All posts filed under: Jul

Julekonfekt


Dei beste gåvene er ikkje blomstervasar, vinglas og slips. Dei beste gåvene er dei du lagar sjølv, og som kan spisast opp. Og viss dei attpåtil smakar fantastisk, slik konfekten eg har laga i dag gjer, har du ein klassisk vinn-vinn-situasjon. Eg må innrømme at det eg har laga i dag er vaksenkonfekt. Mitt utgangspunkt er ofte eit glas med rosiner eller anna tørka frukt, som eg heller ein eller annan type sprit over. Så får det stå og stå. Å la dei vere på sprit i eit år gjer ingen skade. Så siler eg av, og brukar frukta eller rosinene til morsomme ting. Spriten som blir til overs kan du legge nye rosiner på, eller du kan bruke den til å få fart på julegløggen. Rosinene eg brukte denne gongen var dei lyse sultanarosinene. Dei er litt meir fruktige i smaken enn vanlege rosiner, men det går fint med dei vanlege brune og. Du kan også bruke korintar, aprikosar, tranebær eller dadlar. Spriten kan også varierast. Rosiner passar veldig godt med rom, men vanleg …

Tips til heimelaga julegåver


Kva skal ein gi til den som har alt? Noko å ha det i, sa ein veskebutikk, men eg går heller for den meir framtidsretta varianten: Noko som er nyttig, godt og som blir brukt opp. Her er nokre tips: Her finn du oppskrift på mine kjempegode rom-rosin-trøflar, og det praktiske urtesaltet. No får du kjøpt urter i butikken heile året, så det kan du også lage til jul. Kvart år lagar eg gløggekstrakt og whiskyappelsinmarmelade, dei oppskriftene finn du her. Ei anna gåve som ofte vert sett pris på er urteeddik og plommeeddik. Har du plommer (kjøp gjerne i butikken!) så kan du også lage denne krydra plommechutneyen. Å lage ein frisk limoncello med italiensk inspirasjon er mindre krevjande enn ein trur, og eg har også oppskrift på fleire andre typar gode likørar som passar fint å gi bort. Julemat til fuglane er ei fin gåve viss dei du skal gi til bur slik til at dei har hage eller balkong. Til dei som har peis eller kamin kan opptenningsrullar vere ei smart gåve, og så er …

Dei siste julegåvene


Desse gode heimelaga gåvene fiksar du i løpet av ein kveld, viss du har gjort innkjøpa på førehand. Kanskje det blir ei gåve til deg sjølv? Gløggekstrakt treng ikkje koste to kroner på lokalbutikken, du kan enkelt lage ditt eige. Med ein raudvinslant som står att etter eit førjulselskap og litt krydder og sitrusfrukter er du godt i gang med ei original og smakfull julegåve. Sjekk i skuffer og skap før du handlar inn, ofte vert slike heile krydder liggande og slenge i skuffene, og å sende dei ut av tida ved å bruke dei i gløggekstrakt gir god meining. Kanskje har du fersk ingefær, eller inntørka ingefær frå eit thaimåltid i grønsaksskuffen, den kan du også gjerne bruke. Skjer den i skiver og kast skivene i gryta. Pomeransskal kjøper eg på apoteket, finn du ikkje det kan du droppe det, eventuelt ha i litt meir appelsinskal. Eg pyntar gåvene med fine lappar, som eg lagar med utstansa papir og påskrift med gullpenn. Bak på lappen kan du skrive korleis gløggekstrakten skal brukast; Varm opp …

Årets julelikørar


Heimelaga julegåver er alltid kjærkome. Folk har nok lysestakar og blomstervasar, det er trivelegare å få noko ein faktisk kan spise eller drikke. I år har eg slått meg på flaska, og laga eit knippe julelikørar som skal bli gåver til slekt og vennar. Fråhaldsfolk får sjå bort, dei skal få noko anna. Eg har laga ulike variantar, velg den som du trur smakar best, eller som inneheld det du har i ditt skap. Eg har også teke med oppskrift på sukkerlake, den er grei å bruke viss du syns likøren din er for skarp. Den må også med når du skal lage limoncello, den italienske sitronlikøren som du får servert etter eit godt og langvarig italiensk måltid. Det heile byrja med nokre flasker vodka, her kan du også bruke 45% sprit, men standard vodka er litt lettare. Så gjekk eg laus på skuffer og skap, og leitte igjennom for å finne tørka frukt og krydder som kunne brukast i likørane. Som den samlaren eg er så var det mykje å ta av. Eg har …

