Latest Posts

Nybakt grovbrød

Ballbrød – grovbrød

Akkurat no er det potetballtid. Potetene har vore lagra sidan i haust og har passe mykje tørrstoff, og vi treng noko som mettar utan å vere for feitt.

Når så ballen er kokt og fortært står du der med ei diger gryte med sø.  Dei fleste let det sikkert gå i vasken. Men ikkje heime der eg kjem frå, der bakar vi brød med det! Det vil seie, det var mor mi som kom opp med idéen. Det vert fantastisk gode brød, saftige, smakfulle og haldbare. Det er ikkje naudsynt å ha salt i brødet, for ballesøet er salt frå før. Skorpa på desse brøda vert sprø og fin, og smaken er nydeleg god. Dei smakar ikkje poteter eller ball, dei har berre ein veldig god brødsmak.

Eg bakar brøda i form, då er dei lettare å handtere, og å skjere opp. Om du får tre eller fire brød av denne oppskrifta avheng av kor store former du har. Mine er vel blant dei største som du får tak i, og då får eg tre brød. Du kan også bake desse i langpanne, då kan du lett få fire brød ved sidan av kvarandre, viss ikkje langpanna er altfor stor.

Desse brøda er veldig fine å fryse. Vi er berre to heime, så eg delar dei i to, og så tek vi opp eit halvt brød i slengen. Det tinar på benken over natta, så har vi godt brød til frukosten.

Slik gjer du det:

Nybakt grovbrød

Ballsø er heilt perfekt som bakevæske til grovbrød.

Mamma sine ballbrød

50 g gjær eller ein pakke tørrgjær

1,5 liter ballesø

200 g havregryn

2 dl linfrø

2 dl solsikkefrø

250 g grov, sammalt rug

500 g grov sammalt kveite

Ca. 1 kg kveitemjøl

Lunk søet, og løys opp gjæra i det. Ha det i bakebollen, og elt inn alt det grove mjølet først, og så har du i kveitemjøl til deigen er passe fast. Det kan hende du treng litt meir eller litt mindre kveitemjøl, det kjem an på kvaliteten på mjølet. La deigen heve til dobbelt storleik, ca. 40 minutt.

Del deigen i tre eller fire og form brøda. Smør langpanna di eller formene, og legg i eit og eit brød. Smør mellom brøda slik at dei vert lette å ta frå kvarandre. Gi brøda ikkje altfor djupe, skrå snitt. Det gjer at dei hevar seg fint, og du slepp at skorpa «veltar av».

Set omnen på 210 grader. La brøda etterheve godt. Sett dei inn i omnen, og kast eit lite glas vatn inn i omnen for å få god damp. Steik brøda i 45-50 minutt. Bank på dei, dei skal ha ein hul lyd når dei er ferdige. Er lyden slapp, så la dei få nokre minutt til. Har du steikt brøda i form, så ta dei ut av formene, og la dei steike i ti minutt utan form. La dei kolne på rist.

Har du brukt langpanne, så la brøda skli over på rista medan dei framleis heng saman, og del dei frå kvarandre når dei har kolna noko.

Potetball raspeball lagt opp på fat

Potetball frå Sunnmøre

No er tida her! Potetene har blitt lagra sidan i haust, då er dei perfekte til ball. Du finn môrpølse og vossakorv til halv pris i butikken, og rabbene er saftspente og fine i grønsaksdisken. Det er til og med torsdag i dag. Det er ingenting å lure på, lag ball!

Potetball frå Sunnmøre

0,5 kg kokt, kald potet, skrelt
1 ,5 kg rå potet, skrelt
1 ss salt
ca. 5 dl byggmjøl
Bacon eller lettsalta sideflesk til dott
Salt og/eller svor til kokevatnet

Gulrot, kålrot og gjerne nokre gode pølser til å servere ved sidan av.

Utstyr: Kjøkkenmaskin med kjøttkvern, ei romsleg (minst 7-8 liter) gryte, helst ei låg og vid om du har

Mal dei kokte potetene først. Mal så dei rå potetene, køyr gjerne etter med ei tørr brødskorpe for å få det siste ut av kverna.

Sett saltvatnet på kok. Har du sideflesk eller bacon i, så kjøp det med svor. Svora kan koke med i krafta, og gir nydeleg smak.

Ha potetblandinga i ein bolle, og rør inn salt. Ha i byggmjøl litt og litt, og kjenn etter om deigen blir passe tjukk. Juster med nokre skeier kveitemjøl eller havregryn viss deigen er for tynn. Eit gamalt råd er at sleiva skal stå greit i bollen, då er deigen passe. La den stå og kvile medan du skjer sideflesk/bacon i bitar. Flesket kan godt steikast litt før du lagar ball med det. Det gir god smak.

Form deigen som ei grop i handa, legg ein bit flesk i midten og lukk den att. Form den rund og fin, og slepp den forsiktig, gjerne med hjelp av ei sleiv, opp i kokevatnet. Kokevatnet skal ikkje boble, det skal berre akkurat syde under kokepunktet.

La ballen trekke i ca. ein time. Server med kokt kålrot, gulrøtter, smelta smør og môr. Har du pinnekjøtrestar liggande i frysaren, både kraft og kjøt, kan du bruke dette. Eg har ofte servert ball med fåreribberestar til, og med sjya frå fåreribba i staden for baconfeitt.

Droppar du bacon, så er potetball eller raspeball faktisk vegansk.

Når du har teke ballen ut av krafta, så ikkje kast den! Du kan fint bruke den til dømes til å bake brød med.

Det gode søte – berlinerkransar

-Og så kjem ein av dei store klassikarane: Berlinerkransane.

Dette er ei småkake som må vere med, den er ei av dei sju viktigaste slaga, og den vert også rekna som ei av dei vanskelegaste. Det er fordi deigen må haldast kald, for elles vert den vanskeleg å arbeide med. Eg har høyrt at drevne bakarar lagar berlinerkransar framfor ope vindu, det syns eg høyrest risikabelt ut no i desember. Men viss du slit så kan det lønne seg å berre ta ein pause, sette deigen kaldt igjen, og så byrje på nytt etter at deigen har blitt kald.

Eg er så heldig at eg har tilgang til det svenske perlesukkeret, det er kvitt og fint, og gir den rette utsjånaden på berlinerkransane, syns eg.

Berlinerkransane ligg saman med napoleonshattane i min favorittkakeboks.

Berlinerkransar

4 egg

125 g sukker

250 g smør, kjøleskapskaldt

300 g kveitemjøl

Perlesukker til dryss

Kok to av egga i ti minutt, til dei er hardkokte. Skrell dei, fjern kvitene og la plommene kolne i ei skål.

Skill dei to andre egga, og ha plommene i ei romsleg skål.

Ta dei to kokte plommene i eit fint såld, og press dei gjennom nettet. Pass på at du held i nettet og ikkje i kanten, elles kan du risikere å få ståltråd i eggeblandinga. Rør saman, og tilsett sukkeret. Pisk dette lyst og lett.

Ha mjøl og smør i terningar i ei matmølle. Køyr det til ein grynete masse. Rør det inn i eggeblandinga litt og litt, til du får ein passe fast deig. Ikkje elt deigen for mykje. Når deigen har fått ein god konsistens pakkar du den i plast, og set den kaldt til dagen etter.

Når kransane skal bakast ut er det smart å lage seg eit mål, ein liten pappstrimmel som er passe lang å forme kransane etter. Del deigen i små emne, ca. 15-20 gram, kanskje? Emna kan du oppbevare i kjøleskap, og ta ut nokre få om gongen. Trill kvart emne til ei 12 cm lang pølse. Legg eine enden over den andre, og legg berlinerkransen på eit steikebrett med bakepapir. Sett dei kaldt igjen.

Når du er klar til å steike tek du kransane ut, dyppar dei i eggekvite (frå egga du skilte dagen før), og så i perlesukker. Legg dei så på bakebrettet. Dei hevar seg ikkje spesielt mykje.

Sett steikeomnen på 180 grader. Steik kransane til dei er lyse og gylne, ca. 10 minutt. La dei ligge på bakepapiret til dei har kolna før du legg dei på rist. Oppbevar dei i tette boksar.

Det gode søte – napoleonshattar

Ei morosam småkake som ikkje er så vanleg er napoleonshattar. Napoleon var jo kjend for å gå med trekanta hattar, og desse kakene er trekanta. Dei kan fyllast på ulikt vis, eg har sett dei med marsipanfyll, med nougatfyll og med ulike typar pynt og strøssel. Desse kakene trur eg og har svensk opphav, men eg har sett dei i finare konditori i Norge og.

Mine er med pistasjmasse, men får du ikkje tak i pistasjnøtter kan du rive marsipan og blande i marengsen. Dei bør ikkje bakast for tjukke i deigen, og dei er også best relativt ferske. Så når du planlegg julebaksten får du det beste resultatet ved å bake desse til slutt.

Eit dekka kakebord med kaker på stettfat. Tre kaffekoppar er helt opp, to levande lys brenn på små fat. Serviettar ligg på ein stabel av asjettar. Ei kaffekanne med gulldekor står på eit messingbrett saman med ei sukkerskål med lok.

Her ligg napoleonshattane fremst på kakefatet.

Napoleonshattar

Pistasjmasse

100 g pistasjnøtter, skrelte og finhakka

100 g melis

1 stor eggekvite

Køyr pistasjnøttene i ei matmølle til dei er ei jamn blanding. Ha i ei skål, og sett til side.

Pisk eggekvita stiv, tilsett melisen litt og litt, og vend pistasjmjølet inn til slutt.

Mørdeig

300 g kveitemjøl

100 g melis

150 g smør, kaldt i terningar

1 stort egg

Evnt sjokolade til å dyppe i

Ha mjøl og melis i ein bolle, og smuldre i smøret. Det skal bli ein grynete masse. Knekk egget, og rør det inn slik at deigen samlar seg og blir fast. Du kan gjere dette i ei matmølle. Pakk deigen inn, og la den kvile ein times tid i kjøleskap.

Sett steikeomnen på 200 grader.

Del deigen i 3-4 emne. Kjevle deigen i leivar, og stikk ut ringar med eit norgesglaslok eller liknande. Legg ei teskei pistasjmasse på kvar runding, brett rundingen slik at kaka vert trekanta, og knip deigen saman i sidene.

Steik hattane på 200 grader i 8-10 minutt. La dei kolne på rist. Viss du vil kan du smelte litt mørk sjokolade, og legge hattane med undersida med ein gaffel ned i sjokoladen. La dei stivne på bakepapir på ein kjøleg plass.

 

Det gode søte – bringebærgrotter

Vi har tilbrakt nokre juler i Sverige, og der er «hallongrottor» ein klassikar på kakebordet. Det er små mørdeigskaker med ein klatt bringebærsyltetøy i.
Dei kan du variere på ulikt vis, eg ser til dømes for meg at dei ville bli gode med eit sylta kirsebær i «grotta». Du kan også bruke andre sortar syltetøy, men det er ein fordel at det ikkje er for vått i konsistensen. 
Hallongrottor er også namnet ein brukar på muffins med bringebærsyltetøy i, men her har eg laga klassiske mørdeigskaker av søt mørdeig. Eg likar å lage desse kakene så små at dei berre er ein munnfull. Ofte treng ein ikkje meir enn det, og då passar desse perfekt.

