Siste innlegg

Saftig sjokoladekake med appelsin


Det er fint med jul, men eg trur faktisk påska er mi favoritthøgtid. Det lysnar, det spirer og gror ute, og vi kan ha late dagar med gode bøker, ein kopp te og vennar på besøk.

Og når du først får besøk er det jo triveleg å by på noko godt. Denne kaka er ei skikkeleg festkake, og du kan pynte den som du vil. Eg har hytte nær ein godterifabrikk, og det ber kaka mi preg av. Eg vil ikkje seie at eg gjekk berserk då eg handla inn, men kanskje litt? Uansett, det gjer at kaka blir fristande for både store og små, og ingenting er så stas som glade gjestar rundt bordet. 

Denne kakerøra er emulgert, det vil seie at du piskar egga inn i smøret, og på den måten får feitt og væske til å binde seg. Den metoden gir ei saftig og holdbar kake, som godt toler å takast fram to-tre dagar på rad viss det er restar igjen. Dra plast over fatet når gjestane har forsynt seg, så blir ikkje kantane tørre. 

Til å bake denne kaka treng du ei springform som er 24 cm i diameter. Gjer forma klar ved å ta eit flak bakepapir som du spenner fast over botnen ved å sette på ringen. Vil du gjere deg ekstra enkelt for deg sjølv, kan du klippe strimlar av bakepapir, og legge langs kanten. Då lønner det seg å fukte kanten innvendig litt, slik at papiret festar seg. Men du kan også berre smøre kanten innvendig med smør. Då bør du skjere kaka laus frå forma med ein skarp kniv når den har kolna. 

Sjokolade og appelsin er ein veldig god kombinasjon syns eg, med den friske appelsinsmaken som balanserer sjokoladen. Viss du ikkje er så glad i appelsin kan du bytte ut juicen med mjølk. Då får du ei klassisk sjokoladekake. Du kan også smaksette kaka med kaffe, viss du likar det.  

Sjokoladekake med appelsin

150 g romtemperert smør

300 g sukker

3 store egg

2,5 dl appelsinjuice

100 g mørk kokesjokolade

2 ss kakaopulver til kokekakao

250 g kveitemjøl

3 ts bakepulver

Rive skal av ein appelsin

Til dynking:

0,5 dl appelsinjuice

Sett steikeomnen på 180 grader. Legg bakepapir i forma slik at den er klar. 

Pisk mjukt smør og sukker lyst og luftig. Pisk inn egga, eitt om gongen. Varm opp appelsinjuicen, og smelt sjokoladen i den varme juicen. Avkjøl dette, og rør deretter juiceblandinga inn i smørkremen saman med skalet. Sikt mjøl, kakaopulver og bakepulver saman, og vend inn i deigen til slutt.

Ha deigen i ei rund form med bakepapir i botnen. Steik kaka midt i ovnen ved 180°C i ca 45 minutt. Sjekk med kakenål eller ein ukokt spagettipinne at kaka er gjennomsteikt. Pinnen skal vere tørr når du tek den ut av kaka. Avkjøl kaka i forma. 

Så langt kan du med hell førebu kaka dagen før. Du treng ikkje oppbevare den i kjøleskap over natta, men pakk den gjerne i litt plastfolie, slik at den ikkje vert tørr. 

Ta kaka ut av forma og fjern bakepapiret. Del den i to botnar og dynk dei med litt appelsinjuice.

Sjokoladekrem

200 g mørk sjokolade

1 dl fløte

5 ss sukker

75 g smør

Finhakk sjokoladen, og ha den i ei skål. Kok opp fløten og sukkeret, og hell det over sjokoladen. La det stå ei lita stund, slik at sjokoladen smeltar.

Når sjokoladen har smelta rører du inn klattar med smør. Vend det heile rundt til det har blitt ein smidig krem. La kremen stå i romtemperatur i 2-4 timar.

Legg den nederste botnen på eit fat, og smør eit lag med sjokoladekrem på den. Legg den andre botnen oppå, og dekk heile kaka med sjokoladekrem. Pynt med godteri, strøssel av ulikt slag, kandiserte appelsinbåtar eller med friske bær.

Kikertsuppe med vår i


Eg måtte verkeleg tenke meg om: Kva er vårmat? Det er jo ikkje stort som veks enno, så eg slo meg til ro med at vårmaten er den som har overlevd vinteren. 

Det er dei ordentlege rotgrønsakene, som overlever vinterlagring og som gjev oss næring og kraft sjølv når snøen ligg tung. No grønkast det, men likevel treng vi å ty til det som har overlevd frå i fjor. Eg set mi lit til gulrøtter, løk, purre, persillerot og dei næringsrike belgfruktene. Med desse flotte ingrediensane er det ikkje vanskeleg å skape gode smakar som mettar. 

Som alltid handlar det om å framheve dei gode råvarene. Eg brukte litt eplejuice som kraft, du kan bruke kvitvin viss du har ein slant ståande, eller såkalla kommunalkraft, altså reint vatn. Fordelen med juicen er at det er litt syre og sødme i den, det fungerer alltid. Til slutt rundar eg av med litt fløte, det kan du droppe viss du til dømes vil at suppa skal vere vegansk eller mjølkefri. Men fløten gjer suppa fyldig og mettande. 

Ei god suppe blir alltid betre med noko på toppen. Du kan bruke hakka urter, ei skei rømme, krutongar eller rista solsikkefrø. Pinjekjerner er fint og fancy, men solsikkefrø blir vel så gode når dei får møte varmen frå ei steikepanne og eit dryss med salt. Billig er det og. 

Til suppa serverte eg eit spennande rivebrød, det fylte eg med urter. Rivebrød er ganske enkelt ein loffedeig som eg kjevlar ut, smører og drysser urter på. Så kuttar eg leiven i strimlar, og så i ruter, før eg stablar rutene i ei brødform og steiker det som ein vanleg loff. Når brødet vert servert kan ein rive skivene frå kvarandre, og få med seg den aromatiske urtesmaken. Du kan også bruke andre typar fyll, raud eller grøn pesto er perfekt, eller du kan ha ost mellom laga. Eit perfekt prosjekt for ein fin helgeettermiddag. 

Kikertsuppe

To gule løkar

Tre fedd kvitløk

2 ss smør

1 ts timian 

½ ts rosmarin

1 ts basilikum

To gulrøtter

Ein purre

To persillerøtter

2 dl eplejuice eller kvitvin

1 liter vatn

2 ts buljong eller fond

1 ss tomatpuré 

Ein boks kikerter, avrente

2 dl fløte

Salt og peppar, og evnt litt sukker

Rens og skrell grønsakene. Finhakk dei og fordel i skåler. Varm opp 2 ss smør i ei vid gryte, og ha i løk og kvitløk. Dryss på urtekryddera, og la det frese i nokre minutt. Ha i finhakka gulrøtter, persillerot og purre, og la det frese vidare. Slå på eplejuice eller vin, og la det koke inn. Slå på vatn, og ha i buljong eller fond. Ha i tomatpuréen, og rør godt. La det heile koke til grønsakene er møre. 

Ha i kikertene, og la suppa koke eit par minutt til. Køyr suppa glatt med stavmiksar. Ha i fløte, som du rører godt inn. Smak til suppa med salt og peppar. Er den for skarp i smaken kan du runde den av med litt sukker. 

Server suppa med rivebrød, ein rømmeklatt og rista solsikkefrø.

Rista solsikkefrø

2 dl solsikkefrø

Ei klype salt

Varm opp steikepanna di til middels varme. Ha i solsikkefrøa, utan noko feittstoff. Frøa skal tørristast i steikepanna. Dryss på ei klype salt. Varm solsikkefrøa sakte opp, og rør i dei til dei har fått ein fin, gyllen farge. La dei kolne på ein asjett, dei er veldig varme når dei kjem rett frå steikepanna.

Rivebrød

4 dl vatn

1 ts salt

2 ts honning

Ein halv pakke gjær

7-8 dl kveitemjøl

Det du har av urter

2 ss smelta smør til pensling

Ha vatnet i bakebollen, og løys opp gjæra. Ha i honning og salt, og elt inn mjølet litt og litt, til du får ein passe fast deig. Den skal ikkje vere for hard, hald gjerne tilbake litt på mjølet, slik at du heller kan ha i litt ekstra etter første heving. La deigen heve tildekka i 40-45 minutt i bakebollen.

Smør ei brødform med smør. Du kan også legge bakepapir i botnen, og berre smørje sidene av forma. Sett steikeomnen på 200 grader.

Dryss godt med mjøl på bakebordet, og legg deigen på bordet. Kjevle den ut til eit avlangt rektangel. Smør leiven med smelta smør, og dryss på raust med tørka urter, til dømes timian, basilikum, oregano og rosmarin. Bruk eit pizzahjul, og kutt leiven i strimlar. Legg dei oppå kvarandre i ein stabel. Kutt stabelen i bitar som passar ståande til forma di. Still forma på skrå opp mot ei fjøl eller liknande, og stable deigbitane ståande i forma. La rivebrødet heve i 40 minutt. Steik brødet nederst i omnen i ca. 35 minutt.

Enkel festmat – fylt falukorv


Kan svenske pølser vere festmat? Ja, det kan ein lure på. For meg er dette festmat fordi det er enkelt å lage til mange, og fordi det ser festleg ut. Og det er vel nok til å kalle det festmat? 

Falukorv har fått suksess langt utover svenskegrensa, og du finn dei i ulike former og storleikar i dei fleste butikkar. Eg fekk tak i ei skikkeleg stor ei, og då laga eg ein flott middagskrans med gode smakar. Først skar eg djupe snitt i pølsa, og så smurte eg i litt god sennep. Vi hadde nokre få eple att frå hausten, dei har vakse i Valle i Setesdal, og er fulle av smak, sjølv på nyåret. Saman med epla la eg tynne skiver av sjalottlauk og ein smaksrik ost ned i snitta, og så fekk pølsa steike i 40 minutt. Fyllet kan du variere, du kan til dømes lage ein italiensk variant med tynne skiver av kvitløk, tomat og mozarella, eller du kan bruke urter av ulike slag saman med ost og løk.

Ein må jo ha noko attåt og, og sidan omnen likevel er varm kan du like gjerne utnytte det. Eg tok det eg hadde av gode grønsaker, asparges, tomatar, sjalottlauk og litt vårlauk, og så vende eg det med krydder og olje, og lot det bake saman med pølsa. Færre skitne kjørel og færre gryter som skal varmast er av det gode. 

Til dette laga eg ein kjapp potetmos, som passa perfekt til. Eg hadde ei persillerot som fekk vere med i mosen for å gi ekstra smak. Ein tenker fort at heimelaga potetmos er så mykje jobb, men det er det faktisk ikkje. Potetskrellinga tek litt tid, men når den er gjort er det like kjapt som å servere vanlege, kokte poteter. Eg kuttar potetene i bitar, og dampar potetbitane på rist. Då kokar det fortare opp, og koketida vert kortare når potetene er kutta i bitar. Pass berre på at det ikkje kokar tørt, då vert det røykte poteter i staden. 

Til potetmos passar det best med mjølne poteter. Det står på pakken om potetene er kokefaste eller mjølne, og dei mjølne kan vere litt styrete å handtere. Men her passar dei perfekt inn, og dei har faktisk også ofte den beste smaken. Du har sikkert nokre matminne som sit att frå barndommen. Eit av mine var då husstellæraren vår Malene lærte oss å lage potetmos. Det var heilmjølk og Per margarin som gjekk i gryta saman med potetene, og den smaken når mosen var jamn og fin, og passe pepra og salta, den huskar eg framleis. 

Fylt falukorv

800 g falukorv

2 ts sennep

Ein sjalottlauk

50 g smaksterk ost i tynne skiver

Eit eple, gjerne syrleg

Sett steikeomnen på 180 grader. 

Ta bort skalet viss pølsa du har funne tak i har det. Legg pølsa i eit eldfast fat med god plass. Snitt djupt i pølsa slik at det vert god plass til ost, lauk og eple. Rens lauk og eple, og snitt i fine skiver. Legg ost, lauk og eple saman, og dytt ein «bunt» ned i kvar opning i pølsa. Hald fram til du har fylt heile pølsa. 

Grønsaker:

Ein bunt asparges

Eit beger tomatar

Tre sjalottlauk (eller bytt ut med vanleg gul lauk)

Ein bunt vårlauk

2 ss olivenolje

1 ts salt

¼ ts peppar

1 ts timian

Knekk aspargesen nederst på stilken der den gir etter. Kast det nederste. Kutt den i 3-4 cm lange bitar. Rens laukane, og del dei i båtar. Kutt røttene av vårlauken, og del den og i 3-4 cm lange bitar. 