Ribberull på norsk


I dag skal eg snakke på Østlandssendingen (slå på radioen kl. 16:30!) om kva ein kan bruke dei rimelege svineribbene vi finn rundt om i butikkane til, og det å lage ein ribberull er både juletradisjon og god økonomi. Ribberull er eit godt pålegg i julehelga, og når ribbene vert selt med rabatt så er det berre å kaste seg utpå. Går du til ein ordentleg slaktar, som eg syns ein bør gjere, kan du be slaktaren beine ut ribba for deg, og du må gjerne bruke ruta ribbe. Det gjer at rullen ser pen ut når den er klar til oppskjering. Eg er ikkje så glad i ferdig krydra ribbe, men den kan sjølvsagt brukast. Då bør du droppe å tilsette salt og peppar i ribberullen. Eit tips for å sikre ein god og kraftig kryddersmak er å kjøpe nytt krydder. Ofte har ein krydderposar liggande i skapet, som vart kjøpt inn i forfjor, eller året før der. Krydder oppbevart i papirposar i ein krøll misser smaken, og gir lite punch. Vil du bruke …

Sjølvaste ribba


No er det like før den store kvelden, då ribba med tilbehør skal på bordet. Eg prøver å vere prinsippfast, men gong på gong vert eg overstyrt. Eg vil at vi skal velge på julaftan, enten fåreribbe med tilbehør, eller svineribbe med tilbehør. Men der eg vaks opp blandar dei alt, så rabbestappe og raudkål står side om side på bordet. Dei mange åra eg har tilbrakt på austlandet har gjort at eg har lært noko om svineribbe, så difor lagar eg det i år. Her skal du få dei triksa eg har lært meg for å få den perfekt. Eigentleg er svineribbe svært enkel mat. Men ribbeprodusentane prøver å rote det til som best dei kan, og dei presenterer stadig nye variantar av ribba med vekslande resultat. To gongar før jul har eg prøvd ut dei ferdigkrydra ribbene, den eine frå ein Rimi-butikk, den andre vart kjøpt hos Coop. Begge gongane har det blitt mislykka. Den eine bles seg opp som ein sperreballong i god tid før utløpsdato. Eg sende ein mail til produsenten, …

Sjokoladecookies med aprikos


Det blir jul i år og, sjølv om vi ikkje akkurat er i rute. I år er eg skikkeleg bakpå, har ikkje meir enn to slag kaker i boks. Så eg måtte finne nokre enkle ting eg kunne lage fort og gale som gir familien kjensla av jul tilbake. Ein treng nemleg ikkje gjere ting så komplisert. Det viktigaste med jula er trass alt å kose seg. Invitere vennar og familie innom på enkel servering, lage noko enkelt, men smakfullt til dessert, og kanskje gi bort noko av det du har laga sjølv. Folk har jo alt dei treng, og det dei treng det skaffar dei seg sjølve. Då kan gåvene like gjerne vere spiselege, som til dømes desse gode sjokoladekjeksa. Eller cookies, som ungdommane og kjeksfabrikantane kallar dei. Det å få ein boks med deilige heimelaga kjeks er den beste gåva, syns eg. Desse er intenst søte og rike på sjokoladesmak, og då vert den friske smaken av aprikos ein god smaksmessig variasjon. Har du mjukt smør ståande på benken så går desse overraskande …

Mine julegåvetips


Oppigjennom åra har eg laga mange oppskrifter på ting du kan lage og gje i julegåve til vennar og kjende. Eit av dei søkeorda som eg får aller flest søketreff på i bloggen er faktisk spiselige julegaver. Her har eg ikkje berre tatt med det spiselege, men også andre tips til ting du kan lage med enkle midlar. Eg har samla lenkene på pinterest, då er det enkelt å klikke seg gjennom tipsa og sjå om det er noko der som er aktuelt for deg. Kos deg i førjulstida! 🙂

