgjer denne oppskrifta har du mat til iallfall åtte personar. Det moderne ved den er at eg serverer den med ein plommechutney i staden for det klassiske tyttebærsyltetøyet, og at eg smakset sausen med blåmuggost i staden for meir tradisjonelle ingrediensar.  Denne oppskrifta kan brukast både på hjort og elg. Ikkje bruk den på det aller finaste kjøtet, dette kjøtet vert kokt lenge, og alt vert mørt med så lang koketid. Å lage gryte til mange er ei logistisk utfordring, det er eit stort og …

Søndagsmat

Published by

Frikassé er klassisk haustsøndagsmat for meg, nydeleg kokt kjøt i ein sursøt saus og raust med grønsaker som er på sitt beste akkurat no. Frikassé kan lagast med storfekjøt, sauekjøt eller kylling/høne, og denne gongen lagde eg den på ein stor kylling frå Prior. Dei har store ferske kyllingar som er perfekte til frikassé. Høns er nesten ikkje råd å få tak i lenger. Denne porsjonen er til fire svoltne personar. Slik gjorde eg det: Hønsefrikassé  1 stor kylling, ca. 1200 gram 1 gulrot Ein gul løk Det grøne av ein purre 2 ts heil peppar 2 laurbærblad Saus: 1,5 liter hønsekraft 1 dl avkjølt kraft 2 ss mjøl 2 ss kvit eddik 1 ss sukker Salt og peppar 4 gulrøtter Ein purre To pastinakkar eller persillerøtter Skyll kyllingen godt, og ha den i ei gryta saman med ei gulrot, ein løk, purreavskjer, peppar og laurbærblad. Kok opp og skum av. La dette trekke i ca. 40 minutt. Legg kyllingen på eit fat til kolning, og sil krafta. Kast grønsakene frå kraftkokinga. Ta til side …

Ei enkel haustgryte

Published by

Eg lagde desse ostefylte sjampinjongane her om dagen. Dei hadde eg som tilbehør til ei enkel haustgryte med paprika, løk og saus med kremost. I kjøleskapet sto det noko kremost som holdt på å gå ut på dato, og då var utfordringa å bruke den opp i tide. Halvparten av osten vart fyll i dei store sjampinjongane, resten vart brukt som jamning i gryta eg lagde. Som krydder i gryta brukte eg soppmjøl. Det fungerer fint med barna mine, som ikkje har noko imot smaken av sopp, men dei vert kvalme av konsistensen. For å lage soppmjøl legg eg rensa traktkantarellar på eit bakepapir på steikebrettet. Så set eg brettet i omnen på 40 grader med varmluft på. I omnsdøra set eg ei sleiv, slik at fukta slepp ut av omnen.  Slik får det stå over natta, og dagen etter har eg knusktørre traktkantarellar. Dei har minska betrakteleg i storleik, men er fulle av deilig smak. Du kan oppbevare soppane slik, men eg brukar alltid å køyre ein del av porsjonen i matmølla til det …

Biffsalat

Published by

Salatar har sin sjarm som tilbehør og som smårettar, men det er også godt med ein salat som fullverdig middag. I så fall må ein supplere med gode proteinar i salaten, og det kan vere både fisk, kjøt og ulike typar bønner. Her om dagen lagde eg ein smakfull og saftig biffsalat, og det vart suksess i heimen. Eg kjøpte mørbrad som var på tilbod fordi kjøtstykka gjekk ut på dato same dag. Finn du slikt er det berre å ta det og springe. Biffkjøt er aldri så mørt som når det er på eller bittelitt over utløpsdato. Eg fann to biffar på ca. 100 g kvar, for lite til ein biffmiddag, men perfekt til ein biffsalat. I salaten putta eg også sopp, og soppen steikte eg i same panne som kjøtet, utan å vaske panna i mellom. Det gjorde at soppen fekk ein deilig kjøtsmak. Slik gjorde eg det: Biffsalat 200 g mørt biffkjøt 200 g sopp Litt timian 200 g blanda salat, eg brukte baby leaves Eit beger cherrytomat Ein avocado Eit beger …