Ei litt uformell servering: Sett kakeboksane på bordet!

Bringebærgrotter

70 g sukker

260 g kveitemjøl

1 ts vaniljesukker

200 g smør, kaldt

Eit lite egg

1 dl fast bringebærsyltetøy

Rør saman sukker, mjøl og vaniljesukker i ei skål. Ha det i ei matmølle. Ha smøret oppi i terningar. Køyr matmølla til alt er ein grynete masse. Knekk egget i ei skål, rør det saman og ha det i matmølla. La mølla gå til deigen har samla seg, det tek ca. 3 minutt. Forme deigen til ca. 3 cm tjukke  rullar, og pakk dei i plast. La dei ligge kjøleg i minst 30 minutt.

Sett steikeomnen på 200 grader.

Skjer rullane i passe store emne som du rullar til ei kule og trykker litt flat. Bruk ein rund gjenstand, eg brukte eit melonkulejern, og lag ei grop i kvar kake. Legg ei snau teskei syltetøy i kvar grop.

Steik kakene på 200 grader i 8-10 minutt. La dei kolne på rist.

Det gode søte – karamellkaker, fudgekaker

Karamellkakene, eller fudgekakene som eg har kalla dei, er ein type «cookies» med bitar av engelsk fudge i. Gå i godterihylla og sjå kva du finn, det er slike firkanta kuber med fast karamell som likevel lar seg skjere med kniv som vi er på leit etter. Dei er med på å gjere karamellkakene heilt uimotståelege. Finn du dei i England vert desse kakene kalla Butterscotch cookies.

Eit tips er å ikkje lage dei for store. Eg laga mine så store at ei kake meir eller mindre kan erstatte ein middag, og det vil eg ikkje tilrå. Både sjokoladekjeks og karamellkaker kan du servere heilt ferske, viss du frys ned deigen i kuler, og tinar dei rett før gjestane kjem.

Her ser du karamellkakene øverst på kakefatet.

Fudgekaker/karamellkaker

170 g smelta smør

220 g brunsukker

100 g vanleg sukker

2 ts vaniljesukker

½ ts salt

2 små egg

250 g kveitemjøl

½ ts natron

200 g karamellfudge (frå godtedisken)

Sett steikeomnen på 165 grader.

Ha det smelta smøret i ein bolle. Rør sukker, vaniljesukker og salt inn i det smelta, avkjølte smøret. Knekk egga i ein kopp, og pisk dei inn i smørblandinga.

Kutt fudgeterningane i små bitar. Bland saman mjøl og natron i ei skål, og ha i fudgeterningane. Vend dette inn i smørblandinga, og rør akkurat nok til at du har ein deig fri for mjølklumpar. Pakk deigen i plastfolie, og la den kvile ein halvtime. Du kan også fryse deigen på dette stadiet, eller etter at du har forma den til klumpar.

Sett valnøttstore klumpar med deig på bakebrett som du har lagt bakepapir på, ca. 12 på eit brett. Steik kakene på 165 grader i underkant av ti minutt. La dei kolne på brettet ei lita stund før du legg dei over på rist. Dei skal vere litt seige i midten, så ikkje steik dei for lenge.

Det gode, søte – vaniljedraumar

Desse draumane er verkeleg som ei sky i munnen. Dei er så lette, og smeltar på tunga. Dei kan smule litt, men det tilgir eg, når dei smakar så godt. Grunnen til at dei er så sprø er at eg brukar hjortetakksalt eller hornsalt som hevemiddel. Det gir ein heilt annan konsistens på baksten enn viss ein brukar bakepulver eller natron. Og det er jo fint å få brukt den boksen til noko anna enn sveler.

Smør er ein nøkkelingrediens i julebakst, og merk deg om smøret skal vere kaldt eller mjukt i god tid før du går i gang med bakinga. Mjukt smør er best når du skal piske smør og sukker lyst og luftig, og kaldt smør er best når du skal lage ein mørdeig der du smuldrar smøret i mjølet.

Vaniljedraumar – uendeleg lette og sprø!

I førjulstida har eg alltid ein halvkilo i kjøleskapet og ein halvkilo på benken i ein egna boks. Då har eg mjukt smør tilgjengeleg når det trengst. Smøret harsknar ikkje før etter nokre veker, så lenge du har det i tett emballasje. I denne oppskrifta skal du bruke romtemperert smør, så ta det ut kvelden før. Då er du sikker på at det har passe konsistens.

Vaniljedraumar

200 g smør, romtemperert

225 g sukker

2 ts vaniljesukker

½ ts hjortetakksalt

300 g kveitemjøl

Sett omnen på 150 grader.

Ha sukker og vaniljesukker i ein bolle, og legg smøret i med ei skei. Rør det heile lyst og luftig. Bruk ein slikkepott langs kanten på bollen viss du slit med å få med alt.

Bland mjøl og hjortetakksalt, og rør det ned i smørblandinga.

Rull små kuler av deigen, og legg dei på bakepapir på eit brett. Steik dei i 15 minutt, dei skal framleis vere lyse når du tek dei ut.

 

 

Det gode, søte – sjokoladekjeks, cookies

Det er noko eige med det å ta fram eit fat med gode, heimelaga småkaker til julekaffen.

Ein føler seg rik, alt er på plass, freden kan senke seg og alt er som det har vore. I år planlegg eg å gi bort småkaker til nokre som eg veit ikkje har ork eller pågangsmot til å lage sine eigne.

Ei lita oppmuntring i førjulstida

Eg fyller i passe store posar med tre-fire ulike slag som eg veit vil spreie glede og lys i julemørkret. Det er mange som har få rundt seg frå før, og som no har endå færre. Å kunne gjere jula litt lysare skaper varme kjensler både hos givaren og mottakaren.

Eg har laga nokre kakesortar som er nye for oss i år. Nokre av dei, som sjokoladekjeksa er eigentleg heilårskaker, men det er mange som elskar alt med sjokolade, og då er desse perfekte på kakebordet. Dei er superenkle å lage, dette er ei oppskrift som du veldig gjerne kan gi til barna, og be dei lage.

Dei komande dagane kjem eg til å legge ut fleire variantar av småkaker, som kanskje kan freiste deg til å bake til jul. Ha ei koseleg førjulstid!

Sjokoladekjeks er gode, og enkle å lage. Gi oppskrifta til barna!

Sjokoladekjeks

200 g kvitt sukker

220 g demerarasukker eller anna brunt sukker

2 ts vaniljesukker

225 g smør, romtemperert

½ ts salt (kan sløyfast)

2 store egg

350 g kveitemjøl

1 ss kakao

1 ts natron

½ ts bakepulver

350 g hakka sjokolade, gjerne blanda kvit og mørk

Sett steikeomnen på 190 grader.

Ha begge typane sukker og vaniljesukkeret i ein bolle, og legg smøret i klattar med ei skei. Pisk det heile lyst og luftig med ein handmiksar. Knekk egga eit og eit, og pisk dei inn i smørblandinga.

Bland alt det turre unntatt sjokoladen i ein bolle. Rør godt slik at alle klumpar er borte før du har i sjokoladen. Rør det heile inn i smørblandinga til du har ein jamn og ganske fast deig. La deigen kvile i kjøleskapet ein halvtimes tid.

Rull deigen til valnøttstore kuler, og sett dei på bakepapir på eit bakebrett. Eg satte 12 på eit brett, då møttest dei ikkje då dei vart steikte. Bak dei i ti minutt på 190 grader. Det kan virke lite, men dei er best viss dei ikkje er heilt tørrsteikte.

Viss du vil servere heilt ferske kaker, kan du fryse kulene, og ta dei opp ein times tid før servering, legg dei på brett og så steiker du dei på 190 grader i ti minutt. Desse kakene blir også fine om du brukar glutenfritt mjøl.

 

Årets julelikør

Eg treng ikkje så mykje søtt til jul, når eg får servert eit glas god likør og ein kopp te er eg fornøgd.

Det morsomme med likør er at det er så lett å lage sjølv, og det er gøy å prøve seg fram med ulike smakar og aromaer for å få til noko du likar. Likør kan lagast med frukt og bær, tørka, ferske eller frosne, og den kan smakast til med krydder. Du kan bruke tradisjonelle julekrydder, men pass på å bruke dei heile kryddera. Malt krydder passar ikkje her.

Ein har mykje rart i skapa: Korintar, mango, aprikosar, fiknar, ingefær og appelsin.

Av tørka frukt og bær brukar eg ulike typar rosiner, aprikosar, ingefær, appelsinskal og i år fann eg til og med tørka mango. Eg kjøper tørka frukt og krydder når andre kjøper kjøleskapsmagnetar på reise, så det ligg litt forskjellig i kjøkkenskapa mine.

Men er det ikkje for seint, lurer du kanskje på. Neida, viss likøren får stå og trekke tre-fire veker får du masse smak ut av den. Eg gjekk ein tur i frysaren, og der dukka det opp både bringebær, bjørnebær, blåbær og rips. Du kan blande, og lage ein ekte skogsbærlikør, eller du kan lage ein rein ripslikør.

Vi hadde veldig mykje aroniabær i år, dei er også ein sikker match når det gjeld å lage likør. Eg må innrømme at eg likar aronia betre enn både solbær og bjørnebær når eg skal bruke den i likør. Smaken på aronia er meir særeigen og spennande. Aronia hadde eg allereie laga saft av, så aronialikøren er ganske enkelt aroniasaft og vodka som er blanda. Det er altså ein skikkeleg hurtiglikør, men den blir definitivt betre av å stå nokre veker.

Viss du ser etter oppskrifter på likør, så vil du finne mange der det står: Fyll bær på flaske, fyll sukker på flaske, fyll sprit på flaske. Eg lar alltid bæra og kryddera ligge på sprit åleine i nokre veker, og så smakar eg til med sukkerlake til slutt. Det gjer det mykje enklare å justere kor søt likøren skal vere. Nokre likørar som er laga av friske, syrlege bær treng ganske mykje sukker. Andre likørar, til dømes dei som er laga med tørka frukt, treng langt mindre. I år laga eg fikenlikør, den trengte nesten ikkje søting i det heile tatt. Den vart fantastisk god. Vi var i Spania, og kjøpte tørka fiken på ein marknad der. Då vi kom heim var vi litt skuffa, det var veldig mykje og store steinar i desse fiknane, så dei var ikkje så gode å spise. Men til likør passa dei heilt perfekt.

Bær frå frysaren kan du godt lage likør av. Dei treng ikkje tine først, ein gong.

Ei anna frukt som gjer seg godt i likør er plomme. Finn du dei gule mirabellplommene på hausten er du ekstra heldig, dei gir ein sjeldan aroma som eg vil anbefale deg å smake om du får sjansen. Elles går det fint med vanlege plommer og.

Ulike sitrusfrukter går og fint å lage likør av, du kan legge heile, nyskrubba appelsiner og klementiner på sprit, og smaken blir heilt magisk. Sprit er jo teknisk sett eit løysemiddel, og den eigenskapen brukar vi når vi lagar likør. Spriten hentar ganske enkelt ut dei aromatiske stoffa i frukt, bær og krydder, og den konsentrerte smaken samlar seg i det vi serverer.