Julehuset


Pepparkakehus høyrer alltid med til vår jul, sjølv no etter at borna mine har blitt store. Det er viktig å ha ein god deig som er lett å jobbe med, og som rekk til eit hus, mange store hjarte og endå nokre figurar som kan illudere dei som bur i det fine huset. Det finst mange pepparkakeoppskrifter, og resultatet kan variere. Eg har gode erfaringar med deigen under, der ein kokar opp sukker, smør og sirup. I nokre oppskrifter har ein også i fløyten når ein kokar det heile opp, då tek kolninga lenger tid. Når ein kokar opp smør, sirup og sukker vert sukkerkorna løyst opp godt. Eg har prøvd deigar der smør og sukker er rørt kvitt. Då vert steikeflata meir ujamn, og ein ”ser” spora etter sukkeret. Uansett lønner det seg å lage deigen dagen før ein skal bake. Då rekk den å bli kald og fin, og ”sette seg”, slik at den er lett å jobbe med. Pyntinga av huset foregår etter alle kunstens reglar. Vi limar huset i hop på …

Karamellpudding


Fyrst posta Alt godt:
Å lage dessert er ei stor glede. Du har god tid, og kan lage den dagen før. Dermed kan du møte gjestane dine med senka skuldrar når dei bankar på døra. Alle likar dessertar. Etter ein god middag vert desserten prikken over i-en. Maten vert drygare med ein dessert til slutt, du kan rekne at det går litt mindre av hovudretten når du varslar at det er ein deilig dessert i vente. I dei fleste oppskriftene på gode juledessertar skal det vere vaniljesukker. Finn du ekte vaniljesukker, så kjøp det, og finn du det ikkje så mas på butikksjefen der du handlar for å få han til å ta det inn.  Det smakar SÅ mykje betre enn vanleg vanilin-vaniljesukker, som er smaksett med kunstig vanilje. Merket er Tørsleffs, og grossisten heiter Haugen-gruppen, kan du seie til kjøpmannen din. Cemo krydder har også ekte vaniljesukker. Du kan sjølvsagt også lage ditt eige, ved å putte brukte vaniljestenger i eit glas med fint sukker. Karamellpudding må du lage minst dagen før den skal…

Nyttårskalkunen – slik gjer du det!


Kalkun er det mest populære å servere på nyttårsaftan, i følge Prior sin statistikk. Det er ikkje utan grunn, det ser flott ut, og smakar veldig godt. I dag var eg på Østlandssendingen og snakka om korleis ein lagar ein god nyttårskalkun. Her finn du alt som eg ikkje rakk å seie, til dømes om steiketemperatur, kjernetemperatur og oppskrift på saus og stuffing. Det kan  lett gå gale med kalkun, det verste er eigentleg om den blir tørr og trist. Det blir den viss du steiker den for lenge. Samtidig vil ein jo at maten skal vere trygg, og då bør ein ha oppnådd ein viss temperatur. Kjernetemperaturen på kalkunbrystet bør vere ca. 64-66 grader. Viss du googlar litt vil du finne alle variantar av teknikkar for å få til den perfekte kalkunen. Enkelte læmar han sund, og steiker bryst og lår for seg, andre styrer med isposar eller andre nedkjølingsmekanismer for å halde brystet litt kaldare enn resten av kalkunen. Eg har funne ut at det beste er å bruke steiketermometer, ikkje det innebygde, …

Årets julesnop – Fruktgelé og salte mandlar


Rett før jul er det fint å lage nokre nye variantar av julesnop. Ein treng jo ikkje kjøpe alt godteriet ferdig, heimelaga snop høyrer jula til. Eg vart freista til å prøve å lage min eigen variant av seigmenn, altså fruktgelé med ulike smakar og fargar. No får ein kjøpt mange ulike sortar juice som er fine å bruke til å gi naturleg smak og farge. Eg kjøpte klementinjuice, men du kan like gjerne presse ut saft av klementinar som du allereie har. Klementinsafta smaksette eg med ingefær, eg hadde sylta, søt ingefær på glas som er fint å bruke både i julekaker og i gelésnop. I tillegg fann eg ein blodappelsinjuice, og eg elskar blodappelsin i alle variantar, så då vart det blodappelsingelé og. Slik gjorde eg det: Blodappelsingelé 1 kg sukker 5 dl blodappelsinjuice 3 pakkar (75 gram) gelatinpulver 1 ts sitronsyre 200 gram sukker til å rulle terningane i Rør saman 3 dl juice og ein kilo sukker (unntatt 2 ss) i en kjele. La dette koke til sukkeret har blitt oppløyst, …