Ja, vi et Rudolf

Published by

Mine amerikanske vener ser med sjokk og vantro på at vi et Rudolf. I svigerfamilien finst det jegerar, og jegerar kjem attende med slakt, deriblant reinsdyr. Nokre bitar av desse reinsdyra endar opp i frysaren hos oss. I helga tok vi opp ei diskret lita steik, i utgangspunktet var den nærare to kilo. Etter at den var reinskoren, mellom anna for eit stykke ribbein, var den 1,2 kg. Perfekt storleik for ein liten familie. Når ein skal skjere reint kjøt er det fleire ting ein bør tenke på. For det første; fjern alt bein. Å steike kjøt på beinet tek lengre tid, og dessutan kan ein koke kraft på beinet. Klassisk vinn-vinn-situasjon. For det andre; alt kjøtet treng ikkje henge saman. Har du bomullstråd kan du knyte steika saman slik du vil ha den. Får du bitar av kjøt som ikkje heng saman med sjølve steika så gjer det ingenting. Skjer steika opp, legg bitane inni, krydre og bind i hop. For det tredje; fjern alle perlemorsfarga sener. Gjennom kjøtet går det kvitaktige sener som …

Marokkansk lammegryte

Published by

Eg held meg rundt middelhavet for tida, og i dag tek eg deg med til Marokko. I Marokko er lam mykje brukt i gryter og supper. Denne helga lagde eg lammelåret som skal få pryde Sunnmørsposten på laurdag, og sidan vi var berre fire til bords vart det mykje lam til overs. Denne gryta er ein fin måte å få brukt opp slike lammerestar på. Ofte får ein for mykje kjøt, men ikkje nok til ein full middag til. Men i ei gryte er det nok til mange. I Marokko vert gryterettane stort sett lagde i ein tagine, ei leirgryte med eit høgt, spisst lok med opning for dampen øverst. Desse grytene står på eit stativ i bålet i dei tradisjonelle beduinleirane. Eg har ikkje ei slik gryte, og har ikkje funne ei heller som fungerer på vanleg komfyr, så eg brukar ei låg, vid stålgryte eller jerngryte. Det marokkanske kjøkkenet har enkelte særtrekk. Det vert brukt mange varme krydder, ofte krydder vi forbitt med søt mat, som kardemomme, kanel og koriander. I tillegg er …

Gresk kjøtpudding

Published by

Denne kjøtpuddingen er både smakfull og saftig, og ganske kjapp å lage til ein kvardagsmiddag. Eg har også lagd den med oliven i, men to av dei rundt bordet «liker ikke oliven», så olivenane vart uteletne denne gongen. Det er ganske mykje urter i denne oppskrifta, eg brukte basilikum, persille, timian og litt sitronmelisse. Har du ikkje friske urter kan du godt bytte dei ut med 1 ts tørka timian og 1 ts tørka basilikum. Slik gjorde eg det: Gresk kjøtpudding 400 g kjøtdeig 1 egg To brødskiver utan skorpe 1 dl mjølk 4 ss hakka, friske urter av ulikt slag 5-6 avrente, grovhakka soltørka tomatar 1 ts salt peppar Set steikeomnen på 180 grader. Kutt brødskivene i terningar, og slå på mjølka. Dette kan du gjere rett i bollen der du sper kjøtdeigen. Ha i kjøtdeigen, saltet og egget, og elt det heile godt. Eg brukar K-kroken til kenwooden min, men ei anna kjøkkenmaskin eller hendene gjer same nytta. Ha i urtene. pepparen og dei soltørka tomatane, og elt det inn. Smør ei form …

Ball og ballebrød

Published by

Lagar du ball? Ja, eg veit det er eit sensitivt spørsmål. Mange kvinner som meg, med mødre som lagar verdas beste ball, har berre styrt unna denne middagen. Vi ynskjer oss ball til middag kvar gong vi skal heim til middag, altså til barndomsheimen. Resten av året et vi det ikkje anna enn på IKEA. Det er for gale. Det er heilt slutt på at torsdag er balldag, det er berre på Kaffistova det er slik lenger. Eg har lagd ball kanskje tre gongar på ti år. Alle tre gongane har dei kokt ut i kokevatnet. Sist eg lagde forma eg tjueto ballar, og eg fann att elleve. 50% svinn, altså. Men eg må innrømme at eg var slumsete, og hadde nok for lite mjøl i. Eg har lova kjæresten min og meg sjølv at no skal eg lage ball oftare. Då vert eg sikkert flink til å gjere det og. Husk på at det er på denne tida at potetene er på sitt beste til ball. Dei er ikkje så fuktige og ferske som …