Ha olje og krydder i ein bolle, og bland det godt. Ha i grønsakene, og vend dei rundt. Fordel dei rundt pølsa, og set det heile i omnen. La det steike på 180 grader i 35-40 minutt. Vert det for brunt på toppen, så senk forma litt lenger ned i omnen. 

Heimelaga potetmos

12 mellomstore poteter

Ei persillerot

2 dl mjølk

80 g smør

Vatn og salt til koking

Skrell potetene og persillerota. Kutt dei i bitar. Legg ei rist av den typen du brukar til å dampe fåreribbe på i ei gryte, og slå på 2-3 dl vatn. Legg potetene og persillerotbitane i rista, og dryss litt salt på. Legg på lok, og sett gryta på full varme til den kokar opp. Når det er kokt opp kan du redusere varmen. La det koke til grønsakene er møre, det tek ca. 15 minutt. Hell av vatnet, og ta ut rista. Ha i smør og mjølk, og legg på loket att. Skru av plata, men la gryta stå på plata eit par minutt før du stappar mosen mjuk og glatt.

Spinatstuing med ein vri


Eg veit ikkje om du huskar Heidi Brunstad Øyehaug, som skreiv matspalte saman med meg for altfor mange år sidan. Ho lærte meg den geniale kombinasjonen av eplejuice og créme fraïche. Créme fraïche har den fordelen framfor rømme at den toler koking, og sausar med créme fraïche får ein utruleg rund og samtidig frisk smak på grunn av syra i den. Når du då blandar den med eplejuice, og smakar til med fond eller buljong så blir dei du har rundt bordet garantert veldig lukkelege. 

Eg lagar denne sausen som ein spinatstuing, og det passar perfekt til all steikt fisk. No er det lett å få tak i fersk spinat, så bruk det om du finn. Viss ikkje kan du også bruke frosen spinat, då kan den bli litt meir sausete, men det gjer ingenting. Smaken er like god. Så neste gong du serverer steikt fisk bør du prøve dette ved sidan av. Du vil ikkje angre, eg lovar. 

Spinatstuing

1 ss smør

Ein sjalottløk

200 g rensa spinat

2 dl eplejuice

2 dl créme fraïche

1 ts kalvefond, kyllingfond eller grønsaksfond

Peppar frå kvern

Finhakk løken. Smelt smøret i ei vid steikepanne, gjerne ei du har lok til. Surr løken i smøret til den er blank og gjennomskinneleg. Ha i spinaten, og slå på eplejuice. Legg på lok, og la spinaten dampe til den fell i hop, det tek ca. eit minutt. Legg på créme fraïche, og rør alt saman. Slå på fond, og kvern over peppar. Server til steikt fisk eller til ein biff.

Når er fastelaven?


Ja, tenk det, det blir fastelaven i år og. Eller er det fastelavn det heiter? Det er jammen ikkje godt å seie.

Dagen i år er søndag 3. mars, svært seint til fastelaven å vere. Det er ikkje lenge til, så det er berre å byrje planlegginga av kva type bollar du planlegg å servere.

Viss du treng inspirasjon, så kan du sjå på mine fastelavensoppskrifter, som eg har samla på Pinterest. Ha ein fin dag!

Bakt risotto


No på vinteren treng vi mettande og smakfull mat, iallfall viss vi har hatt ein utedag med leik og moro. Og kva skaper ein smakfull rett? For meg er det å bruke noko søtt, syrleg, noko salt og noko feitt. Fordelen med smakane er at dei også løfter fram smaken i råvarene vi brukar, og begge desse tilbehøra kan brukast til både kjøt, fisk eller vegetarrettar. 

Risotto er ein klassikar, du fresar løk og ris i smør, før du slår på kvitvin eller eplejuice eller litt vatn og kvitvinseddik, og så sper du i kraft til den er ferdig. Det er ekte vintermat, og kan varierast i det uendelege. Pass på at du har risottoris, altså det italienarane kallar arborioris i huset til ei kvar tid. Då kan du alltid lage middag på 20 minutt, det skal veldig lite ekstra til for at det blir snyta godt. Arboriorisen har mykje stivelse i seg, og det gjer at risottoen blir krema og mjuk, ikkje tørr og laus som vanleg basmati eller jasminris. 

I dag har eg laga den med vårløk og brokkoli, men du kan ha i erter, asparges, gulrot i terningar, paprika eller soyabønner, alt etter kva du har, og kva du skal servere det til. Og så er det viktig å alltid røre inn litt parmesan og litt smør eller olivenolje til slutt. Eg har til og med fått risotto med litt bruna smør på, det var utruleg godt. Så legg du til det du har av kjøt eller fisk, og så har du eit komplett måltid. Her har eg toppa det heile med ost, og så gratinert risottoen i omnen i eit kvarters tid. Det løftar heile middagen til nye høgder. 

I dag fann eg eit stykke varmrøykt laks i kjøleskapet, sikkert noko eg hadde ein plan for i jula, men som ikkje vart spist. Så då gjorde eg ein vri, og smuldra laksen før eg rørte den inn i risottoen, og så gratinerte eg det heile. Dette kan du også gjere om du har bacon i risottoen, då får du mykje smak for lite pengar og relativt lite kjøt. Ein fin måte å gjere middagen rimelegare på. Røykt makrell er sikkert også godt i denne bakte risottoen. 

Mange lar vere å lage risotto fordi dei ikkje orkar å koke kraft. Det er synd, for risotto vert godt også med buljong eller fond. Dessutan er det mange som heller heilt fin kraft i vasken! Kokar du gulrøtter eller erter i lettsalta vatn til middag? Kokevatnet er førsteklasses kraft. Hell den i eit litermål eller ei klar flaske, og sett den i kjøleskapet. Så brukar du den i risotto dagen etter. Suppler med buljong eller vatn (som enkelte kokkar kallar kommunalkraft) viss det ikkje er nok. 

Gratinert risotto med brokkoli og varmrøykt laks

2 ss smør

Ein sjalottløk

4 dl risottoris

1,5 dl kvitvin (kan byttast ut med eplejuice)

1 liter utblanda grønnsaks- eller kyllingbuljong

Eit stort brokkolihovud

To vårløkstilkar

(Det du måtte ha av andre grønsaker i frysaren eller i kjøleskapet)

50 g parmesanost, riven

150 g varmrøykt laks

Ost til gratinering

Sett steikeomnen på 220 grader. 

Finhakk løken. Smelt smøret i ei vid steikepanne, og ha i løk og ris. La det surre på middels varme til løken er blank og gjennomskinneleg, tre-fire minutt. Slå på kvitvinen, og la den koke heilt inn. Slå på kraft eller buljong litt og litt, og la det koke inn mellom kvar runde med væske. 

Del opp brokkolihovudet i små, små bukettar. Skjer bort viss det er flekkar på stilken, og kutt stilken i små terningar. Finsnitt vårløken.Når risottoen har kokt i ca. 10 minutt har du i brokkoliterningane. Når det er ca. 2 minutt igjen har du i brokkolibukettane, vårløken og den rivne parmesanen. Rør godt, og smak til med salt og peppar viss det trengst. Ha risottoen i ei eldfast form, og dryss på det du har av riven ost. Bak risottoen i ca. 20 minutt på 220 grader, til den er gyllen og fin. Server med ein salat. 

Julepålegg: Ribberull til jul


Ribberull høyrer til på påleggsfatet til jul. Akkurat som fårerullen kan den krydrast på den klassiske måten, eller så kan du variere smaken. I dag får du forslag til ein klassisk variant, og ein middelhavsinspirert. Å lage fårerull er litt styrete, ein må som regel bestille frå slaktar, og det krev litt planlegging. Ribberull er langt enklare, du får ribbe overalt, og terskelen er langt lågare for å gå i gang. Pass berre på at du får ei ribbe der svora ikkje er snitta.

Ein ribberull kan også steikast i omnen, den må ikkje kokast. Då får du ein rull som liknar på den italienske porchettaen, og den passar perfekt med krydder av urter og kvitløk. Fenikkel er også eit klassisk middelhavskrydder. Brukar du nitrittsalt held ein slik rull seg ei veke eller to i kjøleskapet.


Vend rullen inn i ein rein kopphandduk og oppbevar den på eit fat. Skjer den tynt med skjeremaskin, og løsne nettet etter kvart som den vert eten av. Slike tynt skårne skiver av porchetta er perfekt nattmat fylt i rause rundstykke med ein god sennep eller aioli. 

Ribberull

2 kg tynnribbe

4 ts salt

1 ts peppar

Krydder (sjå forslag)

Bein ut ribba, viss ikkje slaktaren har gjort det. Skjer laus kjøtet frå svora så langt at svora du har igjen akkurat dekker yttersida av rullen, ca. 25 cm.  

Brett ribba ut i full lengde. Er ribba tjukk kan du snitte den ein gong til, og brette den ut endå ein gong. Då får du endå meir krydder og smak inn i rullen. Bland saman krydderet, og gni det inn i kjøtet. Dryss på saltet til slutt. Rull saman rullen til ein tett rull, slik at svorsida endar opp på utsida.

Bind rullen stramt med bomullstråd, og pakk den inn i eit heilt reint kjøkkenhandkle som du ikkje er spesielt glad i. Pass på at det ikkje luktar skyllemiddel. Surr rullen på nytt stramt ihop med bomullstråd. Alternativt kan du legge den i nett, som eg beskriv over.

Sett på ein kjele med vatn, og ha i 2 ss salt, nokre pepparkorn og to-tre laurbær. Legg rullen i når vatnet har kokt opp, og la den trekke på svak varme under lok i ca. 2 timar. Det skal ikkje fosskoke, berre såvidt syde.

Avkjøl rullen litt før du legg den i press. Har du ei presse, så er det berre å legge rullen i, og skru til. Har du ikkje, så legg rullen i ei brødform. Bruk ei fjøl eller liknande, som du surrar tett rundt forma eller legg noko tungt oppå, slik at rullen er under press. Du kan til og med berre surre den i plastfolie og så tett med teip, det er ingen formelle krav til korleis pressinga skal skje. La rullen stå kaldt og under press til neste dag.

Vil du bake ribberullen i omnen framfor å koke den, så surrar du den stramt, eller legg den i nett, og bakar den i ei langpanne i 2,5-3 timar på ca. 200 grader. Når den er ferdig let du den kolne før du legg den i kjøleskapet stramt innsurra i ein kopphandduk. Feittet som renn av ribberullen i omnen bør du ta vare på, sile og ha i ei skål. Når du har skore av rullen og skal legge den tilbake i kjøleskapet smører du først snittflata med litt av dette feittet. Det konserverer kjøtet. 

Julekrydder til ribberull

1/2 ts nellik

1/2 ts allehånde

1 ts ingefær

Italiensk krydring til ribberull

2 ts knuste fenikkelfrø

Fire kvitløksfedd, pressa

Skalet av ein lime

Rista svart peppar (varm korna i tørr steikepanne til dei poppar, avkjøl og mal)

Julepålegg: Fårerull på den klassiske måten


Å legge ekstra gode ting på brødet er med på å skape julestemninga der eg kjem frå. 

Eg vaks opp med syltaflesk og fårerull til julefrukost, og det blir ikkje jul utan. Men også med desse tradisjonelle rettane kan vi fornye, og endre på ting som kanskje ikkje fell i smak. 

Dei gode, norske råvarene kjem verkeleg til sin rett når dei vert til pålegg. Har du ein god slaktar nær deg, så bestill ei lammeslagside utan bein, så har du det du treng for å lage ein god fårerull. Prøverull den, og sjå kor mykje «utside» du treng. Den litt seige kappa er fin å ha for å halde rullen saman, men du treng den ikkje inne i rullen. Mål opp, og skjer vekk den delen av kappa som vil kome inni rullen forsiktig med ein skarp kniv. Viss slaktaren er grei så gjer dei kanskje dette for deg. 

Så er det berre å gå i gong. Det smaksrike sauekjøtet treng ikkje så mykje krydder, det tradisjonelle krydderet er ingefær, salt og pepar. Men det går også an å leike seg litt, og skape nye smakar. Denne jula har eg prøvd meg på ein italiensk variant, med timian, kvitløk og oregano. Det vart veldig godt! Og ei heilt anna oppleving enn den tradisjonelle. 