Franske pepparkaker


I kveld bakar eg dei franske pepparkakene. Det luktar heilt rett i huset, og førjulsstria kjennest ikkje så stri lenger. Dei har eg laga heilt sidan eg var rundt tjue, trur eg, og mi kjære venninne Unn og eg regjerte på kjøkkenet på Leikong rett før jul. Etter å ha smakt desse deilige vaksenpepparkakene er det ingen veg tilbake til dei vanlege. Eg kan til nød sette mine tenner i ein sirupssnipp, elles er det desse som gjeld.  Dei skal verken ha non-stop eller glasur på seg, dei skal nytast som dei er til ein rykande kopp darjeeling eller fransk earl grey. Franske pepparkaker Første del: 250 g smør 125 g lys sirup 1 dl kremfløyte 250 gram melis Andre del: 100 g skålda og hakka mandlar 400 g kveitemjøl 1 ts bakepulver 1 ts kardemomme 1 ts kanel 2 ts nellik Bland alt i første del i ei gryte, og la det koke opp medan du rører. Set gryta i kaldt vatn og rør innimellom til massen er lunken. Bland alt det turre, ha …

Førjulstapas


Førjulstida er alltid travel, og juleborda byrjar tidlegare og tidlegare. Dei juleborda vi skulle på var unnagjorde før advent. Alle meiner at desember er så travel, så arrangementa vert lagt til november i staden. Det er bra, for då kan ein invitere på førjulstapas i desember. Kunsten med slike samkomer er å gjere det enkelt. Vi serverte champagne og gløgg, og eplemost til dei som køyrde. Matlaginga gjekk fort, og ein kan til og med invitere gjestane til å vere med på den. Skriv oppskriftene på kvar sitt ark, og gi gjestane kvart sitt og råvarer når dei kjem, og så er maten ferdig før du veit ordet av det, utan for mykje stress. Ein delegert fest, som eg er så glad i. Starten på denne festen var eit fenalår som vi salta sjølve, og hengde til tørk. Det er eit fint utgangspunkt, og det gjer at ein kan bruke både skiver av ulik tjukkleik, og bitar av fenalår. Til potetene brukte vi ganske tjukke skiver som vi skar i porsjonsbitar, og til salaten brukte …

Peanøttkaker


Dette er ein gamal favoritt her i heimen som eg har vridd litt på i år. Slik originalen var så vart det meir som havreflarn med peanøtter i. Eg ville ha dei litt meir cookies-aktige. Så det eg gjorde var å redusere litt på smørmengda, og putte i peanøttsmør i tillegg. Det vart godt, så då delar eg oppskrifta sjølvsagt med deg. Slik gjorde eg det: Peanøttkaker (ca 36 kaker) 1 egg 2 dl sukker 2 dl havregryn 75 gram smør 50 g peanøttsmør 3 ss kveitemjøl 1 ts bakepulver 1 ts vaniljesukker 1 ts kakao 100 gram salta peanøtter Pisk eggedosis av egg og sukker. Smelt peanøttsmøret i ei lita gryte saman med smøret. Tilset havregryn og smelta smør. Vend inn det turre.  Rør inn peanøttene. Dei skal ikkje hakkast, men brukast som dei er. Legg bakepapir på steikebrettet og set kakene på brettet med to teskeier slik at det blir små toppar. Ha deigen på den eine skeia og ta av med den andre slik at det blir små toppar med god avstand mellom kakene. …

Kvit gløgg/eplegløgg


Det er ein gløgg basert på eplecider og kvitvin, og har ein lettare, ”vaksnare” smak enn den vanlege raude. Den er fin som aperetif på ein førjulsfest, eller på termos når du skal ut på tur i skogen. Slik gjer du det: Gløggekstrakt 5 dl eplecider (du kan bytte den ut med eplejuice viss du vil) 3 ss brunt sukker Fire klementiner Ein bit ingefær Ein stjerneanis 10 nellikspiker To kardemommekjerner Ein bit kanelbork Ha eplecideren i ei gryte, og varm den opp. Knus kryddera, og ha dei i saman med brunsukkeret. Del klementinene i to, press ut safta, og ha både saft og skal i gryta. La det heile trekkje på svak varme i ein halvtime. Trekk gryta av plata, og la den stå til den har kolna. Sil frå alt rusket. Varm opp 2 liter cider og ei flaske kvitvin i ei gryte. Ha i ekstrakten. Smak til om du syns det trengst meir sukker. Server gløggen i pene glas med ei klementinskive som pynt på glaset. Velbekomme!