Vaksenmiddag

Published by

Denne gryta kom til etter at eg hadde noko tysk øl i kjøleskapet som faktisk nærma seg utløpsdato, og i tillegg eit kjøtstykke som nok hadde passert den med god margin. Så fann eg ut at eg skulle bruke ølet som kraft i ei kjøtgryte. Denne gryta skulle etast av heile familien, så difor tok eg ikkje så mykje øl i, men supplerte med buljong. Er det berre ølelskande vaksne som skal spise hos deg kan du vere rausare med ølet. Storfekjøt er best rundt utløpsdato, så lenge ingen har kverna det så er den datoen berre rettleiande i mitt hovud. Eg luktar på det, luktar det godt så puttar eg det i maten. Ingen klagde, tvert imot. (Ingen visste heller, unntatt meg, det er den andre sida av saka.) For øvrig var dette ei «man tager hvad man haver»-gryte, det som burde etast opp fekk vere med. Slik gjorde eg det: Oksegryte med ølkraft 600 g storfekjøt, eg brukte ytrefilet To raude løkar Tre gulrøtter Ein paprika 1 ts timian 1 laurbærblad Ein buljongterning …

Luksusrestar

Published by

Etter jula er kjøleskapet fullt av mat som vart kjøpt inn til jul, men som vi aldri klarte å få spist opp. Ein handlar inn for mykje, rett og slett. Det verste er at eg lærer ikkje heller. Neste jul er det sikkert like ille. Men ein kan lage mykje god mat av restar. Utfordringa er å dryge maten, det er ikkje alltid ein har 200 g kjøt til kvar. Likevel er det lure triks som kan gjere at ein liten porsjon rekk til mange. Fåreribberestar i kjøtsuppe er genialt, då kan 200 g kjøt mette ein heil familie når ein tilset rikeleg med grønsaker i suppegryta. I dag skal eg wokke, då får eg til og med brukt opp litt av det som står på eksotiske flasker og glas i kjøleskapet. Soyasaus, plommesaus, østerssaus og søt chilisaus er kjempegodt i ein wok. Har du ikkje soyasaus kan du bytte den ut med østerssaus eller fiskesaus om du har det ståande. Søt chilisaus kan byttast ut med plommesaus eller søt soyasaus, ketjap manis. Kjøtet eg …

Fårikål-dagen!

Published by

I dag er det fårikålens dag, det heldt eg nesten på å gløyme! Det er eit lykketreff at lammeslaktinga og haustinga av kålhovud kjem samstundes, syns du ikkje? Nokre eg kjenner vil ha ram vérasmak på fårikålen sin, men eg er ei smakspingle (eg har fortalt at eg ikkje et sild, ikkje sant?), og syns at den gode, milde smaken av lam kokt passe lenge i fersk kål er mykje betre enn den ramme ullsmaken du får når det er gamle dyr som er slakta. Jada, vi hadde sikkert fårikål i fjor og, og året før der, men viss denne matspalta kan få ein ny tenåring eller nyboren hybelbuar til å forstå at fårikål er lett, billig og nydeleg mat så får dokke fårikålekspertane som har gjort dette år etter år bere over med meg. Uansett løner seg å legge litt pengar i kjøtet. Dess meir kjøt i kjøtstykka, dess mindre griseri, bein og feitt. Men det må vere kjøt med bein, for mergen gjev mykje smak. Eg prøver å finne nokre fine bogskiver når eg lagar …

Sommaren er i hus!

Published by

For meg er ei god spekeskinke nydeleg sommarmat. Du kan ha den til rømmegraut, eller servere den med nypoteter og grasløksaus. Ei av favorittdamene mine hadde fått ei spekeskinke av topp kvalitet i gåve, og den måtte skjerast i skiver. Eg er den heldige eigaren av ei skjeremaskin, så dermed vart mange fluer slått i ein smekk. Venninnetid i hagen, ferdig oppskoren skinke i lekre, tynne skiver, og jammen draup det ikkje litt på skjeraren og. Så no er nokre middagar framover sikra. Passe store porsjonar er pakka i ziplockposar, og i dei næraste dagane skal eg nikose meg med førsteklasses spekekjøt. O lykke!