Fårerull kan du lage i god tid før jul. Den enklaste måten å oppbevare den på er å fryse den før du kokar den. Gjer du den klar no, så kan du ha den i frysaren i ein heilt tett pose til rett før jul, og så kokar du den veslejulaftan. Då får du også deilig kraft å legge knust flatbrød i, det mor mi kallar «rullmølja». Det er lettvint mat når du står på hovudet i julestress dagen før dagen. Dersom du syns slagsida du har fått er litt slaskete og med lite kjøt i, så kan du supplere med bogkjøt eller anna avskjer som du legg inni rullen. Pass på å krydre godt innimellom kjøtet før du rullar den i hop.

Etter at rullen er kokt legg du den i press enten i ei klassisk rullepresse. Du kan også legge den i ei solid brødform, og lagar eit press på den slik at rullen får form. Det kan vere med ei reim, eit belte eller med ein stabel bøker. Rullepresser bør ein sjå etter på loppemarknader og bruktbutikkar. Dei i metall ser ut som ei brødform med litt grovt handtak. Du kan også finne nokre fine i tre, der du skrur to treplater mot kvarandre med grove skruar. 

Når rullen har stått kjøleskapskaldt i eit døgn er den klar til å skjerast i. Når du skal oppbevare rullane gjennom jula så er faktisk den beste måten å legge dei i saltlake. Har du to rullar så kan du godt ha begge i same kar viss det er plass. Vi prøvesmakar rullen på veslejulaftan, og så lagar vi laken sterk viss rullen er lite salt, og litt svakare viss rullen er salt nok. Bytt saltlaken annakvar dag, og lind rullen inn i eit kjøkkenhandkle før du legg den ned i laken. Ein stor tallerken eller noko anna tungt held rullane nede i laken. 

Det er litt diskusjon rundt det med å bruke nitrittsalt når ein lagar rull. Fordelen med å bruke nitrittsalt er at då beheld kjøtet den fine raudfargen, og dessutan beskyttar nitrittsaltet mot botulinbakteriar. Eg får kjøpe nitrittsalt i 0,6% styrke (altså 60 g nitritt til 1 kg salt, ca) hos slaktaren min, og då er det berre det saltet eg brukar, både i lake, i kokevatnet og i sjølve rullen.

Lagar du mykje rull vil eg tilrå at du brukar nitrittsalt, det er ingenting verre enn å gjere folk sjuke av maten ein har laga. Alt salt beskyttar mot bakterievekst, men botulinbakteriar er ikkje å tøyse med. Dessutan vert rullen mindre grå på farge, og det ser pent og delikat ut. Vil du bruke nitrittsalt, og får tak i det, så brukar du det overalt der det står «salt» i mine oppskrifter. 

Eg kjøper også nett til rullane hos slaktaren. Det er så enkelt å berre dra nettet tilbake etter kvart som ein skjer av rullen. Eit enkelt triks for å få rullen inn i nettet er å kappe av ei stor brusflaske topp og botn slik at den er eit rør, og tre nettet utanpå utan at det dekker opningane. Så legg du rullen inn i røret, dreg nettet framfor eine opninga, og let den gli ut og inn i nettet. Snerte! 

Middelhavskrydder til fårerull

1 ts rosmarin, 

1 ts basilikum

1 ts timian

Fire kvitløksfedd, pressa

½ ts røykt paprika

Knus rosmarinen godt, den kan fort bli litt hard å møte på i rullen. 

Klassisk fårerull

Ei slagside av lam

(Evnt ekstra reinskore kjøt pluss gelatinpulver)

1 ss salt (evnt. nitrittsalt)

2 ts sukker

1 ts peppar

1 ts malt ingefær

(Evnt eit dryss allehånde)

Skjer bort den ytre delen av slagsida på alt som skal inni rullen. Gni slagsida inni med salt, peppar og det du vil ha av krydder. Vil du ha ekstra kjøt inni, så legg det på langs slik at rullen vert jamnt tjukk. Då kan det også vere greit å drysse eit par teskeier gelatinpulver i rullen, slik at kjøtsaftene bitt seg betre i hop, og rullen heng meir saman. 

Sy eller surr rullen saman så tett som du kan, eller legg den i nett. Viss du er tidleg ute kan du fryse rullen slik den er no. Legg den i så fall i ein tett, kraftig plastpose. Ta den ut av frysaren dagen før du skal koke den, og la den tine over natta. Kok rullen i ein lake av 2 liter vatn, 2 ss salt, ein delt løk og eit par laurbærblad. Legg den i press over natta i kjøleskap. 

Eit slag for grauten


Veit du kva du får til middag i dag? Graut! 

Meldinga var til min kjære, og svaret var HURRA! Her i heimen vert altså ein grautamiddag sett stor pris på. 

For meg er graut barndomsmat. Det var alltid risgraut på laurdag i eitt-totida. Til frukost fekk vi ofte havregrynsgraut før vi gjekk på skulen. 

Mor mi heldt vevkurs, så onsdagane var ho bortreist. Då passa bestemora vår oss, og ho lagde semulegrynsgraut til oss som vi åt med smør og sukker på medan vi såg på komikveld. Då eg flytta heimafrå, og fekk besøk av søskenbarnet mitt på hybelen i Oslo, åt vi semulegrynsgraut og las høgt frå Tordivelen flyg i skyminga. 

Mange oppfattar graut som krisemat, men eg er ikkje einig. Graut er kosemat, mettande, godt og lett å lage.  Sørg for at du har ei god gryte med tjukk botn. Har du ikkje det svir grauten seg lett, og det smakar ikkje så godt.

Når eg no lagar graut prøver eg ofte å finne noko godt å drysse oppå. Sukker og kanel er vel og bra, og det er stort sett alltid godt med eit smørauge, men av og til er det spennande med litt rista, hakka nøtter, nokre saftige rosiner, hakka eplebitar eller ferske blåbær. No får ein blåbær i butikken året rundt, og dei passar veldig fint på havregraut eller risgraut. Har du tyttebær i frysaren kan du drysse dei rett på grauten, dei har tint før du byrjar å ete. 

I dag rista eg cashewnøtter til å drysse på risgrauten. Å riste nøtter løftar smaken veldig, og du kan bruke akkurat dei nøttene du likar. Hasselnøtter, valnøtter eller pinjenøtter er alle veldig gode som grautdryss. Rist nøttene ved å ha dei i ei varm steikepanne, la det stå på middels varme medan du rører no og då. Når dei har fått ein fin, brunleg, ikkje svidd farge, er dei ferdige. La dei kolne på eit fat før du hakkar dei.

Når du først kokar risgraut kan du like gjerne lage ein stor porsjon. Det som er til overs held seg i kjøleskapet eit par dagar, viss du kjøler det kjapt ned. Risgrautrestar kan også frysast. Eller du kan gjere som meg, og lage ein lekker rispudding til søndagsdessert. Den kan du lage i porsjonsformer, eller i ei større skål som toler å vere i omnen. Ein slik dessert smakar himmelsk, og blir alltid suksess. 

Kos deg med grautkokinga, og ha ei fin helg!

Risgraut

4-5 porsjonar

4 dl vatn

2 dl ris, 25 minutt koketid

1 liter mjølk

1 strøken ts salt

2 ts sukker

1 ts vaniljesukker

Ha vatn, salt, sukker og ris i ei tjukkbotna gryte. La det koke i ti minutt medan du rører av og til. Når det meste av vatnet har dampa bort sper du i mjølka litt og litt slik at grauten tjuknar mellom kvar gong du sper. 

Eg lagar risgraut omtrent som risotto, eg har ikkje i den siste mjølka før heilt til slutt, og eg rører så og seie heile tida. På den måten unngår eg at mjølka kokar over, og at det svir seg. La vaniljesukkeret koke med dei siste fem minutta. 

Server grauten med sukker, kanel og smørauge, og det du måtte ha lyst på av grautdryss. Litt spekemat og flatbrød er også veldig godt ved sidan av risgraut. 

Om å kjøpe inn


Dei som kjenner meg privat veit at eg lever av å shoppe. Eg jobbar altså med innkjøp for ein statleg etat. Det er eigentleg ein logisk konsekvens av at eg alltid har vore glad i å shoppe, og at eg har ein fagleg bakgrunn (juss) som gjer at eg kan det som skal til av regelverk og rettspraksis.

Men eg kjøper ikkje berre inn på jobb, eg brukar dei same teknikkane (i moderert form, naturleg nok) når eg kjøper inn privat. Det er nokre grunnprinsipp som det kan vere nyttig å få med seg, for at ein skal kunne gjere gode innkjøp.

Kjenn marknaden du kjøper inn i

Prisar, vilkår og kvalitet varierer frå marknad til marknad. Kva er så ein marknad? Ein kan hevde at alle matvarebutikkar i ditt nabolag er ein marknad. Samstundes er det viktig å vite at ein ikkje treng å flytte seg så langt for å gjere ein betre handel.  Daglegvareforretningane baserer seg på at du ikkje gidd å sjekke prisar og kvalitetar andre stader. Å orientere seg blant tilbydarane utanfor din «nærmarknad» er kjempeviktig for å kunne kjøpe inn gode varer til låg pris.

Innvandrarbutikkar er eit døme på nærmarknader som ein bør kjenne. Du kan også gå ut frå at dess mindre fancy lokala og plasseringa av butikken er, dess billigare er varene. Eg sparer MASSE pengar på å handle grønsaker og eksotiske varer på Grønland ein gong i veka. Vår nærbutikk har av og til doble prisar på varer av same kvalitet, til dømes salat, cherrytomatar og soyasaus.

Vit kva ei vare SKAL koste

IMG_0932


Dessverre må ein berre gå ut frå at butikkane har som mål å lure deg til å kjøpe noko dyrare enn det du vil kjøpe. Deira overordna mål er jo at du skal bruke så mykje pengar som mogeleg hos dei. Det oppnår dei til dømes ved å forvirre oss når det gjeld kva ei vare eigentleg skal koste. Det gjer dei på dei underlegaste måtar. Ein måte å gjere det på er juksetilbod.

Her ein dag kom eg på min faste butikk, og såg at issalaten var merka med gult, altså skulle den vere på tilbod. Den kosta 25,90. Det veit eg er ein svært høg pris, så eg stussa litt på den tilbodslappen. I går var eg innom der igjen, då kosta den 16,90, utan tilbodslapp. Då veit eg iallfall kva den skal koste.

Det er altså slett ikkje sikkert at det som er tilbodsmerka er den billegaste vara av det slaget. Eg kjøper ein bestemt type toalettpapir. Den finst i 18-rullarspakning og i 8-rullarspakning. Prisen per meter er det dobbelte for den med 8 rullar. Den med 8 rullar har ofte gul lapp, og er på juksetilbod. Den er likevel berre to kroner billegare per pakke, og 18-rullspakken, som dei har gøymt godt bort, er likevel rimelegast.

Ein annan måte å forvirre kundane er generell jukseprising. Eg skulle kjøpe søt chilisaus, og hadde det travelt, så eg rakk ikkje å dra til min faste mann på Grønland. På storbutikken der eg var hadde dei ei flaske med 2,5 dl saus til 22,90. Eg syntest det var litt dyrt, fordi eg huska at tyrkaren eg handlar hos selde slike flasker på ein liter til same pris. Så kikka eg meg litt rundt. På nederste hylle sto ei flaske med søt chilisaus, same kvalitet, same merke, til 21,90. Den inneheldt 7,5 dl, altså tre gongar så mykje. At mindre pakningar kostar litt meir per kilo er naturleg, men så ekstremt? Jukseprising, som eg avslørte, fordi eg visste kva den eigentleg skulle koste.

Eit anna døme er leverpostei, den firkanta boksen er på tilbod, den ovale er tolv kroner dyrare, sjølv om det er same produsent, og sikkert same leverposteien. Tek du feil vert du lurt. Medisterpølser laga på same fabrikk og med nesten lik innpakning har ulik pris. Den eine kostar 39,90, den andre kostar 14. For å auke forvirringa og å sikre at du gjer feil er prisane tekne bort på den dyraste, eller prisplakaten er plassert slik at du trur den gjeld den tredje medisteren.

Tilbod blir gøymt bort og erstatta med liknande varer

Eit anna triks butikkane tyr til er at dei har store tilbodsaviser som skal få deg til å få lyst til å kome til butikken. Der presenterer dei svært gode tilbod, som til dømes Rugsprø til ti kroner per pakke. Det er jo kjempebillig, og folk fer mann og kvinne av huse.

Når du så kjem i butikken så huskar du kanskje ikkje Rugsprø, men du huskar mørkt, tynnt knekkebrød. Det veit butikken. Difor stiller dei opp ein pall på enden av ei hylle der det står Finncrisp, det som liknar aller mest på Rugsprø. Der står det ingen pris, eller kanskje står det ein bitteliten lapp nederst til høgre. Den ser ikkje du, tenker mørkt, tynt knekkebrød, og plukkar tre-fire pakkar opp i vogna di. Finncrisp er ikkje på tilbod, den er derimot på fullpris til 18,90. Rugsprøen står innerst til venstre, slik at du ikkje skal finne den.