Godt oppdratt – eller berre flaks?


Eg kjem halsande inn døra med tunge koffertar og bokkasser. Det har vore ein fin, men travel signeringsturné på vestlandet. Og kva ventar meg når eg kjem heim seint på kvelden første søndag i advent? Sekstenåringen har vore i skapet og funne lys, og ho har leita fram det gamle tinnfatet. Ho har dekorert med perlemorshjarte, kanelstenger og anna småtteri som ho har funne rundt omkring, og det første adventslyset er tent. Alt førjulsstress renn av meg, og eg er berre lykkeleg. Vel vart det ein sein middag, og vel skal vi tidleg opp i dag og utrette store ting, men vi fekk ei fin adventsstund saman søndag kveld. Ha ei fin førjulstid, med eller utan flinke sekstenåringar!

Ein liten førjulsturné!


I helga skal eg på ein liten førjulsturné på Sunnmøre! Er du der vonar eg at vi møtast. På laurdag føremiddag møter du meg på Norli på Moa. Der syltar eg og signerer bøker frå elleve til eitt. Så dreg eg avgarde til Larsnes og Sandemessa. Der finn du meg på standen til Eiken Libris, og utpå ettermiddagen stikk eg ned på skulekjøkkenet og syltar der og. I fjor lagde eg lakserullar, men i år vert det altså heimelaga julegåver som er temaet. Det er også temaet på Brudavolltunet i Ørsta på søndag. Min medbloggar Heidi har teke over som dagleg leiar på Brudavolltunet, og der lagar vi i stand juleverkstad søndag klokka 13:30. Det kostar ein femtilapp å kome inn, men då ordnar vi med materiell til ein strålande flott juleverkstad der du får vere med å lage julekort, julegåvelappar, syltetøy, kanskje ein god eddik, vi skal lage fuglebollar og opptenningsrullar og mykje anna morosamt. Det trur eg blir ein strålande fin dag. Så vil du bli med på førjulsmoro med meg denne helga, …

I tusen knas


Vi er litt seint ute, men likevel; i går gjekk pepparkakehuset i tusen knas. Sist barna var her gløymde vi å knuse det, men denne helga passa det godt. Så godt at overnattingsgjesten vår drøymde at ho sneik seg ned midt på natta og knerta det, og så fekk ho kjempedårleg samvit for at ho hadde teke frå barna gleda. Men det var altså berre eit mareritt, då ho vakna i går morgon var huset like heilt. Så i går kveld tok vi det, femtenåringen knuste til med hammaren. No er bitane putta i boks, og blir med kjæresten på jobb som kaffimat. No er jula ute!

Ein nyttårskrans


Vel, den vart nok eigentleg laga til jul. Men eg syns den var så fin, og så tok eg bilde av den på nyttårsaftan, så då kallar eg den ein nyttårskrans. Ovedia med sin kjære inviterte oss på nyttårsmiddag på nyttårsaftan, og det er ho som har laga kransen. Den er laga av blåbærlyng, og Ovedia har festa glitrande ting på den. Ei beltespenne, ein ring og andre ting som lyser opp. Fint, ikkje sant?