Likørane kan krydrast på forskjellige måtar. Plommer kombinerer eg gjerne med vanilje eller stjerneanis. Vanilje er også veldig godt til rips. Vanilje, stjerneanis, kardemomme og kanel er klassiske varme krydder, som rundar av ein frisk likør av bær og frukt. Til tørka frukt kan du også bruke desse, eller du kan bruke noko som bidreg med ein eigen frisk smak og aroma, som til dømes pomeransskal. I ein nettbutikk som sel krydder har eg funne svart kardemomme. Den har ein heilt annan karakter, meir som tobakk og lær, som gir ein veldig interessant og litt rampete smak. Asiabutikkar har også veldig godt utval i krydder, så sjekk ut der kva du finn.

Når eg lagar likør brukar eg ein heilt enkel vodka, billigaste sort. Så heller eg bæra, frukta og kryddera på eit stort norgesglas som eg har lok og pakning til, skrur til og lar det stå så lenge eg har tid. Når likøren er klar kokar eg sukkerlaken, silar av bæra, og så smakar eg til slik at smaken vert balansert og god. Den dagen bør ein helst ikkje ha tenkt seg ut med bil etterpå.

Slik ser kjellaren min ut; julegåvene står på rad og rekke.

Eit lite tips er å kjøpe fiken og dadlar på tilbod etter jul, og legge på sprit. Sett glasa i kjellaren, og gløym dei til neste jul. Du vil takke deg sjølv, eg lovar.  Og all den tørre frukta som har vore på sprit brukar eg i ei julekake. Dei kan også brukast i dessertar, eg laga ein veldig god is ved å halvsmelte vaniljeis, og røre inn hakka rosiner som hadde vore med på å lage rosinlikør. Ikkje noko for barneselskap, men kjære vene, kor godt det var.

Og berre for å ha nemnt det: Vent med smakinga, både tilsmaking og servering ved bordet til barna har lagt seg. Det er best for alle partar.

Sukkerlake

1 liter vatn

1 liter sukker

Ha vatn og sukker i ei gryte, og la det koke sakte opp. Rør til alt sukkeret har løyst seg opp, og laken er heilt klar. Ta gryta av varmen, og la laken kolne. Fyll laken på ei heilt rein flaske. Laken held seg lenge i kjøleskap.

Bjørnebærlikør

400-500 g bjørnebær, gjerne frosne

7-8 dl vodka

2 kapslar svart kardemomme

1 ts pomeransskal

Ha bjørnebær, krydder og vodka på eit norgesglas. Er dei frosne, så treng dei ikkje tine først. Skru glaset godt igjen, og la det stå mørkt og kjøleg i nokre veker. Sil frå bæra og krydderet. Smak til med sukkerlake til likøren er passe søt. Fyll på heilt reine flasker, og sett kork på.

Fikenlikør

500 g fiken, tørka

7-8 dl vodka

Legg fiken på eit norgesglas, og slå over vodka. La det stå så lenge du har tolmod, det kan godt stå til neste jul. Sil frå, og smak om likøren treng litt søting med sukkerlake. Fyll på heilt reine flasker.

Aronialikør

5 dl aroniasaft

4 dl vodka

3-4 stjerneanis

Bland saft og vodka, og legg i stjerneanis. La det heile stå på tett glas nokre veker. Sil frå krydderet, og smak om likøren er tilstrekkeleg søt. Fyll på heilt reine flasker.

Aprikoslikør med vanilje

250 g tørre aprikosar

6 dl vodka

Ei halv vaniljestang

Legg aprikosane på eit norgesglas, og hell over vodka. Splitt vaniljestanga i to, og legg halve stanga i glaset. La det stå så lenge du har tid til. Sil frå, og smak til likøren med sukkerlake. Fyll på heilt reine flasker. Finsnitt aprikosane, og bruke dei i ei julekake eller i ein dessert. Her kan du godt blande aprikos og rosiner, det blir berre ein endå meir spennande smak.

 

Vintersalat – Grønkålsalat med eple og chevre

Ja, det er berre å innsjå det først som sist: No er det vinter.

Men vinteren har jo sine fine sider og, så eg deppar ikkje. Dessutan er eg heldig å ha hage i ei mild klimasone. Det er heilt fascinerande, alt som framleis står i hagen og byr seg fram! Eg var ute og plukka i dag, og eg fann grønkål, persille, rosmarin, timian, salat som har frøsådd seg, og den gode, pepparaktige isopen, som eg er så glad i. Alt dette står klart til hausting til fram imot jul. Det er ingen grunn til å ikkje planlegge for å ha ein frodig hage også no i november.

Grønnkål kan bli litt treen og seig i rå tilstand, men eg brukar å massere den med ein god vinaigrette, og då mørnar den og blir veldig mjuk og fin i bladverket. Den taklar fint å bli blanda med litt vanleg salat og, då får du ein godt balansert salat. Eg fann nokre fine, raude eple som eg tok med, saman med litt chevre og valnøtter vart det ein veldig god kombinasjon. Eg brukar eit triks når eg skal lage ein god salat, og det er å finhakke urter og blande dei i salaten. Du kan ha urtene i vinaigretten og, men eg likar at dei er blanda i salaten, slik at du plutseleg støter på eit lite urteblad, og smaken eksploderer i munnen. Lykke!

Vil du at salaten skal vere vegansk eller mjølkefri, så bytt ut osten med steikt fast tofu, og bruk evnt sukker eller sirup i dressingen. Dette er ein perfekt vegetarrett til ein buffé. Det fine med den er at du kan lage den i god tid, den blir berre betre av å stå over natta, fordi grønkålen mørnar og smakane blandar seg. Denne salaten passar også perfekt til viss du lagar Biff a la Lindstrøm.

Grønkålsalat med eple og chevre

200 g grønkål

100 g vanleg salat

50 g valnøtter

Det du måtte ha av urter, finhakka

To vårløkstilkar

To raude eple

100 g chevre eller fetaost

Lys vinaigrette

1,5 dl olivenolje

1 dl kvitvinseddik eller eplecidereddik

1 ts sennep

2 ts sitronsaft

1 ts honning

Salt og peppar

Ha alt til vinaigretten i ein smal bolle, og køyr det med stavmiksaren til alt har blanda seg godt. Tjuknar den har du vunne i vinaigrettelotteriet, då har honningen og sennepen emulgert dressingen.

Vask og tørk urter, vårløk, grønkål og salat. Finhakk urtene og vårløken, og sett til side. Oppbevar salaten kaldt så lenge. Skjer bort nerven i grønkålblada, og snitt dei til strimlar. Ha grønkålen i ei skål, slå på 3-4 ss vinaigrette, og masser grønkålen godt med vinaigretten. Det er grisete, men tru meg, det er verd det. La dette gjerne stå eit par timar i kjøleskapet.

Fjern kjernehus og stilkfeste på epla, og skjer dei i tynne skiver. Rist valnøttene på middels varme i ei tørr steikepanne. La dei kolne før du grovhakkar dei.

Bland salaten, vårløken og urtene inn i grønkålblandinga, og fordel det heile på eit fat. Fordel eplebåtar, valnøtter og bitar av chevre over salaten, og server med ekstra dressing.

Raudbetsalat og biff a la Lindstrøm

Akkurat no er raudbetene i sesong. Eg likar å saltbake dei, då blir det litt mindre blodraud saft å halde styr på. Enklare å skrelle vert den og. Eg veit at bildet ser ille ut, men det kunne ha vore mykje verre, viss eg hadde skrelt røttene rå.

Med masse møre og fine raudbeter parat prøvde eg meg på ein klassisk svensk raudbetsalat med eple og pepparrot. Det vart veldig godt!

Denne salaten er ein veldig god base viss du skal lage sildesalat, då vatnar du ut så mange sildefiletar du har, skjer dei i små bitar, og blandar inn i salaten.

Salaten serverte eg oppå små, lekre skiver av paté, som kvilte på ei rista loffskive. Det vart ein perfekt liten forrett, og den kan også serverast som eit lite tiltygg viss det er litt lenge til middag. Raudbetene kan du bake i god tid, dei held seg minst to-tre dagar i kjøleskapet. Du kan også bruke ferdigkjøpte sylta raudbeter, då kan du droppe eddik og kanskje også sennep i salaten, smak deg fram kor mykje sting du vil ha i den.

Eg laga ein stor porsjon raudbetsalat, og då vart det også nok som tilbehør til min variant av ein klassisk biff a la Lindstrøm. Det er store kjøtkaker med kapers, løk og gjerne steikte poteter og raudbetbitar i. Eg droppa potetene, og raudbetene fekk vere att i salaten. Men kjøtkaker med løk og kapers smakte fortreffeleg, så det vil eg anbefale. Du kan velge om du steiker løken først, eller om du har den rå i biffane, eg brukte den rå.

Raudbetsalat

6 raudbeter

5 dl grovt salt

3 syrlege eple

50-70 g pepparrot

2 ts dijonsennep

2 ts eplecidereddik

Salt og peppar

2,5 dl kremfløte

Sett steikeomnen på 200 grader. Vask raudbetene, men la dei behalde skalet på. Dryss litt grovt salt i ei eldfast form. Legg raudbetene i forma, og slå over resten av saltet. Bak raudbetene møre i 1,5 time. Rens dei, og kutt dei i små terningar.

Skrell epla, fjern kjernehus og stilkfeste, og kutt dei og i små terningar. Riv pepparrota fint.

Pisk kremfløten ikkje heit stiv, og smak til med sennep. Vend inn raudbetene, epleterningane og pepparrota litt etter litt, og smak til til slutt med eddik, salt og peppar.

Server raudbetsalaten til biff a la Lindstrøm.

Biff a la Lindstrøm

 

400 g kjøtdeig

2-3 skiver loff

2 dl mjølk

2 ss kapers

1 gul løk

(Evnt 1-2 finhakka, kokte raudbeter om du vil)

1 ts salt

½ ts peppar

Litt riven muskatnøtt

Legg loffskivene i mjølk ei stund før du skal lage biffane. Ha kjøtdeigen i ein bolle, og tilset salt, peppar og muskat. Finhakk løk og kapers, og rør det inn. Elt kjøtdeigen smidig, medan du har i brødet og mjølka.

Form fire store, gjerne avlange kjøtkaker av farsen, og steik dei gylne i smør i ei varm steikepanne. La dei ettersteike på låg varme under lok i 10 minutt, til dei er gjennomsteikte. Viss du vil kan du også lage ein god brun saus og servere til.

Nachos med biff

Vi er i nabolaget, vil de ha besøk? Kjære vene, kor glad ein blir for slike meldingar no for tida. Ein meters avstand får vi til, og mat skal kome på bordet. Stor stas!

Men kva skal vi servere? Vi hadde planlagt ein enkel biffmiddag, så vi hadde kjøpt inn to gode entrecotar som vi skulle steike. Korleis blir to biffar til middag til fire? Jau, då lagar du nachos med biff. Du kan lage nudlar med biff, eller ein thailandsk biffsalat og, løyndomen er å krydre kjøtet godt, steike det heilt perfekt, og så skjere det i tynne strimlar som du fordelar i retten. Bra for miljøet er det og, å mette fleire med mindre porsjonar kjøt.