Kryssubsidiering

Barna mine var ikkje fylt 12 før dei lærte kva kryssubsidiering er. Når ein butikk kryssubsidierer sel dei ein ting billig, og ein annan ting dyrt. Dei to tinga kan passe saman, som pølser og lomper, eller dei kan vere utbyttbare, som fruktmusli og blåbærmusli. Er pølsene billige er lompene dyre. Er fruktmuslien billig står den bortgøymt, og blåbærmuslien står langs midtgangen i butikken på ein pall. Den som ikkje følgjer med får svi. (Og du veit kvifor fruktmuslien er billig? Fordi den er på VG si liste over produkt som vert prissamanlikna kvar månad.)

Kryssubsidiering er på ein måte eit veddemål. Butikken veddar på at du ikkje finn det dei har subsidiert, eller at du kjem til butikken likevel, sjølv om dei er utselt. Du kan vedde i mot viss du orkar.

Ting er billig to veker før du treng dei

Det er no pinnekjøt, svineribbe og risgraut er billig. Om to veker er prisane skrudd opp. Eg var på min faste butikk i går, og fann flott kjøtfullt pinnekjøt til 169,- per kg. Framimot jul finn du seige, tørre strantar til 229,-. Medisterdeigen kosta 39,90 i går. Gjett om eg kjøpte ein stor pakke, og la i frysaren. På veslejulaftan kostar medisterfarse 89,- per kilo.

Bruk frysaren, sjekk datoar og pass på. Det kan vert dyrt og å kjøpe inn slik eg beskriv viss du gløymer at du har medisterdeig i frysaren, og kjøper ny. Planlegging er trikset her, med lister og notat over kva du har kjøpt og kva du ikkje har kjøpt. Følgjer du med på kva som er i butikkane og kva det kostar sparer du pengar.

Sjekk kassalappen

Når du har betalt, så bruk eit minutt (FØR du har gått frå butikken) og sjekk at prisane som er slått inn er korrekte. Du vil bli overraska over kor ofte prisen på hylla, i tilbodsavisa og i kassasystemet ikkje stemmer overeins. Har du teke den julepølsa som var til dobbel pris og ikkje den som var på tilbod fordi du ikkje såg skilnad på dei, så sei frå, og du får pengane tilbake.

Eg handlar av og til varer til halv pris der best før-datoen er  i morgon, det får dei rett som det er ikkje med seg, dei berre dreg vara forbi scannaren på autopilot. Pass på at du har fått dei rabattane du har krav på. Eg veit at mange syns det er ubehageleg å seie frå, og butikkane tener mykje pengar på at folk kvir seg for «å lage bråk» i kassa. Men bør ein ikkje lage litt bråk (på ein høfleg måte) når ein blir lurt trill rundt?

Og så må eg ta nokre atterhald. Er arbeidstida di meir verd enn det du sparer på strukturerte innkjøp så treng du ikkje å ta omsyn til dette. Er du åleine, og et lite, så har dette kanskje ikkje så stor innverknad for deg. Må du ha spesialkost så må du det, då har du kanskje ikkje så mykje å hente på tilbodsjakt. Syns du det er ei pine å gå i butikkar, så gå for all del ein stad, finn alt og stikk avgarde for å gjere meir fornuftige ting.

Men for alle oss andre så er det mykje å spare på å kjøpe inn meir strukturert, og å sjekke prisar og å ha augene med oss.

Det enklaste – ei deilig banankake


Av og til er det enklaste det beste, og når eg vil ha noko godt etter middag er det enklaste banankake!

Banankake er ei vinn-vinnkake, den smakar fantastisk, og ikkje minst får du brukt opp dei brune bananane som har ein tendens til å hope seg opp i fruktskåla. Dette er ei klassisk formkake, som byrjar med eggedosis, og held fram med mjøl, væske og smelta smør.

Denne gongen fekk eg besøk av ein mjølkeallergikar, så eg brukte mjølkefri margarin og eplejuice i staden for mjølk, som ein ofte brukar i formkaker. Det ga ein frisk smak som alle likte. Eg syns også at det vesle syrlege frå eplejuicen framheva banansmaken.

IMG_7757Vi var i sør-Spania i haust, og i den vesle landsbyen Comares vart vi praia av ei gamal dame som viste seg å selge frukt og andre delikatesser frå stova si heime. Ho drog oss inn i gangen, og der hadde ho fylt opp med mango, rosiner, fiken, mandlar, granateple og alt som godt er.

IMG_7959Der vart vi rivne med, og kjøpte med oss masse fine råvarer, mellom anna rosiner av dei lokale muskat-druene. Dei er veldig aromatiske, og gir ein deilig søt dessertvin som eg vil tilrå at du prøver viss du får sjansen. Desse rosinene har eg brukt i kaka, og det vart veldig godt, om eg skal seie det sjølv. Så lokkar ei gamal dame deg utpå, så bli med. Då kan du få oppleve spennande ting.

Har du barn eller ungdommar i huset, så vil eg på det sterkaste tilrå at du lagar denne kaka saman med dei, slik at dei får det i fingrane, og lærer seg oppskrifta. Då er du garantert gode kaker ofte, og kven seier nei til det? Denne oppskrifta fyller ei stor brødform, ei rund form på ca. 24 cm, eller to mindre former. Du kan også lage den som muffins. Då kan du sette temperaturen opp til 200 grader, og steike dei i 20 minutt nederst i omnen.

Skal du servere denne kaka ved finare høve, så vert den heva opptil fleire hakk viss du legg ein glasur på. Eg har servert den både med osteglasur og med sjokoladeglasur, og begge delar smakte fortreffeleg. Men i dag spiste vi den naturell, den trengte ikkje noko meir enn ein god kopp te til.

Kos deg med kakebaksten, og ha ei fin helg!

IMG_7964Banankake

2 egg

2,5 dl sukker

2 overmodne bananar

130 g smelta smør

4 dl mjøl

3/4 dl eplejuice

2 ts vaniljesukker

2 ts bakepulver

1 ts natron

2 dl bløytte rosiner

Glasur: 125 g naturell kremost, type Philadelphia (ikkje light, det blir sørpe!)

Rive skal av ein sitron

125 g melis

Litt vaniljesukker med ekte vanilje

Sett omnen på 180 grader.

Smør ei brødform, og legg ein strimmel med bakepapir i botnen.

Ha rosinene i ei skål. Kok opp litt vatn, og slå over rosinene. La det gjerne stå eit par timar.

IMG_7962Lag eggedosis. Mos bananane, og bland dei i eggedosisen. Bland det turre i ein eigen bolle, og vend inn rosiner som har fått renne av seg. Rør det turre inn i eggedosisen vekselsvis med eplejuice. Rør inn smøret til slutt.

Ha røra i forma, og steik kaka i 45-50 minutt. Sjekk med kakenål om den er ferdig. Rør saman glasuren, og smør den over kaka. Pynt gjerne kaka med det du måtte ha i huset av kakepynt.

Osteglasur

125 g naturell kremost, type Philadelphia (ikkje light, det blir sørpe!)

Rive skal av ein sitron

125 g melis

Litt vaniljesukker med ekte vanilje

Sjokoladeglasur

200 g melis (ein pakke, altså)

70 g smelta eller flytande margarin/smør

1 ss kakao

1/2 ts vaniljesukker

1 ss ferdig kaffe

Ha melisen i ein bolle. Ha i smør, kakao og vaniljesukker. Rør glasuren glatt med ein handmiksar, og spe med kaffien til slutt. Brei glasuren ut over kaka, og pynt med det du har i huset.

Tips: Er bananane brune, men kakebakinga må utsetjast? Mos dei, og frys dei til bakelysta kjem over deg.

Kalv med frisk melonsalsa


I dag har vi spist noko av det aller beste eg veit: Entrecote av kalv. Kalvekjøtet er lyst, mørt og saftig, og blir utruleg godt på grillen eller i steikepanna.

Det er synd at kalv skal vere så vanskeleg å få tak i. Har du ein god slaktar nær deg så prøv å godsnakke med dei og få dei til å ta det inn. Eg kjøper mitt kalvekjøt hos Strøm-Larsen på Torshov i Oslo, eller i Sverige. Der er det av ein eller annan grunn heilt vanleg i butikkane.

Til kalven laga eg ein salsa med melon. Salsa betyr saus, og melonsalsaen min liknar kanskje ikkje heilt på ein saus. Men den liknar på ein tomatsalsa, som ein lagar ved å finhakke tomatar og røre saman med krydder og urter. Melonsalsaen er laga på same måte. Eg hadde ein skalk av vassmelon og ein stor piel de sapo-melon til disposisjon. Piel de sapo har sesong ganske seint, og har lyst, aromatisk og søtt fruktkjøt. Eg tok dei urtene eg hadde, litt oregano, litt rosmarin, timian og persille. Skal du servere salsaen til meksikansk mat ville eg brukt koriander, men her passa det like fint med middelhavsurter. Litt løk må også vere med, eg brukte vårløk som eg kutta fint.

fullsizeoutput_4985Butikken eg var i hadde eit stort utval av tomatar og, eg tok med bifftomatar og nokre store mørke tomatar, som er modne sjølv om dei framleis er mørkegrøne i fargen. Eg brukte ein fin, fersk bøffelmozarella som eg skar i skiver, og laga små tårn med tomatar og mozarella. Det ser morsommare ut på tallerkenen enn i ein salat, heilt enkelt. Dryss litt salt og peppar mellom laga, og ringle litt balsamico og olivenolje på toppen til slutt.

Urteblandinga eg brukte i salsaen fekk også vere med på å smaksette dei omnsbakte potetene. Ein skulle tru det vart einsformig, men det vart det ikkje. Smakane er heilt annleis når urtene vert varmebehandla med salt og peppar på potetene, og når dei får vere ferske i salsaen. Det sparte berre arbeid, og gjorde at begge delar smakte fortreffeleg, om eg skal seie det sjølv.

Så sett himmel og jord i bevegelse, og få tak i ein lekker bit kalvekjøt, så får du heilt nye og rike smaksopplevingar. Dette er perfekt søndagsmiddag som tek litt tid å lage, men som alle vil elske. Lagar du for mykje salsa kan du gjerne bruke restane til steikt fisk eller til taco ein annan dag. Den held seg i kjøleskapet i to-tre dagar.

Kalv med frisk melonsalsa

fullsizeoutput_4979Melonsalsa

600 g melon, gjerne ulike typar

2 ss fersk oregano

2 ss fersk timian

1 ss fersk rosmarin

Ein halv stilk vårløk

½ raud chili (kan sløyfast eller reduserast)

½ ts salt

Nykverna peppar

1-2 ts sherry- eller kvitvinseddik

Rens urtene av stilkane, og kast stilkane. Ta det bort viss det er noko vissent på vårløken, og snitt den i tynne skiver. Legg urtene og vårløkskivene på ei fjøl, og finhakk det heile. Del porsjonen i to.

Rens chilien, og finhakk den. Legg det du vil bruke i ei romsleg skål saman med den halveporsjonen av hakka urter, og bland det godt.

Kutt skalet av melonane, fjern alle frø og kjerner, og del fruktkjøtet i ganske små terningar.

Ha dei i skåla saman med urtene, og vend dei inn litt og litt slik at det heile vert jamnt fordelt. Smak til med salt, peppar og eddik. La salsaen stå ein halvtime før servering.

Omnsbakte potetbåtar (til fire personar)

5-6 store poteter

½ dl olivenolje

1 ts salt

Nykverna peppar

Resten av urteblandinga

Sett steikeomnen på 200 grader. Bruk gjerne varmluft om du har det. Legg bakepapir i ei eldfast form eller i ei langpanne.

Ha olje, salt, peppar og urteblandinga i ein vid bolle. Rør det godt saman.

Kutt potetene i båtar med skalet på. Ha dei i oljeblandinga i bollen, og vend det heile godt rundt så potetene er heilt dekte av olje og krydder. Hell potetene i forma, og fordel det som er att av krydder og olje over dei. Steik potetene på 200 grader i 40-45 minutt til dei er møre og gylne.

fullsizeoutput_4984Kalveentrecote

Ei skive entrecote (ca. 150 g) pr person

Salt og peppar

Smør til steiking

Salte og pepre entrecoteskivene i god tid, gjerne eit par timar før du skal steike dei. Varm

opp smøret i ei steikepanne med tjukk botn til det sluttar å frese og byrjar bli brunt. Legg i entrecoteskivene, og steik dei gylne og fine på høgaste varme. Snu dei etter to-tre minutt. La dei steike i eit minutt til før du dreg steikepanna til side og let entrecotane kvile fire-fem minutt. Dette gir medium steikte entrecotar. Vil du ha dei «rå»

eller godt steikt så justerer du steiketida ned eller opp.