Karamellpudding


Å lage dessert er ei stor glede. Du har god tid, og kan lage den dagen før. Dermed kan du møte gjestane dine med senka skuldrar når dei bankar på døra. Alle likar dessertar. Etter ein god middag vert desserten prikken over i-en. Maten vert drygare med ein dessert til slutt, du kan rekne at det går litt mindre av hovudretten når du varslar at det er ein deilig dessert i vente. I dei fleste oppskriftene på gode juledessertar skal det vere vaniljesukker. Finn du ekte vaniljesukker, så kjøp det, og finn du det ikkje så mas på butikksjefen der du handlar for å få han til å ta det inn.  Det smakar SÅ mykje betre enn vanleg vanilin-vaniljesukker, som er smaksett med kunstig vanilje. Merket er Tørsleffs, og grossisten heiter Haugen-gruppen, kan du seie til kjøpmannen din. Cemo krydder har også ekte vaniljesukker. Du kan sjølvsagt også lage ditt eige, ved å putte brukte vaniljestenger i eit glas med fint sukker. Karamellpudding må du lage minst dagen før den skal serverast. Den held seg …

Praktiske romjulstips


Utelukkande basert på søk i bloggen min i går: Fryse karamellpudding: Ja, ifølge kvalifiserte menneske eg har snakka med bør det gå heilt fint. Men står den kaldt og godt tildekka så held den seg i minst 5-6 dagar. Fryse pinnekjøtt: Ferdig dampa pinnekjøt kan frysast. For å spare plass i frysaren vil eg anbefale å rense det, og fryse berre reint kjøt samt krafta. Perfekt til ertesuppe og lapskaus, til dømes. Bruker jeg egg i medisterkaker: Ja, som hovudregel gjer ein det. Men har du eggeallergikarar kan du erstatte eit egg med ei teskei bakepulver i farsen. Sjokolademousse av toblerone: What’s not to like? Køyr på, og bruk den sjokolademousseoppskrifta du vanlegvis brukar, men bytt ut vanleg sjokolade med tobleronen. Legge ribba så den buer: Ja, det bør ein absolutt gjere. Det er beste måten å sikre sprø svor på, for då renn feittet av, og svoren puffar opp så lett som berre det. Litt tam potetsalat: Ha i litt ekstra løk, litt kvitløk viss du likar det og krydre med godt med peppar. …

Liten storm frå sørvest


Ja, det var faktisk meldt det i dag. Og eit kvarter før eg tok dette bildet sto skumtoppane i veret, og det var skikkeleg ruskete utpå. Men så skein han av, og no ser det ut som om vi bur midt i eit Karl Erik Harr-landskap. Det er utruleg vakkert her. Men veldig vått. God jul! 🙂

Karis ingefærkaker/ginger sparkles


Eg har dessverre ikkje fornya meg så mykje når det gjeld småkakene. Eg har nokre favorittar som eg lagar kvart år, og eg har faktisk ganske klare forventningar på meg og, til kva som skal ligge på kakefatet frå dei som eg bur saman med. Men av og til kjem det nye tilskot til. Her ein dag hadde eg gått frå kontoret mitt i eit lite ærend, og når eg kom tilbake låg det ein liten cellofanpose på tastaturet med fire små, fine kaker. Eg lagde meg ein god kopp te, og satte meg til for å smake på desse kakene. Det var ein smakseksplosjon! Det er dei beste kakene eg har smakt på veldig, veldig lenge. Dei hadde ein distinkt, men ikkje påtrengande smak av ingefær, og i tillegg var det nokre andre krydder der som eg ikkje heilt klarte å identifisere. Etter litt etterrøkjing fann eg ut kven som hadde lagt dei der, og han fortalde at det var kjæresten Kari som hadde bakt. Vi er vennar på Facebook, så eg kasta meg …

Årets nyvinning


Det er ikkje så mykje eg endrar på frå år til år når det gjeld juleførebuingar, men av og til dukkar det opp noko som gjer at ting går lettare og betre. Eg opplevde det då eg oppdaga silikonmatter, det var eit enormt framsteg i forhold til bakepapir, som eg brukte i mange år. I år er det dette geniale brettstativet som har redda julebaksten. Det har eg kjøpt hos Clas Ohlson for ikkje spesielt mange pengar, og det gjer underverk med benkeflatene mine. Det har fire «armar» som stikk ut og held bakebrett og rister på plass i høgda. Kjøkkenet mitt er ikkje spesielt stort, vi driv med compact living her midt i byen. Og benkeplatene mine har kontinuerleg vore dekt av rister og brett under julebaksten, nokre står for å kolne, andre for å få kaker på seg, dei tredje berre står i vegen. Men med dette stativet har eg plutseleg masse benkeplass igjen! No står både bretta som skal kolne og som ventar på å få kome i omnen i stativet, og …