Mange spennande krydder skapar den meksikanske smaken.

Det meksikanske (eller kanskje rettare det texansk-meksikanske) kjøkenet er basert på nokre grunnleggande krydder. Det er chili i ulike variantar, paprika, både røykt og vanleg, peppar, cayennepeppar, spisskummen og koriander. Eg lagar ofte mi eiga meksikanske krydderblanding, som eg har ståande (i eit godt merka glas!) i krydderskapet. Då kan eg raskt få til den gode smaken utan å ty til mange boksar. Eg har også i litt urtesalt, der kan du også bruke litt buljongpulver i staden.

Nachos kan lagast på mange ulike måtar, du kan ha på bønner eller ulike salsaer, og så er det å toppe med ost som smeltar viktig for smaken. Eg steiker biffen heilt til slutt, medan nachosen står i omnen. Då får eg lagt kjøtet heilt varmt på toppen, og den deilige kjøtsafta dryp ned og gir god smak.

Til mine nachos serverer eg guacamole og rømme. Rømmen mildnar viss du har vore ivrig med chilien, og guacamole er den karakteristiske avokadosausen som passar perfekt til nachos. Avokado er vanskeleg å kjøpe, så då må du dessverre planlegge. Eg kjøper avokado fleire dagar på førehand, og så får den ligge på benken og modne. Då kan du vere mest trygg på at den blir moden utan å råtne. Utfordringa er at den ikkje er moden akkurat når du vil lage guacamole, men her er avokadoen sjefen, dessverre. Guacamole med umoden avokado går ikkje.

For meg er koriander veldig viktig for å få til den rette smaken. Koriander, spesielt den ferske, er den største kjærleik for enkelte, for andre smakar det berre såpe. Det skiljet er visstnok genetisk, men ein kan lære seg å like koriander viss ein vil. Uansett: Nachos blir godt med eller utan koriander.

Ha ei hot helg, og ta vare på kvarandre!

Heimelaga meksikansk krydder

1-2 ts chilipulver eller chiliflak

1 ss paprikapulver

½ ts røykt paprikapulver

2 ts urtesalt

1 ts peppar

1 ts spisskummen

1 ts malt koriander

Rør ihop alt, og oppbevar krydderblandinga på eit tett glas. Lag gjerne ein stor porsjon.

Eg var ganske heldig i avokado-lotteriet i dag. Kvaliteten kan vere variabel.

Guacamole

2 avokadoar

1 ss sitronsaft

Salt og peppar

1/2 ts spisskummen

4 cherrytomatar eller ein stor tomat

Eit kvitløksfedd

 

Del avokadoane i to, og fjern steinen. Grav ut avokadokjøtet med ei skei, og ha det over i ein bolle. Mos avokadokjøtet, og bland inn sitronsaft, spisskummen, salt og peppar. Finhakk tomatar, og skrell og finhakk kvitløksfeddet. Vend dei hakka tomatane og kvitløken inn i guacamolen, og smak til om det trengst meir syre, salt og peppar. Lagar du guacamolen i god tid, så ha den i ei skål, drypp på litt sitron og dekk den med plastfolie heilt nedtil guacamolen. Det skal ikkje kome luft til, då blir den mørk. Rør den opp før servering.

Steik biffen medan forma står i omnen, så blir begge delar varmt.

Nachos med biff 

300-400 gram mør biff, ytrefilet eller entrecote

1 ss heimelaga krydderblanding

Salt og peppar

2 fedd kvitløk

1 gul løk

Olivenolje

1 pk knuste tomatar

2 ts honning

Ei potte fersk koriander

Ein pose nachoschips

3 dl riven ost

1 fersk chili

2 vårløkstilkar

Sett steikeomnen på 220 grader.

Legg kjøtstykka på ein tallerken i romtemperatur. Salte og pepre godt, og dryss på 1 ts heimelaga krydderblanding.

Rens løk og kvitløk, og finhakk det. Varm opp olivenoljen i ei gryte, og fres løk og kvitløk mjukt og blankt. Ha på resten av krydderet, og la det frese litt til. Slå på dei knuste tomatane, ha i honning, og la det koke i 10-15 minutt. Smak til med salt og peppar.

Riv osten. Fordel chipsa i ei eldfast form, slå på tomatsausen og dryss over rikeleg med riven ost. Kutt chilien og vårløken i skiver, og fordel oppå det heile. Bak forma i omnen i 15 minutt, til osten har smelta.

Medan du bakar chipsa, så varm opp 2 ss olivenolje i ei steikepanne. La det bli ordentleg varmt. Tørk av kjøtstykka, og steik dei i 2-3 minutt på kvar side. La dei kvile i panna i 2-3 minutt før du tek dei over på ei fjøl, og skjer dei i tynne skiver. Ta forma ut av omnen, og fordel kjøtet over. Server med ein gong, med rømme og guacamole til.

Haustdessert – eplekompott

Her i byen er det snille folk som plukkar epla sine, og så heng dei posar med eple over gjerdet, til dei som ikkje har epletre. Det er reint så ein får tilbake trua på det gode i oss menneske. Har du eple, så rens dei, og kok ein lekker eplekompott til dessert. Med litt kanel og piska krem på er det ei deilig avslutning på eit godt måltid.

Då eg vaks opp fekk vi rett som det var dessert. Det er ikkje så vanleg lenger, men det er eit lite lyspunkt i dagen å få ei lita, søt avslutning på måltidet. Vi hadde besøk av nokre franske jenter for eit par år sidan, og då den eine skulle dekke på bordet la ho på dessertskeier til lunsj. Eg vart overraska, og hadde ingen dessert på lur. Då skulle eg ha laga eplekompott, det går veldig fort, og er veldig enkelt.

Eplekompott

1 kg eple

1,5 dl vatn

2 dl sukker

Ei kanelstang

Kremfløte til servering

Skrell epla, del dei i to, og fjern kjernehuset. Kutt dei i terningar, og legg dei i vatn i ei gryte. Ha i sukker og kanelstang, og la det heile koke opp. La det stå på låg varme under lok i 8-10 minutt, til epla har kollapsa. Rør godt, og sett kompotten til side. La det stå nokre timar, så kompotten kolnar. Ta ut kanelstanga før servering.

Vil du ha denne kompotten litt tjukkare, så kan du jamne den med potetmjøl. Dra gryta med den ferdige kompotten til side, slik at den sluttar å koke. Rør ut 1 ss potetmjøl i 1/2 dl vatn. Rør dette inn i kompotten, og sett den tilbake på plata. Du kjenner når kompotten byrjar å tjukne igjen, då må du dra den av igjen. Den skal ikkje boblekoke etter at potetmjølet har kome i.

Pisk litt kremfløte stiv, og server oppå eplekompotten. Det er også godt å kutte eit eple i små terningar, og fordele over det heile. Dryss på litt ekstra kanel til slutt.

Tilslørte bondepiker

Laga du det gode pæresyltetøyet eg la ut her om dagen? Eg prøvde å bruke det til tilslørte bondepiker, og det vart så godt! Kombinasjonen av litt ingefærsting og dei sprø valnøttene var perfekt match.

Eg gjorde det lettvint for meg sjølv, og brukte knuste kjeks til å legge lagvis med krem og syltetøy. Eg hadde bixit-kjeks, og dei har den deilige, grove strukturen og passe sødme.

Du kan også bruke digestive-kjeks, eller steike smular av tørka brød med litt sukker og kanel. Det er ein fin måte å bruke gamalt brød på. Rist ei brødskive, knus den i matmølle, og steik smulane i litt smør før du drysser på sukker og kanel. Det er passe mykje smular til to dessertglas.

Min dessert vart pynta med ferske fiken, berre fordi eg fann det i butikken. Finn du det, så kjøp det! Dei er i sesong no, og blir så fort borte. I tillegg smakar dei fantastisk. Det kan du også servere til ost, forresten.

Tilslørte bondepiker

1/3 liter kremfløte

1 ts ekte vaniljesukker

2 dl pæresyltetøy

5 stk bixit-kjeks eller digestivekjeks

Fiken til pynt, viss du finn

Pisk kremen stiv med litt vaniljesukker. Knus kjeksen. Ha litt krem nederst i glaset. Legg kjeks og eplemos lagvis i glasa.

Olivenbrød

Viss du vil lage gratinert brokkoli eller blomkål, slik eg gjorde her om dagen, passar det heilt perfekt med eit deilig olivenbrød til. Det er fort gjort, viss du berre har tid til å vente på hevinga i to rundar.

Lag ein stor porsjon når du først held på, så kan du legge dei du ikkje brukar med ein gong i frysaren. Når du tek opp eit brød frå frysaren, så kan du la det tine litt på benken to-tre timar, før du set omnen på 200 grader. Fukt brødet litt før du legg det inn, og varm det på 200 grader i ti minutt. Då smakar det heilt som ferskt. Merk at dette fungerer berre ein gong. Gjer du det for andre gong, så får brødet ei centimetertjukk skorpe.

Olivenbrød

4 dl lunka vatn

25 g gjær

1 ss honning

2 ts salt

4 ss olivenolje

8-9 dl kveitemjøl

100 g oliven utan stein

1 dl fint sammalt kveitemjøl

Sett steikeomnen på 225 grader.

Ha vatnet i ein bakebolle. Ha i honning, salt og olivenolje. Rør ut gjæra i vatnet, og elt inn mjølet til ein ganske laus deig. Vend inn olivenane til slutt.

La deigen heve i 30-40 minutt. Dryss det sammalte mjølet på bakebordet, og fordel det utover. Hell deigen ut på mjølet, og trykk den litt ut til ein leiv. Den skal ikkje eltast saman på dette tidspunktet.

Bruk ein skarp kniv, og skjer deigen i to-tre strimlar, alt etter kor store du vil ha olivenbrøda. Ta kvar strimmel over på eit bakepapir, som ligg på eit steikebrett. Rist av det grove mjølet, og vri strimmelen slik at brødet får ein fin fasong. Gjenta med resten av deigen. La brøda få heve i ein halvtime til.

Steik brøda på 225 grader i 20-25 minutt, til dei er gylne og har ein hul lyd når du bankar på dei. La dei kolne på rist.

Haustsylting med pærer

Syltetøy er min favoritt på helgefrukostbordet, på ostefatet og til dessert.

Pæretre kan bere enormt med frukt enkelte år, og då er det ikkje så lett å få brukt alt. Har du ikkje pæretre sjølv, så sjekk med naboen. Spør om du får plukke, i bytte mot nokre glas syltetøy.

Pærene kan hermetiserast, du kan lage deilige dessertar, og ikkje minst kan du lage spennande variantar av syltetøy. Har du eple kan du også blande eple og pærer i syltetøyet.

Eg lagar heller fleire ulike sortar syltetøy i små porsjonar enn masse av ein sort. Pæresyltetøy er ikkje så vanleg, men har du pærer for handa bør du prøve å lage dette.

Dette syltetøyet passar perfekt til ein moden brie, men det er også godt på brunost eller på gräddost. Det passar også perfekt til tilslørte bondepiker, den ultimate haustdesserten.