Server entrecotane med omnsbakte poteter, melonsalsa og eit tomattårn.

Tomathaust


Neida, eg har ikkje sådd tomatar. Ein treng ikkje så tomatar for å få tomatplantar. Det er nok å kjenne nokon som sår tomatar.

Det er ein morsom syklus, det der. Når ein syns det er kjekt å dyrke ting så blir ein likevel lei utpå hausten. Men litt over jul så byrjar det å lysne, og så dukkar det opp frø i butikkane som ein kan så.

Då trer sågalskapen inn, og ein puttar masse frø i jorda. Dei spede spirane poppar opp, og får lys, vatn og gjødning etter alle kunstens reglar. Så kjem ein ut i mai, og då er det som om planterommet er overteke av trifidar, desse planteliknande ondsinna vesena, som vil ta kontroll over verda.

QcxdWJ+9Q%uzclx1tDZXggDå er det at desse ivrige såarane byrjar å dele ut med raus hand. Dreg du frå eit selskap kan du vere trygg på at du får med deg minst ein tomatplante, og kanskje eit par chiliplantar og.

Slik får iallfall eg tomatar, og eigentleg er det jo veldig hendig. Min kjære ga meg plantekassar i bursdagsgåve, og ei av desse vart heimen til dei etter kvart fem tomatplantane eg hadde enda opp med.

h5cOM9YbTgC+eX1uydjKNwVi har spist litt langsmed etter kvart som dei vart modne, men i midten av september gjekk det opp for meg at dei grøne tomatane nok ikkje kom til å bli raude og søte av å henge ute gjennom så kjølege netter som september kan by på. Så då tok eg ein skikkeleg rydderunde i plantekassa mi, og hengte dei grøne tomatane til modning.

For tomatane held faktisk fram med å modne etter at dei har forlatt busken. Dei vert kanskje aldri så søte og aromatiske som dei som har modna i sommarsola, men dei er framleis gode å spise.

fullsizeoutput_2131Så litt etter litt vert dei raude og fine, og på eit tidspunkt går det opp for meg at her må vi gi gass i tomatspisinga. Ei brødskive med tomat og majones på til frukost og ein og annan salat monnar ikkje. Så denne veka har vi spist to rundar med tomatsuppe, og i tillegg laga eg kyllingrulladar i tomatsjy.

Det vart så godt at oppskrifta må delast, heilt enkelt. Det er også veldig sunt, for oppvarminga aktiverer lykopen i tomatane, som er ein kraftig antiosydant, og bra for nesten alt, ifølge moderne matforskning.

Eg laga rulladane med kyllinglårfilet, som eg alltid kjem tilbake til. Eg syns det er ei veldig bra råvare, rimeleg, ressursutnyttande og smaksrik. Med skiver av bacon rundt blir det pene porsjonsstykke som smakar fortreffeleg.

Til denne retten kan du servere ris, pasta eller poteter, eg serverte den med dei minste potetene frå potetopptakinga, kokt i godt salta vatn. Du kan også ha ein salat til, og litt godt brød.

fullsizeoutput_2135Kyllingrulladar i tomatsjy

800 g lårfilet av kylling
Ein pakke tynne baconskiver
(Tannpirkarar utan fluorsmak)

1 kg tomatar
Ein løk
Ein bunt vårløk
2 dl kvitvin eller eplejuice
2 ts urtesalt
Olivenolje
1 ss balsamicoglace
Salt og peppar

Sett omnen på 200 grader.

h5qeLul0TLaUSkaRyzJV1wLegg baconskivene på ei fjøl. Legg kyllinglårfiletane på enden av baconskiva, og rull det heile rundt til ein rullade. Stikk ein tannpirkar gjennom, slik at den held seg saman. Steik rulladane på begge sider til dei har fått fin farge. Legg dei til side på ein tallerken.u2F6qqn1Tt288jX9SRWU8g

Del alle tomatane i passe store bitar, mine var ikkje så store, så eg delte dei i fire. Kutt løken fint, og del vårløkstilkane i 2-3-cm lange bitar. Fordel grønsakene i forma, ha på urtesalt, vin og balsamicoglace, og ringle over olje.

Legg kyllingrulladane på grønsakene, og bak det heile i omnen i 40 minutt på 200 grader. Ta forma ut, og la den stå litt. Bruk ein gaffel, og mos tomatane slik at dei slepper all safta.

Smak på sausen, og juster smaken om nødvendig. Eg dryssa i salt og peppar, og berre vende forma fram og tilbake, for å få det til å blande seg. Server med ris, pasta eller poteter.

Curry med kjøttbollar


Eg er veldig glad i austasiatisk curry, det er så enkelt, og så godt!

Det er faktisk ekte snøggmat, du lagar ein full middag med grønsaker og proteinar, medan risen kokar. Løyndomen er nokre få ingrediensar som du må ha i kjøleskapet. Det er karripasta (curry paste), sitronsaft, kvitløk og ingefær. Ingefær kjøper eg ofte ferdig mosa i glas, det gjer at terskelen for å bruke den vert mykje lågare.

I tillegg må du ha ein ingrediens i matskapet, enten på boks eller kartong, og det er kokosmjølk. Har du desse fem tinga kan du lage ein curry nesten uansett kva du har av råvarer. Bønner, linser, kylling, fisk, alle grønsaker, muligens med unntak av agurk og salat, går i ein curry.

Ein får veldig mykje curry i det indiske kjøkkenet, men det er ein curry som vert laga med tørre krydder. Då varmar du opp krydderet, knuser det, og tilbereier råvarene i den blandinga. I austasiatisk curry brukar ein ferske krydder, og ein kan bruke langt fleire enn dei eg ramsar opp. Sitrongras er mykje brukt, ingefær kan byttast ut med galangal, og i klassisk curry er det raust med chili, limesaft, palmesukker og fersk koriander. Koriander gir den heilt autentiske smaken, men mange slit med den, så den krev litt tilvenning. Sitronsaft og limesaft erstattar kvarandre, og har du ikkje palmesukker kan du bruke litt honning, viss gryta treng avrunding til slutt, fordi den er for skarp.

Karripasta kjem i raud og grøn utgave. Den grøne vert mykje brukt i lyse gryter og supper, og har meir grøn chili i seg. Raud karripasta har varmare smak, og har meir raud chili i seg, naturleg nok. Her har eg brukt den raude.

Fordelen med å bruke ein karripasta er at då får du den autentiske smaken utan å måtte handle inn ei lang liste med ingrediensar. Dette skal vere ein kvardagsmiddag, og då vil eg gjerne sleppe å gå innom butikken for å handle ting eg manglar. Det må gå fort!

I dag gjorde eg noko som tok litt tid, eg laga kjøttbollar som eg krydra godt for å ha i curryen. Har du det verkeleg travelt, så velg strimla kylling eller svinefilet, det treng veldig kort steiketid. Alternativt kan du bruke ferdige kjøttbollar, men det må du ikkje seie at eg har sagt.

Lagar du dette som søndagsmiddag er det fint å lage ein stor porsjon, så har ein restar i kjøleskapet til dei som skal til fotballtrening mandag klokka fem, eller som nokon kan få med seg til lunsj.

IMG_7641-kopiAustasiatiske kjøttbollar

400 g kjøttdeig av storfe, kylling eller svin

1 ts salt

1/4 ts peppar

Eit egg

1 ss potetmjøl

2 ss finhakka koriander

1 ts riven kvitløk

Chili viss du vil

Ha kjøttdeigen i ein bolle. Rør kjøttdeigen seig med salt og peppar. Knekk i eit egg, og rør blandinga smidig. Rør i potetmjølet til slutt, og bland det godt inn. Vend inn kryddera til slutt.

Varm opp smør eller olje i ei vid steikepanne. Ha ei skål kaldt vatn klar. Dypp teskeia i bollen, og fukt handflata på den handa du ikkje held skeia. Ta opp ei teskei med farse, og form den til ei rund kule. Lag dei mindre enn du syns er naturleg, dei «hevar» seg litt når du steiker dei, og vert større enn du trur.

Legg alle på eit brett og la dei kvile litt. Steik dei til dei får fin farge. Dei treng ikkje vere gjennomsteikte. Ta kjøttbollane ut, og kok ut steikepanna. Ta vare på avkoket i steikepanna.

Du kan også legge dei på bakepapir på eit steikebrett, og steike dei i varmluft i steikeomnen i 15-20 minutt.

IMG_7637-kopiCurry med kjøttbollar

1-2 fedd riven kvitløk

2 ts riven ingefær

Ein stor purre

Ei stor persillerot

Ein halv squash

To paprika

1 ss raud karripasta

Ein boks kokosmjølk

Avkoket frå kjøttbollepanna

1 ss soyasaus

Sitronsaft

Honning

Koriander viss du har og likar

Ein porsjon (ca. 450 g) steikte kjøttbollar

IMG_7649-kopiDel purren i to øverst på langs, og skyll ut jord og sand som legg seg mellom blada. Kutt den i passe store bitar. Rens squash, persillerot og paprika, og kutt i passe store bitar.

Varm opp oljen i ein wok eller ei vid gryte, og ha i kvitløk og ingefær. Ha i karripastaen, og la det frese til det er smidig. Ha i grønsakene, og la dei frese til dei har fått god farge av karripastaen og steikinga. Slå på ein boks (ca. 400 ml) kokosmjølk, avkoket frå kjøttbollepanna og soyasaus. La det koke litt, og smak til sausen med sitronsaft og eventuelt litt honning, viss smaken er for syrleg eller skarp.

Ha i kjøttbollane (og for all del safta som har samla seg i skåla dei låg i), og la det heile koke til grønsakene er møre, og kjøttbollane er gjennomkokte.

Server curryen med raust med hakka koriander over, og kokt sjasminris.

Karin si ostepanne


Kva er det som er best no? Det tenker eg når eg går inn i matbutikken og skal kjøpe inn.

Det er så mange som er organiserte og flinke, og lagar matplanar søndag kveld, og så handlar dei inn mandag kveld, etter middag, og etter at rushet er over, for då er det nye, ferske varer i butikken. Så organisert klarer eg dessverre ikkje å vere.

lR72Ks%wRUegQKNXbCZ7FAMen eg er knallgod til å la meg inspirere av det eg finn i butikken, og no renn butikkane over av store, saftige, sprø blomkålhovud. Dei kan brukast til masse forskjellig, du kan gratinere dei med ostesaus og bacon, dei kan vendast i olje og krydder og ristast i langpanne, og dei kan rivast til ris for dei som vil ha eit sunnare tilbehør til maten.

I vår familie er den klassiske blomkålretten ostepanne. Den har blitt laga i vår heim så lenge eg kan hugse, og i følge ei familiehistorie var eg ikkje meir enn fire-fem år før eg kunne gje bort denne oppskrifta. Ein friar som vanka i huset vårt nokre år påsto at mor mi hadde noko som han kalte ostepannetesten. Når det kom nye friarar til gards serverte ho ostepanne, og nåde den som ikkje åt opp porsjonen sin, uansett kva han måtte synest om denne retten. Dette er sjølvsagt berre ondsinna snakk, og dessutan smakar ostepanna så godt at den er vel verd å få kome i avisa.

h+diSKl4SE6g2wM5O9xC%gOstepanna består av blomkål og purre som vert dampa med ost over. Dette høyrest banalt enkelt ut, men kombinasjonen av blomkål, purre og ost gjev faktisk ein karakteristisk og deilig smak.

Den magiske ingrediensa er godt, gamaldags paprikapulver. Brukar du det sjeldan, så rå deg ein ny pose med paprikapulver. Pulveret misser smak når det står i kjøkkenskapet, og smakar til slutt mest støv. Men ferskt frå posen eller frå eit nyopna glas er det med på å gje denne enkle retten det vesle ekstra slik at den blir eit døme på ekte, enkel matglede.

Grønsakene i ostepanna skal altså dampast møre, dei skal verken koke eller steike. Eit lite lag med vatn i botnen gjer at dampen oppstår, og då må panna ha eit tett lok på for å halde på dampen. Denne typen steikepanne heiter sautépanne på fransk, har eg lært. Har du ikkje ei slik brukar du ei vanleg steikepanne som du har eit lok til. I stor naud har eg til og med laga dette med ein middagstallerken for å halde dampen på plass. Då må du stå ved plata og tørke bort dropar med vatn, for dampen som dannar seg dryp ned att på omnen. Det går fint, dette skal uansett ikkje dampe så lenge.

dK7t1EO5T+aKZhscf06oMwEg er vand med å spise ostepanne på grovbrødskiver som har fått raust med smør på først.