Dagens gull

Published by

Her ser du dagens gull, som har kome i hus med bestemortransport frå vest til aust. Ein slik kveil varer lenge, vi skjer den i tynne, tynne skiver og nyt på brødskiver med godt smør. Dei lausslupne har til og med eit lag majones under môren. Smaken er heimafrå, det er ingenting meir å seie om det. Den liknar ikkje på fårepølse, har ingenting med salami å gjere, og kan heller ikkje samanliknast med dei ferdigkutta tjukke skivene ein får kjøpt i velassorterte butikkar. Dette er ein heilt eigen kultur og smak som du må oppleve for å forstå. Alle som har smakt både turr og rå môr blir blanke i augene når dei snakkar om det. Slik er det berre. Stikk innom, så skal du få ei skjeve med môr på. (Uttalast med lang å.)

Ein slags kebab

Published by

Eg er inne i ein stim med kyllingkjøtdeig og cemokrydder, dette er den siste oppskrifta i ein serie. 😉 Denne måten å lage kjøtdeig til på er veldig enkel, du treng nesten ikkje oppskrift. Dersom du skal servere dette til fest, til dømes i ein barnebursdag, kan du tre kebabane på pinnar. Men det er ikkje nødvendig, iallfall ikkje viss du berre serverer det til ein kvardagsmiddag. Slik gjorde eg det: Kyllingkebab 400 g kyllingkjøtdeig 1 egg 2 ts cemo kotelettkrydder eller 1 ts salt 1/4 ts grovmalt peppar 1/8 ts knust koriander 1/4 ts timian Sett omnen på 200 grader, bruk varmluft viss du har. Knus krydderet i ein morter. Ha kjøtdeigen i ein bolle, og ha i eit egg og krydderet. Elt farsen glatt. Legg bakepapir på ei steikeplate. Fukt hendene med olje, og form farsen til 4-5 avlange «pølser». Legg pølsene på bakepapiret, og sett i omnen. La dei stå i omnen i 20 minutt. Sjekk når du tek dei ut at dei er gjennomsteikte ved å kutte i ein av dei. …

Å bli mett av ein kval

Published by

I dag har Heidi fanga ein kval, og prøver å bli mett av den. Forelska er ho visst og. Får du tak i kvalkjøt, så bør du prøve å lage denne gryta, den smakar fantastisk! Alt godt Har du nokon gong vore forelska? Det merkelege då er at ein kjenner seg mett utan å ete. Dette sjølv om kjærleiken like godt fell på ein lort som på ei lilje. Amors piler kan verte vår beste slankekur, men det spørs kor lenge vi klarer å halde koken. Det er ingen tvil om at mat og kjensler heng saman. Appetitten vår kan i periodar vere stor, og skal maten dekke appetitten kan sjølv ein kval bli liten. Appetitt og mat kan vi dermed ha behov for å skilje og ein kan altså bli mett utan å ete. Såleis er svolt, mat og appetitt tre ulike faktorar. Å gle seg til ei ferjesvele er det mange som gjer, men av og til kjem ein til ei ferje som verken har svele eller svelelukt. Skuffelsen vert stor og ein …

Meir anti-TORO

Published by

Når eg tenker tilbake på min barndom var det eit kjenneteikn på at ein middag var husmorfagleg forsvarleg: Den vart servert med brun eller kvit saus.  No for tida er dette ganske ukult, men slike sausar framleis er ein del av kvardagsmaten.  Eg syns det er bra, men det irriterer meg at TORO lever høgt på folks vegring mot bruning og tilsmaking. Eg syns det er gøy å lage brunsaus, den kan varierast i smak, og den kan brukast til mange ting. Brunsaus er slett ikkje feia av banen av pastasaus på glas, ein treng begge deler. Eg må innrømme eit konkurransefortrinn: Mor mi gjekk på lærarskule i Volda seint på 70-talet. Før ho flytta på hybel (ho kom heim kvar helg, altså!) ga ho oss syskena og far min grunnkurs i brun og kvit saus, så då vart det middag på oss i vekene likevel. Far min vart ein kløppar, og lagar framleis fiskegrateng frå botnen av så lett som berre det. Å smake til sausen er den store utfordringa og gleda, og kunsten …