Syltetøy er den perfekte gåva, ta med eit glas viss du vert invitert til middag hos nokon, eller gi eit glas bort til jul. Alt syltetøy skal på sterile glas. Eg samlar glas heile året, og brukar til dømes konsekvent First Price tacosaus, for dei har så fine lok som det ikkje står noko på, perfekt til syltetøy. Fjern lappane før du vaskar glasa. Nokre lappar er ekstra gjenstridige. Av og til hjelper det å la dei ligge i vatn nokre timar, så skrape, og så la dei ligge litt til. Dei nest verste fjernar eg med aceton, dei verste må eg bruke whitespirit på.

Etterpå får glasa seg ein runde i oppvaskmaskinen. Skal du sylte med ein gong, så køyr glasa på det varmaste programmet, då kan du ta dei rett ut, og fylle dei medan dei er varme. Du kan også sterilisere dei ved å ha dei i steikeomnen på 100 grader i tjue minutt. Då bør du ta loka i ei lita gryte, dei er ofte ikkje så glade i høg varme. Eit anna alternativ er å koke opp ei stor gryte med kokande vatn, og la glasa ligge der i nokre minutt, fiske dei ut med ei pølseklype eller ein matpinsett, og vende dei på eit heilt reint handkle.

I dette syltetøyet brukar eg fruktpektinpulver, du kan også bruke syltepulver. Det gir syltetøyet ein fastare konsistens, og dessutan inneheld det konserveringsmiddel, som gjer at syltetøyet ikkje mugnar eller gjærar. Det reduserer svinn, og gjer at syltetøyet held seg fint sjølv om det vert ståande i kjøleskapet ein månad eller to etter at det er opna.

Denne oppskrifta er ei grunnoppskrift, som du kan bruke for å sylte ulike typar bær og frukt. Vil du leike deg litt, så prøv gjerne å lage det same syltetøyet men med kanel og kardemomme i staden for ingefær. Det kan sjølvsagt også lagast heilt utan krydder, og du kan droppe nøttene om du ikkje likar det.

Kos deg med syltinga!

Pæresyltetøy med ingefær og valnøtter

2 kg pærer

½ liter vatn

40 g fersk ingefær

1 pakke syltepulver eller fruktpektin

2-3 ss sitronsaft, eller 1-2 ts sitronsyre

Ca. 600 g sukker

100 g hakka valnøtter

Skrell ingefæren, og del den i fingertjukke bitar. Kutt bitane i syltynne skiver med ein skarp kniv. Kok opp 2 dl av vatnet og ha i 100 g sukker. Kok ingefæren i sukkerlaken til den tjuknar, ca. 10 minutt.

Del pærene i to, fjern kjernehuset og stilkfestet, og skrell dei. Kutt dei i ganske små terningar, og ha dei i ei tjukkbotna stålgryte saman med resten av vatnet. Kok pærene til dei er møre og mjuke. Viss dei ikkje kollapsar og kokar ut, så kan du sette stavmiksaren nedi gryta, og køyre delar av syltetøyet til mos.

Ha i pektinpulveret, og la det heile koke friskt i to-tre minutt. Ha i sitronsaft, sitronsyre og sukker, og smak til undervegs. Litt ekstra syre og litt ekstra sukker kan høyrest ekstravagant ut, men det framhevar pæresmaken mykje meir enn viss du lagar denne med låg sukkermengde. Ha i ingefæren med laken, og valnøttene, og kok opp igjen.

Fyll syltetøyet på reine, nykokte glas med skrukork. Oppbevar dei mørkt og kjøleg.

Gratinerte godsaker – blomkål og brokkoli

Akkurat no er brokkoli og blomkål på sitt finaste, og spør du meg bør dei definitivt gratinerast.

Møtet mellom dampa grønsaker, ein tjukk, god saus og sterk varme er magisk, dessutan blir det ein ganske kjapp og enkel middag. Å lage ein bechamelsaus, eller kvit saus er ein del av almenndanninga, og når du brukar den oppå desse gode grønsakene vil sjølv matvande tenåringar forstå poenget.

Eg brukar sprøsteikt bacon oppå, den røykte baconsmaken passar perfekt til den mjuke, milde ostesausen. Du kan bytte den ut med skinke om du har det, eller du kan steike litt spekepølse og smuldre over. Har du ein spansk chorizo vil det også kunne fungere.

Om du brukar blomkål eller brokkoli er ikkje så viktig, og du kan til og med lage ein grateng med begge delar, viss du skal mette mange. Det viktigaste er å ikkje koke grønsakene for lenge, og å få til ein god smak på sausen.

Eit tips er å ta vare på kokevatnet til grønsakene. Du kan til og med koke det inn litt, slik at du får endå meir konsentrert smak. Du kan bytte ut to-tre dl av mjølka i sausen med kokevatnet, og du kan bruke resten av krafta i ei suppe dagen etter, i staden for buljong.

Ostegratinert brokkoli/blomkål

Eit stort hovud brokkoli/blomkål

100 g ost

1 l mjølk

3 ss smør

3 ss kveitemjøl

1 ts sennep

1-2 ts sitronsaft

Salt, peppar og muskat

100 g bacon

Persille til å drysse på

Set omnen på 200 grader. Skjer den grovaste delen av stilken i fingertjukke bitar, og del opp bukettane til passe storleik. Kok opp godt salta vatn i ei gryte, og legg i brokkolien. La den koke i 3-5 minutt. Hell av vatnet (ta vare på kokevatnet!), og la den dampe tørr.

Smelt smøret i gryta, rør inn mjøl og slå på mjølk. Rør glatt, og la det heile koke opp medan du rørar. Smak til med salt, peppar og muskat. Ta sausegryta av plata, og rør inn osten. Smak at sausen er passe salt. Eg har også gjerne i ein sprut sitron og litt sennep.

Skjer baconet i passe bitar, og steik det sprøtt i sitt eige feitt. Ha brokkolien i ei eldfast form. Ha over ostesausen. Har du litt ekstra ost, så strø den over før du set forma i omnen. Steik gratengen på 200 grader i 18-20 minutt. Dryss bacon på når du tek forma ut av omnen, og dryss på finhakka persille, om du har. Server det heile med godt brød, og kanskje ein salat.

Vil du lage gratinert blomkål går du fram på same måte, men eg syns det ser flott ut med heile blomkålhovudet på fatet. Så då kokar eg hovudet i fem minutt i godt salta vatn, og så let eg det renne av. Saus og bacon følgjer same oppskrift som over.

 

Fylt squash

Har du squash i hagen? Då veit du at du får squash slik du får ketsjup ut av ei gamaldags ketsjupflaske. Ingenting, ingenting, ingenting, og så plutseleg alt på ein gong.

Då er gode råd dyre, og eg får uendeleg mange søketreff på squash i bloggen min for tida. Alle som har squash i hagen treng oppskrifter for korleis ein brukar den.

Squash er jo velsigna på den måten at eigensmaken er ganske nøytral, så den tek villig til seg det du måtte ha å smaksette den med. Du kan rive den, og bake den inn i kaker, muffins eller brød. Du kan eddiksylte den, eller du kan bruke den som det finaste tilbehør, steikt i smør og krydra med urter.

Squash som blir uthola

I dag får squashen spele hovudrolla hos meg, og eg har fylt den med deilige sausar. Lukka er at soppen er i skogen samtidig som squashen er moden, og då er det å lage ein god fløtesoppstuing perfekt fyll. Eg har også laga ein variant med kylling, viss du har kjøtetarar du skal mette. Du kan også bruke svinekjøt i strimlar på same måte. Du kan også bruke ein bolognesesaus til å fylle squash med, det smakar fortreffeleg.

Fylt squash med soppsaus ved sidan av

Eg har snakka om dette før, korleis ein best kan få til den gode smaken, med både søtt, salt, syrleg, sterkt og umami. Her står kjøt, sopp og buljong for det salte og umamismaken, men korleis få til sødme og syre? No har eg ei tilståing å kome med: Det er jammen ikkje alt eg lukkast med. I kjellaren har eg hatt ståande fire-fem glas med eplegelé. Den smakar nydeleg, men aldri om den nokonsinne blir til gelé på ordentleg. Framleis, etter eit år i kjellaren, er det meir eplesuppe enn eplegelé.

Mislykka eplegelé, også kalla eplesuppe

Men skam på den som gir seg, og kastar god mat. Denne eplesuppa har blitt min beste hjelpar på kjøkkenet, kanskje bortsett frå skarpe knivar og godt smør. Når ein saus, ei gryte eller ei suppe er kjedeleg, så slumpar eg oppi litt eplesuppe, og så er den runde, friske, gode smaken der.

Du treng ikkje lage mislykka eplegelé for å lage desse oppskriftene, men om du skulle lage mislykka eplegelé, så slå den for all del ikkje i vasken. Det same gjeld rognebær, rips og andre geléar du måtte ha, om dei er stive eller ikkje. Bruk dei i sausen! Har du ikkje ein gelé i hus, så kan du bruke sherry, kvitvin, vermouth eller eplejuice.

Uansett, fylt med desse deilige sausane vert fylt squash eit måltid du kan servere kven som helst, server dei med ein god salat til, og ha ei fin helg.

Fylt squash

Fylt squash

½-1 squash per person

400 g kyllingkjøt i bitar

Salt og peppar

Ein stor løk

Innmaten av squashen

2 dl kremfløte

1 ss eplegelé eller 2 ss eplejuice/vin

Det du måtte ha av urter

1 dl riven ost

Smør til steiking

Sett omnen på 220 grader.

Skrell løken, og skjer den i båtar. Bruk ei skei eller eit melonkulejern, og få ut innmaten til squashen. Pass på at det ikkje går hol i skinnet. Ta vare på det du skrapar ut.

Fylt squash før steiking

Smelt 1-2 ss smør i ei varm steikepanne. Ha kyllingen i steikepanna, og krydre med salt og peppar. Steik kyllingen til den har fått gyllen farge. Ta kyllingen til side, ikkje vask steikepanna. Ha i litt meir smør, og steik løk og squashinnhaldet til det har skifta farge til gyllent. Dryss på finhakka urter, salt og peppar. Ha kyllingen tilbake i steikepanna, og slå på fløte og eplegelé/juice. La det koke til det tjuknar. Smak til om sausen treng meir salt, peppar eller eplegelé/juice.

Fylt squash

Legg squashane i ei eldfast form. Ha fyllet i uthulinga i squashane, og sett forma i omnen på 220 grader. La dei bake i ein halvtime. Ta dei ut, dryss på ost, og la det heile steike ti minutt til. Server med ein god salat, og eventuelt brød til.

Når du lagar soppfyll går du fram på same måte, men byttar ut kyllingen med det du måtte ha av sopp.

Skal du lage dette berre til deg sjølv, så kan du også skjere skiver av squashen, legge dei i ei eldfast form, legge på stuing og bake det i omnen. Ikkje tenk at det er smart å lage ein mindre porsjon av stuingen. Denne stuingen held seg i 4-5 dagar i ein boks i kjøleskapet. Og legg du den i frysaren i små posar eller boksar kan du fort og gale lage deg ein aldeles fortreffeleg middag når du måtte ha lyst på det.