Den deilige krafta som dannar seg nede i panna trekker inn i brødskiva, og gjer den mjuk og smakfull. Kos deg med ostepanne i helga!

QYMUmoa3TluUDpUgcS0w7AKarin si ostepanne

Eit stort blomkålhovud

To små eller ein stor purre

2 dl vatn

200 g riven ost

Vel 1 ts salt

Paprikapulver

Skyll blomkålen og purren. Purren bør snittast på langs for å få ut jord og grus. Kutt begge delar i bitar, og bland det i ei steikepanne som du har eit tett lok til. Slå over vatnet, og dryss på salt. La grønsakene dampe i 8-10 minutt, til dei er møre.

Strø over osten, og la ostepanna stå med loket på til osten har smelta. Dryss over paprikapulver, og server med brød, gjerne grovbrød med smør på.ynF2KUGmQC21lWgOKPAJnA

Saftig melonsalat


Fruktdisken der eg handlar bugna verkeleg av flotte melonar i dag. Eg fann galiamelon, honningmelon, cantaloupemelon og vassmelon som eg kutta i bitar og laga ein frisk fruktsalat av.

fullsizeoutput_2aDen kan varierast på ulike måtar, eg finhakka mynte og hadde i, men du kan også prøve med basilikum. Det gjev ein meir krydra smak.

La gjerne melonane ligge på benken nokre dagar, viss du klarer å halde deg, då. Dei blir berre søtare av det. Denne blandinga gir ein deilig miks av søtt, sprøtt og friskt, og er den perfekte sommardesserten. Den kan godt serverast med vaniljesaus, is eller piska krem, viss du likar det.

Melonsalat

Ein kvart vassmelon

Ein halv galiamelon

Ein halv cantaloupemelon

Ein halv honningmelon

1 ts sitronsaft

Litt honning

Hakka mynte eller basilikum

Kutt fruktkjøtet i melonane i cm-store terningar. Ha dei i ei skål. Dryss på finhakka mynte. Ha over sitronsaft, og rør godt. Smak på melonsalaten, om du vil ha litt meir sødme. I så fall ringlar du over litt honning. Server salaten i pene skåler, eventuelt med is, krem eller vaniljesaus til.

Aroniamoro


Aronia eller svartsurbær finn du mange stader, men visste du at det er eit førsteklasses syltebær?

Då vi fekk ny parkeringsplass denne våren måtte vi bestemme oss for kva type hekk vi skulle ha. I hagespørsmål er det stort sett eg som har styringa, men her var mannen min svært engasjert: Vi må ha aronia! Så vi bestilte 40 plantar, og fekk dei i jorda 17. mai-helga.

Sidan sommaren allereie då viste seg frå si varme side, la vi opp eit vatningsanlegg med sveitteslangar som ga dei litt vatn 20 minutt kvar morgon og kveld. Det gjorde at hekken trivdest og vaks, og no står den tung av bær. Etter ein plukkeraptus har vi fått inn åtte kilo, og det er slett ikkje verst første året.

9WkeeCYnStqcCnU7RFhCuQAronia vert mykje brukt som hekkplante i offentlege uterom, så lær deg korleis den ser ut, så kan du plukke når sesongen er der. Det norske namnet til aronia er svartsurbær, og den lever opp til namnet sitt. Bæra er kolsvarte, og ikkje spesielt søte.

Enkelte hevdar at bæra blir søtare etter ei frostnatt, men det bør skje i frysaren. Vert dei hengande på buskene til frosten kjem så har nok fuglane spist dei før dei frys. Dessutan er eg ikkje sikker på om den frosten gjer så stor skilnad på smaken. Eg blandar også eplebåtar i bæra, det har vi uendeleg mykje av, og eg trur at epla gjer safta litt søtare.

5i1JazAXS0SwI60YbeM5EgVi safta bæra, og laga søt saft. Det går lettast viss du har ein saftdampar, ein kjele i to eller tre delar, der du har bæra i toppetasjen, og vatn i ein kjele nedst. I midten samlar safta seg etter kvart som den vert ferdig. Saftdamparar får du i butikken, eller for ein billig penge hos din lokale bruktbutikk.

Det du må passe på er at botnkjelen ikkje går tom for vatn. Då dampar det ikkje lenger, og du får ikkje ut safta av bæra. Skal du dampe mykje bær, så tapp av saft i ein ny kjele etter kvart. Eg sette ein krakk ved komfyren med ei gryte på, og tappa safta oppi den etter kvart som den samla seg i midtdelen.

Dampinga kan fort ta fire-fem timar, iallfall viss du fyller på med bær og meir vatn undervegs, så du må hente fram tolmodet ditt. Men det er verd det, tru meg.

OwWM6y6cRzuH1oECQ5FmVwI enkelte oppskrifter kan du få forslag om å ha sukkeret i saman med bæra. Eg syns ikkje det er den beste måten. Det er lettvint å tappe sukra saft rett i flasker, men du kan få kvalitetsvariasjon og ulik styrke på dei ulike tappingane. Eg likar å fylle på med bær etter kvart, og då blir det vanskeleg å få lik styrke på den første og den siste flaska. I staden kokar eg opp den ferdige, usukra safta, og tilset sukker og sitronsyre til det er passe god og balansert smak.

Då har du også eit førsteklasses utgangspunkt for gelé. Du kan også lage tradisjonelt syltetøy av aronia, men eg likar ikkje å støte på kjernene, så eg føretrekkjer gelé. Geléen smakar nydeleg til dømes på nysteikte vafler, eller til ost. Den kan også erstatte tyttebær til vilt og til kjøttkaker.

Den framgangsmåten eg beskriv her kan du bruke til alle typer safting. Både rips, solbær, eple og rogn kan saftast på same måte. Viss du ikkje har saftdampar kan du bruke ei stor gryte og eit klede. Kok opp all bæra med litt vatn, og la den koke til den er mør under lok. Legg eit stort, heilt reint klede i ein romsleg bolle, og aus oppi bærmassen. Knyt saman kledet, og heng det i ein krok i taket over bollen. La det henge over natta, og renne av. Det finst også eigne saftposar, som du kan sette på eit stativ over ein bolle eller ei bøtte, dei gjer også nytta.

pDuWZkV7RZSGMRuEXhnNHgAroniasaft

Aroniabær

Eple kutta i båtar viss du har

Vatn

400-500 g sukker pr liter dampa saft

1-2 ts sitronsyre

½ ts atamon pr liter ferdig saft

Skyll bæra, og hell ho i den øverste kjelen. Legg i eplebåtar viss du har. Fyll opp den nederste kjelen med vatn, og la han koke opp. Sett saftdelen og bærdelen på plass, og la bæra stå og dampe til den har sunke saman, og mista fargen. Du kan fylle på med meir bær undervegs.

Tapp av safta i ein romsleg kjele. Når all safta er dampa ut, set du kjelen på komfyren. Ta til side 2 liter saft til gelé i ei eiga gryte. Mål opp resten, og kok det opp med 400 g sukker pr liter saft. Smak på safta undervegs, lag gjerne eit prøveglas der du sper den ut så mykje som du har tenkt å spe den ut. Ha i sitronsyre, og juster med litt meir sukker viss det trengst. Skum av det skummet som dannar seg på toppen og langs kanten av gryta. La safta få eit siste oppkok. Dra kjelen til side, og ha i atamon. Fyll safta på reine, varme flasker som du har kork til med trakt og ause. Oppbevar safta mørkt og kaldt.

IMG_7320Aroniagelé

2 liter usøta saft

800 g sukker

Ein pose pektinpulver

2 ts sitronsyre

Kok opp safta med sitronsyre og fruktpektinpulver. La det koke friskt eit minutt. Ha i sukkeret, og la det koke opp på nytt. Smak om du syns balansen mellom surt, søtt og bittert er passe. Juster med sukker og sitronsyre viss det trengst. Skum av det skummet som dannar seg på toppen og langs kanten av gryta.

Dra gryta til side, og fyll geléen på reine, nykokte glas. Skru på lokka på glasa med ein gong, og sett dei kjøleg. Oppbevar geléen mørkt og kjøleg.

Deilig gulrotsuppe – og litt sjølvskryt


Gulrotsuppe har blitt ein moderne klassikar, og kven skulle tru at denne grønsaka som vi som regel kokar i hel og serverer til kvit fisk kan gi ei så nydeleg suppe? Her kan du også nytte høvet til å få rydda i grønsaksskuffen.

fullsizeoutput_2bEg fann to persillerøtter og eit par sjalottlaukar, men du kan like gjerne bruke selleri, og vanleg gul lauk eller purre. Trikset for å få fram dei gode smakane er uansett å frese kvitløk, ingefær, løk og chili i smør eller olje først, då kjem aromaene ut i full blomst.

Suppa treng ikkje jamnast, eg berre koker grønsakene møre, og køyrer suppa glatt med den geniale reiskapen stavmiksar. Eg har min hengande ved sidan av komfyren, for eg brukar den nesten kvar dag. Før eg fekk ein ordentleg ein dreiv eg og styra med å køyre supper og sausar i matmølla, men det er så utruleg mykje greiare med ein stavmiksar som eg set rett i gryta.

Det er alltid fint med litt garnityr på supper. Ein klatt rømme, finklipte urter, nokre rista frø eller kjerner, eller sprøsteikt bacon. I dag hadde eg ein kyllingfilet som vart til overs frå middagen i går. Den skar eg i tynne skiver, og steikte sprø i smør. Det var ein fin og salt kontrast til den søtlege, aromatiske suppa.

Er det lov med litt sjølvskryt? I svenskehuset vårt har vi handverkarar for tida, dei driv og legg stein i hagen. Når eg er her brukar eg å by dei på lunsj, og i dag serverte eg denne suppa. Steinleggaren hadde med seg ein seksten år gamal handlangar, og vi sat og spiste og snakka om laust og fast. Vi kom inn på mat, og eg spurte: Kva er det aller beste du veit å spise? Den här soppan, sa han. Då vart eg glad! Så har du ein sekstenåring i huset, så prøv å lage denne suppa, og sjå om den slår an hos ungdommen.

 

fullsizeoutput_29Gulrotsuppe med ingefær

Olje eller smør til steiking

2 fedd kvitløk

2 cm fersk ingefær

1 liten chili, raud

Ein halv purre

Ein sjalottlauk

Fem-seks gulrøtter

To persillerøtter

1 liter vatn

2-3 buljongterningar

2 dl kremfløte

Salt og peppar

Finhakk kvitløk, ingefær, chili, løk og purre. Varm opp smør eller olje i ei vid gryte, og ha alt du har hakka i gryta. Fres det i tre-fire minutt, til løken er blank og all smaken har komt fram.

Skrell gulrøttene og persillerøttene, og hakk dei i cm-store bitar. Ha dei i gryta, og slå på vatn. Ha i buljongterningane, og la suppa koke i ti minutt, til gulrøttene er møre. Køyr suppa glatt med stavmiksar. Ha i kremfløte, og smak til med salt og peppar. Server suppa med godt brød til, og det garnityret du har lyst på.

No blømer hylla!


No blømer hylla over alt, og det er eit vakkert og velduftande syn. 

Mange spør om det er svarthyll dei har funne, og kjenner seg usikre på om dei har funne rett tre. Det er eigentleg veldig enkelt: Rundt jonsok er det berre hylla som blømer. Dei andre blømande, ville trea er avblomstra for lenge sidan, spesielt no når det har vore så varmt i veret. Blada er også eit kjennemerke, dei er som på ei rogn, men større.

IMG_7084Det andre kjennemerket er at bukettane er flate. Forestill deg at du skal steike ei pannekake med hyllesmak, og heller røre ut i steikepanna. (Dette er faktisk ein dessert du kan få servert i Sverige.) så legg du blomebuketten ned i steikepanna. Viss alle blomane hamnar flatt ned, så er det hyll du har funne. 

Svarthyll har medisinske verknader seiest det, den skal verke vassdrivande og mildt bakteriedrepande. Bæra kan du safte til hausten, på same måte som du saftar rips og solbær. Det blir ei vakker, mørkeraud saft som mange meiner vernar mot haustforkjølingar. Blomane er rike på flavonider og mineral, mellom anna kalium.

IMG_7083Hylleblomstsaft skal vere syrleg og ganske søt, safta skal tole å bli utspedd. Som med all saft er det slik at dess søtare den er, dess betre held den seg. Syra frå sitronane og sitronsyra er med på å balansere søtsmaken og blomesmaken, elles kan smaken bli emmen. Eg har nærast rana samvirkelaget på Leikong for sitronar for å lage hyllesaft, då var det ein enorm porsjon i ein diger stamp.

Her i Oslo er det ikkje så mange svarthylletre, og då eg kom for å plukke «mitt faste tre» i Thorvald Meyers gate så var det så å seie reinplukka! Det er tydeleg fleire enn eg som har oppdaga at det å ha hyllesaft i kjellaren er ei stor glede som får sommaren til å vare langt utover vinteren.

Det viktigaste for å få saft til å halde seg er at den er oppkokt, at den er søt og god og at den vert fylt på sterile flasker. Køyr flaskene i oppvaskmaskinen på det varmaste programmet, skyll dei gjerne ekstra, og legg dei i steikeomnen ei stund på 100 grader. Korkene kan du koke i reint vatn. Ha ørlite Atamon på kvar flaske før du fyller safta på. Då er du sikra frisk, myglfri saft til godt over neste sommar. 

fullsizeoutput_2Hylleblomstsaft

50 klasar hylleblomster

4 sitronar

2,5 liter vatn

3 kg sukker 

75 g sitronsyre (kan bytast ut med vinsyre, sjå på pakken, og smak deg fram)

Legg blomane i eit kar av plast, og slå vatnet over. Skjer sitronane i skiver, og ha dei i karet. La det stå i to dagar. Sil frå blomane og sitronane gjennom eit klede (pass på at det ikkje er vaska med skyllemiddel!), og ha ”safta” over i ei gryte. Kok opp, og saml opp det som kjem til overflata. Sil det gjerne ein gong til. Rør i sukkeret og sitronsyra. Kok opp, og skum av igjen. Smak om det skal meir syre eller sukker til. Hell safta på reine, sterile flasker med ein knivsodd Atamon i kvar flaske. Kork flaskene, og oppbevar dei kjølig.

Når du først har laga hylleblomstsaft, så kan du bruke den til andre ting og. Eg brukar å blande ut safta med tonic, då får du ein sprudlande og frisk drikk som passar perfekt å servere til gjestar som kjem på sommarbesøk. 

Du kan også lage sorbet av safta, det blir ein sommarleg og frisk dessert som alle set pris på. Den passar godt til ei kake eller saman med ein jordbærsorbet i perfekt kombinasjon. 

Hylleblomstsorbet

0,5 liter hylleblomstsaft

0,5 liter vatn

Skal av ein sitron

Riv sitronskalet, pass på at du ikkje får med det kvite frå sitronen. Bland safta med vatnet, og ha i sitronskalet. Har du ismaskin så køyrer du den med blandinga i. Har du ikkje, så heller du blandinga i ein metallbolle, og set i frysaren. 

Ta bollen ut ca. kvar halvtime, og rør i den med ein gaffel til den har blitt ordentleg frosen. 

Server saman med ein jordbærsorbet til tynne fine pannekaker eller på toppen av ein brownie.

Hylleblomstgelé

1,5 liter ferdig hylleblomstsaft

1 flaske Certo

Kok opp safta. Ha i Certo, og la blandinga fosskoke i eit minutt. Hell geléen på reine, sterile glas, og skru på loket med ein gong. La den stå kaldt nokre dagar. Er geléen ikkje stiv etter to-tre dagar så ikkje gje opp. Berre la den stå, min brukte nærare ei veke på å bli skikkeleg fast og fin. 

Bruk geléen til kjøtrettar eller til ein god paté på rista brød.

Gnocchi med røykt laks


Har du restar etter alle festdagane i mai?

Av ein eller annan grunn handlar eg inn meir  enn vi treng. Plutseleg kjem det uventa gjestar, vi må ha litt ekstra, tenker eg. Det endar med at kjøleskapet bular.

No har eg alt for mykje røykalaks. Det er jo så godt, men det er grenser for kor mykje ein familie kan spise. Nesten ei heil lakseside låg att då dei siste gjestane hadde dratt. Kva kan ein bruke den til? Eg klødde meg i hovudet, men konklusjonen låg rett framfor nasa mi: Den kan brukast i pastasaus!

Ikkje minst er kaldrøykt laks veldig god til den klassiske italienske potetballen, eller gnocchi, som italienarane sjølve insisterer på å kalle den. Skilnaden frå den norske ballen er at den italienske er laga med berre kokte poteter, og med finmjøl i staden for byggmjøl.

Sjølv om det er litt arbeid å lage gnocchi så er den så kjapp å koke at eg tilgjev alt. Nokre få minutt i gryta, så er den klar. Lag gnocchi med «gamlepoteter». Dei har mykje tørrstoff, og bitt saman desse potetdingsane på ein god måte. Nypoteter har for mykje væte i seg, og vert seige og rare. Eg brukte det tradisjonelle italienske mjølet, tipo fino. Det har ei mykje finare utmalingsgrad enn det norske. Det gjev mindre fiber, men ei fantastisk evne til å bitte væte, som i gnocchideig, i fersk pasta eller i bakverk.

Den andre resten eg fann i kjøleskapet var ein pakke fløte som var utgått på dato. Eg smakte på den, og den var like god. Best før, men ikkje dårleg etter, står det på desse pakkane, og det støttar eg fullt ut. Ingen grunn til å slå i vasken kremfløte som smakar slik den skal. Bruk den heller i sausen.

IMG_4703Gnocchi

1 kg gamlepoteter, eg fann beate

220 g mjøl, gjerne tipo fino

1 ss salt

1 egg

Kok potetene, og la dei kolne. Skrell dei og press dei gjennom ei potetpresse eller mos dei med ein potetmosar. Bland saman mjøl, potetmos, egg og salt til ein jamn deig.

Trill deigen ut i lange pølser, tjukke som ein dametommel. Kutt gnocchiane ein centimeter breie, og trykk dei litt med ein gaffel dyppa i mjøl. Kok dei i godt salta vatn i 2-3 minutt til dei flyt opp. Fisk dei opp med ein fiskespade, og legg dei på eit vidt fat.

IMG_4702Pastasaus med røykalaks og fløte

To sjalottløkar

Fire vårløk

Smør til steiking

2 dl kvitvin

2 dl kremfløte

1-2 ts grønsaksfond eller ein buljongterning

2 ts sennep

1 ts honning

300 g strimla røykalaks

Salt og peppar

IMG_4701Finhakk sjalottløkane, og det lyse på vårløkane. Ha det i ei steikepanne som du har smelta ei skei smør i. Fres løken til den er blank og gjennomsiktig. Slå på vin, og la det koke inn litt. Slå på fløten, og ha i fond eller ein smuldra buljongterning. Rør godt, og ha i sennep og honning. Har du ein søt sennep, som t.d. Bergebys, kan du droppe honningen, smak deg fram. Rør inn laksen til slutt, og smak om det trengst meir salt og peppar.

Hell pastasausen over dei nykokte gnocchiane, dryss over finsnitta vårløk (det grøne), og server med ein frisk salat og godt brød til. Sausen kan sjølvsagt også brukast til andre sortar pasta.

Deilig rabarbrakake


Äntligen, ropar svenskane, endeleg, ropar eg. No sprutar rabarbraen opp, og det er berre å spise med begge hendene.

Lag syltetøy, pai, kompott, chutney og saft, du kjem til å angre til hausten når du har lyst på, men ikkje har. Orkar du ikkje, så plukk den likevel, kutt den i bitar og legg den i frysaren. Då kan du lage det du har lyst på seinare. Eg har ikkje så mykje, så eg tenkte eg skulle elge meg innpå naboen. Dei har ei svær tue som det ser ut som dei ikkje et så mykje av. Eg tenkte å gjenta suksessen eg har hatt før, be om å få plukke, i bytte mot eit par glas av noko av det eg lagar. Ingen kan vel seie nei til det?

qv6DKS50RzurZCo8+DRgzwDet aller beste syns eg likevel er ei klassisk rabarbrakake. Denne er ein formkakevariant, som eg har bakt i randform, som eg så ofte gjer. Eg syns dei er lette å skjere av, og å presentere på fat. Du kan godt lage den i vanleg springform, då treng den kanskje litt kortare steiketid, iallfall viss forma di er vid. Kaka er knallgod med krem eller is til, og viss du ikkje skal servere den med ein gong så toler den godt å frysast ned og. Det er kjekt viss du skal servere den ein gong du ikkje har tid til å bake.

Dette er ei «kjenn din omn»-kake. Steiketid og temperatur varierer etter mi erfaring frå omn til omn, nokre omnar er varmare enn termostaten skulle tilseie, og nokre er kaldare. Eg steiker den alltid nederst i omnen, for då er eg heilt trygg på at den vert gjennomsteikt. For å sjekke om kaka er steikt, kan du bruke ein spagettipinne eller ein slik tynn grill-trepinne. Sit det røre att på pinnen når du har stukke den inn og teke den ut att, så treng den meir tid i omnen.

DN8jV+z5QCm55B06CCx0CwDet går ganske raskt å lage denne kaka, og eg lagar den ofte med flytande smør frå flaske. Det er lett å dosere, eg sprøyter rett oppi ei skål som står på vekta, og eg treng ikkje smelte det. Men du kan like gjerne lage den med vanleg smelta smør. Eg har bytta ut litt vanleg mjøl med potetmjøl. Det gjer at skorpa på kaka blir ekstra sprø og fin. Semulegryna som eg drysser i forma hjelper og med å gje kaka ei fin skorpe. Skal du ha den med deg til nokon er det best å frakte den i forma, det aukar sjansen for at den kjem fram i eit stykke.

Litt lenger utpå sommaren kan du lage denne kaka med bringebær, rips eller solbær i. Den er knallgod med bjørnebær, eple eller pærer når hausten kjem. Du kan også lage den som muffins, då bør du bruke litt høgare varme, og litt lengre steiketid.

Ha ei strålande fin helg!

Alt godt, Gunda

Rabarbrakake

3 egg

300 g sukker

300 g flytande eller smelta smør

200 g kveitemjøl

100 g potetmjøl

2 ts bakepulver

1 ts vaniljesukker

1 ts kardemomme

1 dl mjølk

Fire-fem stilkar rabarbra

Sett steikeomnen på 180 grader.

uRKemwYKSSOJyMiO5yjuOASmør forma du skal bruke med smør, og dryss i semulegryn eller kveitemjøl for å unngå at det legg seg ved.

Finsnitt rabarbrastilkane. Så lenge dei er nokolunde nye og fine treng dei ikkje å skrellast.

Knekk egga eit og eit i ein kopp. Ha egg og sukker i ein bolle, og pisk det til ein luftig eggedosis.

fullsizeoutput_4ef1Sett ei skål på vekta, og nullstill den. Ha i mjøl, potetmjøl, bakepulver, vaniljesukker og kardemomme, og vend det godt saman. Mål opp smør og mjølk.

Vend mjølblandinga, smøret og mjølka inn i eggedosisen litt og litt medan du rører jamnt, men ikkje hardt. Mjølet må ikkje eltast for hardt, då vert kaka seig. Vend inn rarbarbraen til slutt, og hell røra i den strødde forma. Steik kaka i 40-45 minutt til den er gjennomsteikt.

Server kaka med is eller piska krem ved sidan av. Du kan også ha glasur på, men det er eigentleg heilt unødvendig, iallfall viss du serverer den nysteikt.

ABdzgQdQQTmVy5wtOG9SuQ

476F2F1F-6E64-474C-A78E986DBB750697-CA561BDB-8100-4A25-977ABBDA63438732

Bakt salat


Salat kan vel ikkje vere bakt? Jau, det kan den, og det er ei sjakktrekk for å utvikle gode smakar.

Salatar kan varierast i det uendelege, men nokre hovudelement må vere med. Grønsaker av ulikt slag, proteiner og noko som gjer deg mett, ein god dressing, og så noko sprøtt på toppen. Nokre seier at bladgrønt alltid må vere med, men denne salaten er eit døme på at det trengst ikkje. Det hadde ikkje skada om det var grønt i denne og, men for å vere heilt ærleg så gløymde eg det. Slik er det når ting går litt fort av og til.

For at ein salat skal vere mettande må ein ha med både karbohydratar og proteinar. Karbohydratane kan vere pasta, ris eller ulike typer gryn. I dag har eg brukt grov bulgur. Den tek veldig lett til seg smak, og mettar godt. I tillegg vender eg inn linser. Eg syns den kombinasjonen er veldig god, og er lett å leike seg vidare med. I denne salaten har eg brukt heil bulgur, men bulgur finst i mange variantar, frå heil til finknust. Koketida varierer, men smaken er den same gode. Les på pakken kor lenge din bulgur skal koke.