 

Jegermat – kylling cacciatore

Eg fekk tak i ein heil kylling på benken her om dagen, og hagen er full av tomatar. Kva gjer ein då? Ser til Italia!

Kylling cacciatore er ein kylling laga i jegerstil. Du kan sikkert bruke denne oppskrifta på sjølvskote vilt, men eg syns den er god med kylling, og vil gjerne sleppe å skyte den sjølv. Eg har gjort det litt komplisert i dag, eg delte opp kyllingen i porsjonsstykke, og beina ut både bryst og lår. Det gjorde eg for å behalde det gode skinnet, det sit utruleg mykje smak der.

Kylling cacciatore kan lagast i ulike variantar, men eg likar å panere kyllingstykka. Dei får den deilige sprø skorpa oppå, og mjølet på undersida er med på å jamne sausen. Viss du syns det blir for mykje styr kan du lage dette med kyllinglår frå frysedisken og. Men bruk helst kyllingbitar med skinn, dei har mest smak.

Eg brukte sjampinjong i sausen, men har du vore ein tur i skogen og funne sopp, passar både steinsopp og kantarell perfekt til denne retten.

Som med all italiensk mat vert denne retten løfta av urter. Eg brukte timian og oregano, men du kan også ha i litt basilikum eller nokre nåler finhakka rosmarin. Kapers er også ein fin smaksgjevar, har du det ikkje kan du ha i litt ansjos eller litt oliven. Det er den salte umamismaken eg vil hente fram, den framhevar dei andre smakane, særleg når det får stå lenge i omnen.

Fordelen med å byrje med ein heil kylling er at du får det fine skroget til å koke kraft på. Når du har gjort det, kan du plukke kjøtrestane av det, så har du ein middag til. Suppler med ein pose lapskausgrønsaker, krafta og litt bønner, så har du ei deilig suppe.

Når du skal dele opp kyllingen kan du byrje med å skjere langsmed brystbeinet og ned slik at du får av bryststykka, med skinnet på. Så skjer du av låra inne ved overgangen til kroppen med ein skarp kniv. Kutt laus skinnet rundt beinet nede ved den spisse enden av kyllingklubba. Då er både kjøtet og skinnet laust frå beinet. Skjer eit snitt på innsida av låret, langsmed beinet. Jobb deg ned med kniven, slik at du får beinet av. Dette er litt styrete, men resultatet blir så mykje betre. Fjern beinet heilt, men også her skal skinnet sitte på.

No er du klar til å panere og steike kyllingen, og når det er gjort er det ikkje mykje meir arbeid før maten er klar, berre ein times tid i omnen. Eg serverte kyllingen med pasta, men du kan også bruke ovnsbakte poteter, søtpoteter eller ris. Dette er også veldig fin restemat, å finne litt kylling cacciatore i matboksen til lunsj er gull.

Kylling cacciatore

Ein heil kylling, 1-1,5 kg

1 dl kveitemjøl

2 ts salt

1 ts peppar

400 g fersk sopp

Ein stor, gul løk

To-tre fedd kvitløk

Olivenolje til steiking

Ein boks tomatar eller 6-8 ferske tomatar

To paprika, gjerne ulike fargar

1 ts timian

1 ts oregano

2 ss kapers

(1-2 dl oliven utan stein – om du vil)

Sett omnen på 210 grader.

Bein ut og gjer klar kyllingen. Tørk av kyllingstykka. Bland mjøl, salt og peppar i ei låg, vid skål. Vend kyllingbitane i mjølblandinga, og sett til side. Rens og del opp sopp, løk og paprika. Rens og finhakk kvitløken. Brukar du ferske tomatar, så skåld dei i kokande vatn, ta over i kaldt vatn, og skjer eit kryss i dei før du skreller dei. Fjern stilkfestet, og del dei i bitar.

Varm opp godt med olje i ei romsleg gryte. Legg kyllingbitane med skinnsida ned, og steik dei på ganske høg varme til dei er gylne på begge sider. Legg dei til side på ein tallerken.

Behold oljen i gryta, ta i meir om det trengst. Steik soppen gyllen i oljen. Ta i løk og kvitløk, og la det surre seg blankt i gryta. Slå på tomatane, og ha i kapers og paprika. La det surre litt medan du tek fram ei eldfast form. Ha tomatblandinga i forma, og legg kyllingbitane oppå med skinnsida opp. Bak det heile på 210 grader i ein time.

Server kyllingen med  kokt pasta, ovnssteikte potetbåtar eller berre med godt brød til. Ein enkel salat kan du også servere til.

Søt og salt sommarpai

Kva er betre enn ein saftig og smakfull pai? Den kan vere søt eller salt, eller du kan lage begge to variantar. 

Eg har vore ute og plukka bær i dag, og planen var å lage ein dessertpai med sprø topping av kvit sjokolade.

Då eg hadde laga den paien sto eg med deig til overs. Kva gjer du då? Lagar pai til middag og! Eller til ein lett lunsj, om det er tidleg på dag. 

Paideig er fort gjort å lage, særleg viss du har ei matmølle. Det fine med denne varianten er at den kan brukast både søt og salt, og når du har byrja på deigen kan du ta av litt smør- og mjølblanding til den sprø toppingen. Smart, ikkje sant?

Både søt og salt pai kan varierast i det uendelege. Den søte paien kan lagast med eple, plommer, aprikosar eller rabarbra, om du har i frysaren. Du kan også lage eit karamellfyll som du har hakka nøtter i. Den salte kan lagast med berre ost og grønsaker, med røykt fisk eller med kjøttdeig. Du kan krydre kjøttdeigen med tacokrydder og lage ein tacopai, eller du kan lage den med steikt sopp. I dag laga eg den søte med det eg fann i hagen av bær, og den salte vart ein klassisk fransk quiche.  

Viss du vil lage berre ein pai, så halverer du oppskrifta. Når du lagar paideigen er det greit å vite at skal du ikkje bruke begge med ein gong, så held dei seg i kjøleskapet i fire-fem dagar. Dei kan også frysast viss dei er heilt tett pakka. Denne oppskrifta passar til to paiar i former som er 20-22 cm store. Viss forma di er større kan det hende at du bør auke mengda deig og fyll litt. 

Salt pai serverer eg gjerne med ein god salat, finsnitta issalat eller romanosalat, litt reddikstrimlar, tomat og ein god vinaigrette. Dessertpai er veldig godt med is til, eller litt piska krem. Uansett smakar paiane så forskjellig at det er null stress å servere pai både til hovudrett og dessert. 

Paideig
200 g kaldt smør

400 g mjøl

½ ts salt

2-3 ss kaldt vatn

Køyr smør, salt og mjøl i ei matmølle til det er så smulete som sand, det tek ca. 2 minutt. 

Ta ca. 80 g av mjølblandinga ut av matmølla, og ha det i ei skål. Det skal bli topping til smuldrepaien. 

Del resten av mjølblandinga i matmølla i to. Gå vidare med den delen som skal bli salt pai. 

Ha i vatnet medan du let matmølla går. Køyr den til deigen har samla seg rundt midtpinnen, ca. 3 minutt. Pakk deigen inn i plast, og legg den kaldt. 

Ha andre halvparten av mjølblandinga tilbake i matmølla. La matmølla gå medan du har i 1 ss sukker og eit egg. Køyr den til deigen samlar seg rundt midtstolpen på matmølla. Ta den ut, og pakk den i plast før du legg den i kjøleskap. 

La deigen kvile ein time før du kjevlar han ut.

Sett omnen på 200 grader.

Kjevle deigen til den er ca. 2 mm tjukk. Det er viktig at leiven ikkje vert for tjukk, då vert ikkje paien sprø og fin. 

Legg deigen over paiforma di, og press den ned i forma. Bruk kjevlet til å trille over forma slik at du kuttar av deigen. Prikk botnen med ein gaffel. Alternativt kan du ta eit bakepapir, og legge oppi forma. Fyll opp med myntar, glassteinar, tørre erter eller liknande. Då hindrar du paien i å blåse seg opp.

Forsteik botnen i 10-12 minutt på 200 grader. Ta den ut, og la den kolne.

Fransk quiche

150 g skinke eller bacon i terningar

Ein vårløkstilk

100 g fetaost

100 g gulost, eg brukte jarlsberg

3 egg

1,5 dl kremfløte eller matfløte

1/2 ts salt

¼ ts peppar

Kutt skinka i små bitar. Finsnitt vårløken. Brukar du bacon som er rå, så steik den i litt smør.

Fordel vårløk og kjøt i paiskalet. Smuldre fetaosten over. Pisk saman egg, fløte, salt og peppar og hell det over fyllet. Riv gulosten, og dryss den over. Bak paien på 200 grader i 30 minutt, til paien er fast, og gyllen.

Server paien med ein frisk salat.

Dessertpai

400 g frukt og bær

2 ss sukker

1 ss potetmjøl

1 ss sitronsaft

80 g mjølblanding

100 g kvit sjokolade

Rens bæra, og del opp viss enkelte er store. Ha potetmjøl og sukker i ei skål, og rør i det til det ikkje er klumpete lenger. Ha bæra i skåla, og vend dei rundt i potetmjølblandinga. Ha på sitronsafta til slutt. 

Ha bæra i det forsteikte paiskalet.  Finhakk sjokoladen, bland han med mjølblandinga, og fordel dette oppå bæra. Steik paien på 200 grader i 25-30 minutt. Følg med så kanten ikkje vert brend. 

Server paien med ei kule is eller litt piska krem.

Retrokos – harde vafler

Huskar du dei harde vaflene, spurte mannen min meg. Om eg gjer. Naboen vår laga alltid harde vafler, eller hardevafler, som mange kalla det.

Harde vafler var ikkje vanlege vafler som hadde lege ute for lenge. Dei vart laga for å halde seg lenge, dei kunne ligge i boksen sin lenge og vel, og vart tekne fram når det kom gjestar på besøk. Når det kom verkeleg fine gjestar, langvegsfarande, då vart det bakt mjuke, gode kaker, fleire sortar, om ein fekk vite om besøket i god tid. Dei harde vaflene var til når naboen stakk over, når ein berre skulle ha noko lite til kaffien. Ofte vart dei servert med smør og ost på, både brunost og kvitost gjekk fint. Mange laga harde vafler til jul, men i vår familie har det alltid vore kvardagskos, slik eg kan huske det.

33643975-5809-41EF-97EE-3B9E790F8068Vi bestemte oss for å prøve å lage hardevafler, og sende ut ei melding for å samle inn familieoppskrifter. Det kom oppskrifter på mange ulike variantar, nokre vert kjevla, andre skal berre leggast i jernet med skei, berre litt fastare enn ei vanleg vaffelrøre. Eg brukar å styre unna oppskrifter som seier «mjøl til passe deig», då må ein nesten lage oppskrifta saman med den som kan det, for å vite kva som er «passe». Men mange av oppskriftene var velsigna tydelege.

Den oppskrifta du får i dag er med potetmjøl, det gjer at den også er naturleg glutenfri. Lagar du den med mjølkefritt smør er den også fin for mjølkeallergikarar.