No er butikkane fulle av deilige vårgrønsaker, og eg fann fersk løk i knippe og asparges som passar perfekt saman. Tomatane vende eg i grov sennep, det ga dei verkeleg eit løft. Grønsakene har best av å bli vendt i olje før dei går inn i omnen, og eg har bakt dei på ganske låg varme. Det går fint viss du ikkje har det travelt. Då får du fram den gode sødma som desse grønsakene har i seg, og du slepp uhell med at dei brenn seg.

Til ein god salat høyrer ein dressing med. Eg er vanlegvis glad i vinaigrettar, men denne gongen tok eg utgangspunkt i creme fraiche og litt fetaost. Då vert dressingen meir som ein krem. Hagen min er heldigvis full av ramsløk, og viss du finn ramsløk så er det berre å putte i salaten. Viss ikkje kan du bruke stilkane til den ferske løken, grasløk eller alle tre sortar, slik eg har gjort. Eg har hatt lodderogn oppå min salat. Her kan du også variere etter eigen fantasi. Den vert like god med sprøsteikt bacon, kyllingbitar, varmrøykt laks eller i vegetarisk versjon. Fetaosten kan byttast ut med til dømes grilla halloumi eller chevre.

Bakt salat

Eit beger plommetomatar

Ein bunt asparges

Ein bunt fersk løk inkl. stilk

Olje, salt og peppar

1 toppa ts grov sennep

2 dl grov/heil bulgur

5 dl vatn

1 ts urtekrydder

1 buljongterning

¼ ts peppar

1 ss sitronsaft x 2

IMG_47332 ss graskarfrø

2 ss solsikkefrø

Ein pakke kokte linser, avrente

½ pakke fetaost

Eit glas lodderogn eller ørretrogn

Sett steikeomnen på 140 grader med varmluft.

1fu3SkO9SieLXx+jNipT9A
Kutt tomatane i to på langs, og ha dei i ei skål. Ha i sennep og litt hakka løkstilk eller vårløk, og vend det heile godt rundt. Hell blandinga i ei eldfast form, og sett det inn i omnen.

Snitt aspargesane i to på langs, og vend dei i olje og salt. Legg dei i eldfast form, og sett dei i omnen.

Kutt av rota på løken, og skrell av det ytterste laget av løken. Snitt løkane i fire på langs, og vend dei forsiktig i olje og salt. Legg dei inn i omnen ved sidan av tomatane og aspargesane. Bak grønsakene til løken og aspargesen er mør, ca. 30 minutt. La dei kolne.

IMG_4729

Kok opp 5 dl vatn, og ha i peppar, urtekrydder (eg hadde eit glas det sto «Franske urter» på), buljong og 1 ss sitronsaft. Ha i bulguren, og la den koke opp. Brukar du heil bulgur, så la den koke på ganske låg varme i 10 minutt. Hell av vatnet, og la bulguren renne av i ei sil. Ha den i ein bolle, og vend inn linser, graskarfrø og solsikkefrø. Hell det heile på eit fat, og ha på 1 ss sitronsaft. Smak om du bør ha i meir salt og peppar. Viss du vil vende inn salat, til dømes babyspinat, rukkola eller snitta hjertesalat, så gjer det no.

Legg dei bakte grønsakene på gryna, og smuldre over halve pakken med fetaost. Legg lodderogna utover salaten med skei. Server salaten med godt brød, og ein grøn ramsløkkrem.

IMG_4711Ramsløkkrem

2 ss creme fraiche

½ pk smuldra fetaost

8-10 ramsløkblad

2 ss hakka vårløk eller grasløk

1 ts honning

Salt og peppar

Ha creme fraiche og fetaost i eit blenderbeger saman med honning, hakka ramsløk, vårløk og/eller grasløk. Køyr det til ein glatt krem. Smak til om det trengst meir salt og peppar.

Saftig svin


Av og til er det berre tradisjonsmat som gjeld for meg. Gode sausar, kokt kjøt og raust med poteter til, då er eg lykkeleg.

I dag fann eg eit stykke salta svinebog i kjøtdisken, og salta kjøt syns eg alltid er best når det vert kokt. Ein klassisk søndagsmiddag, altså, der eg serverer kjøtet med ein variant av løksaus og ein mos av det eg hadde i kjøleskapet, altså søtpotet og gulrot. Den vart veldig god, om eg skal seie det sjølv! Prøv den til grilla pølser, kotelettar eller til kvit fisk, den passar like godt.

Løksausen laga eg på fløte og krafta frå det kokte kjøtet. Eg slo ut håret, og hadde litt øl i kokevatnet. Det balanserer godt det salte i kjøtet, og tilfører ein liten bitter tone saman med laurbærbladet. Det er smak og behag, syns du ikkje noko om det bitre kan du bruke eplejuice i krafta i staden, og droppe laurbærbladet. Merk deg at det ikkje skal salt i kokevatnet til kjøtet. Kjøtet er som regel meir enn nok salt i seg sjølv. Å krydre krafta gir smak til både kjøtet og sausen.

Du kan bruke same oppskrifta til røykt fårekjøt viss du finn det, og løksaus og mos passar også godt til ein røykt kotelettkam. Løken vert meir eller mindre «kokt i hel» i krafta, så når du fiskar den ut kokar den fort sund i løksausen. Det gjer ingenting, du får uansett smaken med. Har du vårløk eller grasløk i hus kan du godt ha det og i sausen. Det er ein fin måte å bruke den ferskaste grasløken i hagen på.

Lagar du mykje mos så treng du strengt tatt ikkje poteter til dette. Eg fann nokre lekre nypoteter, og klarte ikkje å halde meg, så eg hadde poteter til. Dei kokte eg slik dei koker poteter til tapas i Spania, i obskøne mengder salt. Det fascinerande er at så lenge skalet er uskadd så vert ikkje sjølve poteten salt inni, den vert heller søt og god. Men skalet smakar kjempegodt, og det er jo der dei gode mineralane sit, ikkje sant? Får du restar, så lag ein god aioli, som du dyppar dei i og maular. Det er eigentleg grunn god nok til å koke for mange poteter, spør du meg.

IMG_6888Kokt svinebog

1 kg salta svinebog eller knoke

6 dl vatn

1 dl øl eller eplejuice

Eit laurbærblad

Fire pepparkorn

½ ts dillfrø

½ ts sennepsfrø

Ein løk delt i fire

Kok opp vatn og øl eller eplejuice i ei gryte som akkurat har plass til kjøtet, og ha i krydderet. Du treng ikkje salte kokevæska når du kokar salta kjøt.

Skyll svinekjøtet, og legg det i den kokande krafta. La det koke på middels til låg varme til kjernetemperaturen er ca. 68 grader. Mål med eit steiketermometer. Ta kjøtet ut, og legg det under folie. Sil frø krafta, og ta vare på 2 dl kraft til sausen. Ta også vare på den kokte løken. Den kan du ta forsiktig ut med ein fiskespade og legge til side til sausen.

La kjøtet kvile medan du lagar sausen. Skjer det i skiver, og server med løksaus, gulrot- og søtpotetmos og kokte poteter om du vil.

Løksaus

2 ss smør

2 ss mjøl

2 dl kokekraft

2 dl fløte

Kokt løk frå krafta

Grasløk eller finsnitta vårløk viss du har

Smelt smøret i ei tjukkbotna gryte, og rør i mjølet. Slå på kraft og fløte, og rør til sausen tjuknar. Vert den for tjukk, så ha i litt meir kraft. La sausen koke i 5-6 minutt medan du rører av og til. Smak til om det trengst litt meir salt og peppar, og ha i grasløk eller vårløk til slutt.

Gulrot- og søtpotetpuré

Fem middels store gulrøtter

Ein stor søtpotet

Ein løk

1 dl føte

2 ss smør

Salt og peppar

Vatn til koking

Rens og kutt gulrøttene og søtpoteten i terningar. Rens løken, og del den i fire.  Ha grønsakene i ei gryte saman med løken, og slå på kaldt vatn. Ha i 2 ts salt, og la det koke opp.  Kok i ca. 18-20 minutt, til alt er mørt. Mos med ein stavmiksar til ein glatt puré. Smak til med salt og peppar.

 

Sommarlengt


Å, eg lengtar så etter sommaren! I hagen min står rabarbraen som blodraude knoppar, og alt eg vil er at den skal sprute opp, slik at eg kan lage mat med den.

Eg lengtar etter frukt og bær, bringebær i hagen og blåbær i skogen, og håper at det ikkje er så lenge til dei er her. Men i mellomtida må vi finne på noko anna, og sjølv om butikkbæra ikkje er like fantastiske som dei vi plukkar til sommaren, så er dei iallfall ei påminning om at det vert berre varmare og lysare no, dag for dag.

Difor gjekk eg i gang, og fann fram eit beger med blåbær som eg putta i ei deilig kake.  Har du frosne blåbær, så ha dei rett i røra frå frysaren, etter at du har skilt de ifrå kvarandre. Dette er ei klassisk formkake, og den kan lagast på to måtar. Du kan enten byrje med å piske smør og sukker lyst og luftig, og så piske inn egga eit og eit, eller du kan byrje med egg og sukker, og lage eggedosis som du vender mjøl og smelta smør inn i. Begge vegar fører til Rom, eller rettare sagt til ei lekker kake.

Byrjar du med å piske smør og sukker lyst så lagar du ein emulsjon, og kaka vert stabil, saftig og smakfull. Byrjar du med eggedosis får du ei lettare kake. Lagar du kaka med å røre smør og sukker kvitt, så pass på å piske godt mellom kvart egg, slik at du får ein jamn og fin «krem» som du vender mjølet inn i. Denne røra kan faktisk skilje seg, slik ein majones kan skilje seg, og då får du ikkje eit godt resultat. Bruk romtemperert smør, då er det lettast å få til ein god emulsjon.

Uansett korleis du handterer egg, smør og sukker så er hovudregelen at mjølet berre skal vendast inn. Her skal ikkje deigen piskast etter at mjølet har kome i, då vert kaka seig. Vi skal ikkje utnytte forklistringsevna i mjølet her, slik vi gjer når vi bakar gjærbakst. Her skal mjølet berre gi konsistens og stabilitet. Eg hevar kaka med bakepulver, og egga har også ei hevande effekt.

Dette er ei grunnoppskrift som du kan bruke til mange typer kaker. Den klassiske varianten er eplekake, men for meg er det først og fremst ei rabarbrakake, der eg vender rabarbraen i sukker og vanilje, før eg har den i deigen. Du kan ha i bjørnebær, bringebær, hakka sjokolade eller berre smake den til med vanilje. Då vert den det svenskane kallar «en sockerkaka», som passar perfekt til «fika», den vesle søtbiten som du får servert til ein kopp kaffe eller te tidleg på ettermiddagen i Sverige.

Bak denne kaka med ordentleg smør. Den blir så mykje betre på smak, og den får ei sprø og fin skorpe. Det er viktig å steike denne kaka nederst i omnen. Då får du ei fin skorpe heile vegen rundt, og den vert jamnt bakt heilt igjennom.

IMG_6835Blåbærkake med sitron

200 g mjukt smør (pluss litt ekstra til forma)

200 g sukker

3 egg

1 ts vaniljesukker

200 g mjøl

1 ts bakepulver

Skalet av ein sitron

Saft av ein halv sitron

1 dl mjølk

200-300 g blåbær

Semulegryn til strøing

3 dl melis og ekstra blåbær til pynt

Sett omnen på 180 grader. Smør ei form som rommar 1,5 liter, og dryss den med semulegryn. Vend gryna rundt i forma slik at dei dekker heile forma. Bank ut dei gryna som ikkje har festa seg i smøret.

Riv skalet av sitronen med det finaste rivjernet du har. Press safta av den eine halvdelen av sitronen.

Ha smør og sukker i ein bolle, og pisk det lyst og luftig. Ha i egga eitt og eitt, og pisk dei inn til deigen er glatt.

Bland det tørre i ei skål, og vend det inn i smørblandinga vekselsvis med mjølka. Vend inn blåbæra. Rør i sitronsaft og skal til slutt.

Hell røra i forma, og bak kaka i 40-45 minutt på nederste rille i omnen. Test om kaka er steikt ved å stikke inn ein spagettipinne. Viss den er tørr når den kjem ut, er kaka ferdig.

Ha melisen i ei skål, og rør den glatt med 1-2 ss sitronsaft og bittelitt vatn. Brei glasuren over kaka, og pynt den med litt ekstra blåbær.