I slike oppskrifter skal ein ofte smelte og avkjøle smør. Eg gjorde det enkelt, og brukte flytande smør frå flaske. Då kan du enkelt sette bollen med røra på vekta, og sprute oppi så mykje smør som du treng. Oppvask, arbeid og energi spart. Når røra er så full av smør som desse hardevaflene, så treng du ikkje smøre jernet. Smøret i røra gjer at vaflene enkelt slepper jernet. Dette er ein stor porsjon, viss du ikkje skal ha mange til bords kan du trygt halvere porsjonen.

Men kva brukar ein dei harde vaflene til? Eg har servert dei som tilbehør til fruktsalat med piska krem, og dei kan også spisast naturell, berre til ein god kopp te. Litt ordentleg smør på er godt, viss du er i det rampete hjørnet.

C34F92FC-ED1B-474B-B731-ADACE6BB40BCVi slo ut håret, og prøvde ut å ringle på smelta sjokolade og ha på litt kakedryss. Så spiste vi dei til iskrem, og det vart veldig vellukka! Eg har alltid vore glad i god iskjeks, spesielt dei nysteikte Mövenpick-kjeksa ein kan få viss ein er heldig smakar fantastisk. Her fekk eg litt den same kjensla, sprø, deilig kjeks, med mørk sjokolade som passar perfekt til den smeltande vaniljeisen. Prøv det!

Dei er også gode til ulike fruktkompottar, eller til rabarbragraut, viss du har halde rabarbraen din i sjakk slik at du framleis kan hauste av den.

Viss du vil lagre hardevaflene, så putt dei i boks utan sjokolade. Så kan du heller ta på sjokolade og anna pynt når du tek dei fram.

3CC93C6F-2CDD-478A-A588-4B68D573536E_1_201_aHarde vafler

4 eggekviter

½ ts salt

4 eggeplommer

225 g sukker

250 g flytande smør eller margarin

1 ts vaniljesukker

500 g potetmjøl

1 ss bakepulver

Skill egga, og pisk eggekvitene stive med saltet med heilt rein visp og i ein heilt rein bolle. Sett til side.

716C3B62-7393-450D-9C6C-AE3E56C4D80FHa eggeplommene i ein annan bolle saman med sukkeret, og pisk det til eggedosis. Rør inn det flytande smøret. Sikt potetmjøl, bakepulver og vaniljesukker oppi eggedosisen, og rør det jamnt. Vend inn dei stivpiska eggekvitene til slutt.

Legg to spiseskeier røre i vaffeljernet, og steik vaflene lyst brune.

 

Grilla kylling med asparges

Få ting gjer meg så lykkeleg som asparges. Dei er best på sommaren, og eg har dei til og med i hagen, så på forsommaren et vi asparges med begge hendene.

Asparges og kylling er ein perfekt match, sprø og smakfull asparges, med saftig grilla kylling passar veldig godt i lag. I dag har eg laga ein bulgursalat til kyllingen, og putta aspargesen i den. Det er ein veldig fin måte å servere asparges til mange, sjølv om du berre har ein liten neve.

Bulgur er heile kveitekorn som er dampa på førehand, slik at koketida berre er ti minutt. Eg brukte den grove typen, men det finst også finare bulgur som tek endå kortare tid å koke. Sett på bulguren, og begynn å hakke grønsaker. Så puttar du dei i gryta etter kvart, og så er maten ferdig når bulguren er kokt. Dei grønsakene som trengst lengst koketid må i først, logisk nok, og dei som berre skal bli gjennomvarme, som paprika og sukkererter, bør gå i til slutt. På den måten blir alle grønsakene passe møre. Rør inn urtene til slutt. Eg hadde persille, men her kan du bruke dei urtene du har. Løpstikke (i små mengder), timian, rosmarin eller estragon kan finhakkast og brukast i denne salaten.

IMG_1621Kyllingen kan du krydre, og så sender du nokon ut på grillen med den. Det er også mogeleg å bruke ei grillpanne, spesielt viss det regnar ute. Det viktigaste med kyllingen er å la den ligge med krydder iallfall ein times tid, slik at den trekker til seg smak.

Eg brukte berre salt og peppar i dag, det er alt som trengst. Du kan supplere med marinadar og dill og dall, men ofte er det enklaste det beste. Ein fordel med å bruke grillpanne

Eg serverer ein gul salat til, iallfall vart den gul på bildet, fordi eg brukte gule tomatar. Her kan du bruke det du finn, men er du heldig, finn du små tomatar i ulike fargar, det skaper liv i salaten. Du kan også bruke store tomatar, del dei i så fall i båtar. Avokadoen har også ein fin gulgrøn farge, som passar fint i salatbollen. Lag ein stor porsjon med vinaigrette, og så har du den i ei flaske i kjøleskapet. Då har du ein frisk salat klar på null tid!

Gul salat

IMG_1625150 g frisk salat

250 g gule tomatar

Ein stor avokado

Ein vårløkstilk

Vask og tørk salaten. Fordel den på eit fat. Del tomatane i to, og legg dei utover fatet. Del avokadoen i to, fjern steinen, og ta ut avokadokjøtet skei for skei, som du legg på salaten. Finsnitt vårløken, og dryss over. Server med ein frisk vinaigrette.

IMG_1627Grilla kylling

1 kyllingbryst per person

2 ss olivenolje

Salt og peppar

Tørk kyllingbrysta med papir, og pensle dei med olje. Dryss på salt og peppar, og la dei ligge i ein time før steiking. Steik dei ca. 3-4 minutt på kvar side, til dei er gjennomsteikte. Brukar du grillpanne, så ta vare på gugga i botnen av steikepanna. Kok det gjerne ut med ein liten skvett vatn.

IMG_1632Bulgursalat

3 dl bulgur

2 ss smør

1 dl kvitvin

5 dl vatn

Ein buljongterning eller 2 ts flytande fond

¼ ts peppar

2 ss sitronsaft

Ein stor stangselleristilk

Ein gul løk

Ein bunt asparges

Ein stor, raud paprika

100 g sukkererter

Ein neve hakka persille eller andre urter

IMG_1635Smelt smøret i ei romsleg gryte som du har lok til. Ha i gryna, og la dei frese i eit par-tre minutt. Slå på vin eller eplejuice, og la det koke inn. Ha i vatnet og buljong eller fond, peppar og sitronsaft. Legg på loket.

Strimle og hakk løk og stangselleri, ha det i gryta og rør det inn. Knekk aspargesane nederst på stilkane, og kutt dei i cm-tjukke bitar. Vend aspargesen inn i bulguren når det er ca. tre minutt igjen av koketida til bulguren. Rens og kutt opp paprikaen, og kutt sukkerertene i like bitar som aspargesen. Vend det inn til slutt, og la det stå eit siste minutt.

Legg bulgursalaten på eit fat. Legg kyllingstykka oppå, og hell over avkoket frå grillpanna.

 

Sommaren på eit fat

Viss du har urter i hagen, så er du heldig. Dei sprutar opp av jorda, og gir eit hav av sjansar til å heve smaken på maten du lagar.

Urter er ein utruleg enkel måte å utnytte hagen på, men dei kan også trivast på ein balkong i ei krukke. Eg er sjølvforsynt med oregano og persille på balkongen, og det einaste dei krev er litt vatn no og då.

Der eg har hagen min er utvalet langt større. Der dyrkar vi løpstikke, persille, timian, estragon, rosmarin, rukkola og sar, for å nemne nokre. Oreganoen er ein skikkeleg biemagnet, og myntene har fått si eiga kasse, så dei ikkje skal innføre myntenes verdsherredømme. Det gjer dei om dei får lov. Dill og koriander bør såast fleire gongar i løpet av sesongen, dei går i blomst før du får sukk for deg.

23B62420-EE88-47D3-9B4A-9C2D4E6BD1A7Når eg skal lage middag tek eg med meg ei korg og ei saks ut i hagen, og så plukkar eg det eg vil ha som passar til det eg skal lage. Thaimat og midtausten-mat får koriander, mynte og persille, den norske maten får løpstikke, timian og persille (persille går til alt, eigentleg), og den franskinspirerte maten får rosmarin, estragon og timian. Når eg kokar poteter, gulrot eller pasta har eg ein løpstikkekvist i gryta, og potetene blir også gode med litt dill.

Kunsten for å få urtene til å halde seg fine utover sommaren er sjølvsagt å bruke av dei. Klipp frå toppen, så buskar dei seg og får fleire skot, som plantar får. Her har eg brukt både dill og persille som enten har gått i blomst, eller er like før dei går i blomst, og saren toppar eg også fortløpande. Sar er ikkje så kjent, men det er ei knallfin urt å spe i urteblandingar med. Den har ein ganske skarp pepparsmak, som kontrasterer fint til aromaene i dei andre urtene. Den er som persillen, den passar til det meste. Oregano er kjent som pizzakrydderet, men den er også veldig god i ei slik blanding, og fersk har den det same pepparaktige preget som sar.

50968277-5925-4D15-93C0-8E62B35E8699Eg fekk tak i eit fint stykke torskerygg i dag, og det er så utruleg enkelt og raskt å lage ein god middag av. Bakar du den i omnen så har du middag på tjue minutt. No har nypotetene komt og, så då er middagen fort gjort. Eg oppdaga eit kålhovud som eg hadde gløymt i kjellaren, så det var ikkje så friskt og grønt som kålhovud skal vere no for tida, men dampa i ei steikepanne vart det fint tilbehør likevel. Ikkje gjer som meg, bruk dei fine nykålhovuda no når dei er på sitt finaste.

I salaten putta eg litt asparges, som eg har fortalt har vi nesten slite med å spise opp all aspargesen på førsommaren. Den får også ein kjapp runde i steikepanna, det er berre deilig å ha nokre varmebehandla ingrediensar i ein vanleg salat. Det er ein sann luksus å kunne gå ut i hagen og plukke asparges. Har du plass, så lag eller skaff deg ei kasse med plass til 50 cm djup jord, og plant ein gjeng med aspargesplantar. Dei spreier glede og matlyst kvar mai og juni i minst 30 år framover. For ei investering!

11DCEC82-4117-43AE-8DD2-DBFC61948BD2_1_201_aNoko sprøtt er godt i alle salatar, og i dag har eg rista solsikkefrø og dryssa på. Lag gjerne ein stor porsjon av dette, dei held seg i ei skål på kjøkkenbenken nokre veker (med mindre nokon snopar på dei), og er fine å strø på ulike rettar som treng eit løft. Dette kan du også gjere med graskarkjerner, pinjekjerner, sesamfrø eller med det du måtte ha av nøtter.

Eg har ikkje laga saus i dag anna enn vinaigretten, men vi spiste dette med ein god olivenolje ringla over. Noko meir treng du ikkje. Den litt pepparaktige smaken av oljen framhevar alle dei andre smakane, og gir deg kjensla av Italia, sjølv om vi ikkje kan dra dit.

5CB3CE9E-18C5-4B8A-8977-4E7FF16DF0F6Bakt torsk med urter

150 – 200 g torskerygg pr person

2 dl finhakka urter, t.d. dill, persille og sar

2 ss olivenolje

1-2 ts salt

Sett steikeomnen på 180 grader.

Legg torsken i ei form som du har smurt med olivenolje. Dryss på saltet, og la det stå i ca. 10 minutt. Ringle over litt olje, og legg dei finhakka urtene på fisken.

Bak fisken i 12-15 minutt på 180 grader. Server den med salat, dampa kål og kokte nypoteter.

Urtevinaigrette

3 dl god olivenolje

1,5 dl kvitvinseddik

½ ts sennep

½ ts honning

salt og peppar

1 dl finhakka urter

Bland saman alt til dressingen unntatt urtene i eit smalt beger, og køyr dressingen saman med ein stavmiksar. Ha i urtene til slutt, og køyr dressingen litt til med stavmiksaren.

Smak til om det trengst meir søtt, salt eller sterkt.

Frisk salat

200 g asparges, delt i bitar

1 ss smør

Salt og peppar

200 g salatblad, vaska og tørka

1 dl finhakka urter

100 g cherrytomatar, delt i to

1 dl vinaigrette

1 dl solsikkekjerner

Varm opp ei steikepanne utan å ha i feitt. Ha i solsikkekjernene med ei klype salt, og rist dei gylne. La dei kolne.

Smelt smøret i steikepanna. Knekk aspargesane der dei knekk nederst på stilken. Kutt dei i bitar, ca. 2 cm lange. Ha dei i steikepanna, og dryss på litt salt og peppar. La dei steike i 1-2 minutt. Ha dei over i ei skål, og la dei kolne. (Ikkje vask steikepanna viss du skal dampe kål!)

Fordel salaten på eit fat. Dryss over dei finhakka urtene. Ha på vinaigretten, og vend den inn i salaten. Del alle tomatane i to, og fordel dei og aspargesbitane over salaten. Dryss på solsikkekjernene til slutt.

Dampa kål

Eit kålhovud

1 dl vatn

2 ss smør

2 ss sitronsaft

1 ts salt

1/3 ts peppar

Skjer kålhovudet i båtar. Smelt litt meir smør i den steikepanna du steikte aspargesen i, og slå i vatnet og sitronsafta. Legg kålbåtane i panna, og dryss på salt og peppar. Legg på eit lok, og la kålen dampe på høg varme i 2-3 minutt. Om du vil kan du snu dei undervegs, men det er ikkje nødvendig. Server til den urtebakte torsken.

Viss du byttar ut smøret som du dampar kålen og aspargesen i, så er denne retten både mjølkefri og glutenfri.

Sylt i veg! Grunnleggande om sylting

Ta vare på gleda og smaken

Mat som er tillaga vil alltid gjennomgå ein nedbrytingsprosess, anten på grunn av oksygen, lys, bakterievekst, soppvekst (mugg og gjær) eller endra smak/utsjånad. Å konservere mat har vore ei utfordring for menneska til alle tider. Dei klassiske metodane er tørking, salting og bruk av sukker, eddik, sitronsyre og andre naturlege kjemikaliar i det ein vil konservere. 

I tillegg vil steril oppbevaring (hermetisering) alltid konservere svært godt. Mange av dei konserveringsmidla som vert brukt trengst ikkje viss ein er nøye og brukar best mogeleg hygiene og oppbevarer produkta i små porsjonar. 

Hjelpemidla våre

I dag har vi også mange tilsetjingsstoff som kan hjelpe oss med å oppbevare mat over lengre tid. Mange av desse kjem i enkle pakningar som er lette å bruke i vanleg sylting. For å vere sikker på at det du lagar ikkje vert skjemd, er det fint å vite kva dei ulike stoffa er, og kva nedbrytingsprosessar dei forhindrar. 

Det finst to seriar med syltepulver i handelen, Tørsleff og Jam. Det er ikkje store skilnader på desse, og eg brukar dei om einannan. Fordelen med desse, samanlikna med å bruke stoffa nedanfor, er at dei også er tilsett tjukningsmiddel. Når det gjeld frysepulver så er tjukningsmiddelet i Tørsleff frysepulver xantangummi. Det gir eit veldig fast og fint frysetøy, men for enkelte gir det ein liten bismak på syltetøyet. Jam frysepulver inneheld guarkjernemel, johannesbrødkjernemel og karragenan. Det frysetøyet blir ikkje så fast, men det får etter mi vurdering ein friskare smak. 

Jam produserer også pektinpulver. Det avløyser den gamle flytande pektinen, som ofte var lite samarbeidsvillig. Det er eit svært effektivt geleringsmiddel, som ein kan bruke til å lage gelé av nær sagt alt mogleg som er flytande. Tidlegare heitte dette pulveret Certo fruktpektin.

Enkelte mislikar å ha kjemikaliar i maten, anten av frykt for at det skal vere skadeleg, eller fordi ein meiner det gir ein bismak. Eg har ikkje så finstilte smaksløkar at eg kjenner desse tilsetjingsstoffa i særleg grad, men det er tvillaust at enkelte gjer det. For nokre er dei også allergiframkallande. 

Eg er ikkje redd for at desse stoffa skal vere skadelege. Dei fleste har eit heilt naturleg opphav, og finst naturleg i frukt og bær. Dessutan er det begrensa kor mykje ein får i seg av desse tilsetningsstoffa. Alle konserverings- og geleringsmiddel som er i bruk i Noreg er godkjende til matvarebruk, så eg har ingen motførestillingar mot dei. 

Dei aller fleste syltetøy kan lagast utan tilsetjingsstoff, sjølv om det står tilsetjingsstoff i ingredienslista. I så fall er frysing ein god måte å oppbevare på. Utan tilsetjingsstoff bør produktet oppbevarast i små boksar og glas. Nedbrytinga byrjar med ein gong glaset eller boksen vert tint eller opna, så små porsjonar er best. Elles kan du fort oppleve mygla eller gjæra syltetøy og saft.

Nedanfor har eg lista opp dei vanlegaste tilsetjingsstoffa, og i tillegg ført opp e-stoffkoden for kvart tilsetjingsstoff. Eg har berre lista opp tilsetjingsstoff som finst i handelen i Noreg, anten åleine eller iblanda andre produkt, som til dømes Tørsleff eller Jam. Der produkta er å få kjøpt, har eg oppgitt normal dosering. Elles bør ein følgje doseringa på pakken for å få effekt av tilsetjingsstoffet. 

Til konservering

Sorbinsyre: Sorbinsyre hindrar gjæring og mugg. Finst naturleg i rognebær. Er tilsett i  Jam syltepulver. (E200)

Kaliumsorbat: Kaliumsorbat hindrar gjæring og mugg når den vert tilsett sure produkt. Kaliumsorbat er eit salt av sorbinsyre. Det trengst ca. 1 g kaliumsorbat per kg/liter ferdig produkt. (E202)

Benzoesyre: Benzoesyre hindrar gjæring og mugg når den vert tilsett sure produkt. Finst naturleg i tyttebær, blåbær og mange andre frukter. Er tilsett i Atamon og i Tørsleffs Gul melatin. Dosering: ½ ts Atamon per kg ferdig produkt (E210)

Natriumbenzoat: Vert også kalla benzoesurt natron eller berre benzoat. Natriumbenzoat hindrar gjæring og mugg. Er tilsett i Atamon og i Tørsleffs Gul melatin, men kan også kjøpast åleine. Dosering: ½ ts per kg ferdig produkt. (E211)

Askorbinsyre: Er det same som c-vitamin. Askorbinsyre hindrar misfarging (oksydering), hindrar nedbryting av vitaminar og gir ein frisk smak. Kan også bytast ut med sitronsyre. Kan kjøpast på apotek. Dosering: 1 g (eit kryddermål) per kg/liter ferdig produkt. (E300)

Sitronsyre: Finst naturleg i mange frukt- og bærslag. Den fungerer på same måte som askorbinsyre, slik at frukta held på fargen, beheld fleire vitaminar og får ein frisk smak. Den gjer dessutan at pektinet, som også er naturleg i bær og frukt, får betre effekt, ved at syltetøyet vert stivare. Dosering: 1 ts per kg/liter ferdig produkt. (E330)

Vinsyre: Er eit biprodukt frå vinproduksjon. Verkar regulerande på syrenivået. Vil normalt kunne erstattast med sitronsyre, med same dosering. (E334)

Tjuknings-/geleringsmiddel

Pektin: Pektin reagerer med syre og sukker ved ca. 104 grader celsius, og blir til gelé.

Gjer syltetøy og gelé stivt. Har ingen konserverande effekt i seg sjølv, men pektinpulver frå Jam inneheld konserveringsmiddel (sorbinsyre, E200 og sitronsyre E330). Er tilsett i Tørsleff Gul melatin og Jam syltepulver. (E440)

Xantangummi: Eit polysakkarid som er framstilt ved gjæring av glukose. Xantangummi har ei sterk evne til å absorbere væske og dermed svelle opp. Er tilsett i Tørsleff frysepulver. (E415)

Guarkjernemel: Eit polysakkarid som er framstilt av frøa til guarplanten. Har som xantangummi ei sterk evne til å absorbere væske og dermed svelle opp. Er tilsett i Jam frysepulver. (E412)

Johannesbrødkjernemel: Kjem frå frøa til johannesbrødtreet, og absorberer væske og sveller opp slik at det tjuknar frysetøy. Er tilsett i Jam frysepulver. (E410)

Karragenan: Eit polysakkarid laga av finmalte raudalgar, og som vert brukt til å tjukne ulike væsker. Er tilsett i Jam frysepulver. (E407)

Bruk ferske råvarer og arbeid reinsleg

Uansett kva kjemikalier ein tilset saft og syltetøy, er det viktig å jobbe på ein reinsleg og  god måte når ein konserverer. Her er nokre hugsereglar:

Konserver berre grønsaker, frukt og bær av god kvalitet, gjerne så ferske som mogleg. Skjer rundeleg bort om ein del av frukta/bæret er skjemt. Å bruke bær og frukt som akkurat er blitt modne er særleg viktig om du vil utnytte den naturlege pektineffekten. Dess lenger frukta modnar, dess meir fell pektinnivået.

Ha reint arbeidsbord, reine reiskapar og bruk heller papir til å tørke med enn klut. Steriliser glas, lok og eventuelle strikkar ved å vaske dei grundig i såpe, og så koke dei i reint vatn i to-tre minutt. Du kan også sterilisere dei i steikeomnen ved å ha vatn i ei langpanne, og så legge alle glasa på ei rist over langpanna. La glasa stå i 20 minutt på 150 grader. 

All safting og sylting bør gjerast i stålgryter. Saft og syltetøy har stort sett låg pH-verdi, dei er ”sure”. Syre løyser opp belegg som måtte vere i aluminiumsgryter og jerngryter, og dette belegget vil gå over i det du lagar. Dermed kan produktet bli både misfarga og få ein metallisk bismak. Så du får det beste resultatet med nyskrubba stålgryter.

Lagring på flasker og glas

Fyll glas og flasker heilt opp viss dei skal stå i kjellar eller på andre kalde lager. Når varme produkt vert fylde på glas og loket skrudd tett, dannar det seg vakuum ved at det varme produktet minskar i volum når det kolnar. Minst mogeleg oksygen må kome til, det gjer at mugg og bakteriar får mindre gunstige leveforhold. 

Bruk gjerne ei vid trakt til å fylle syltetøy eller gelé i glaset med. Det hindrar søl på kanten av glaset, og gjer det enklare å sikte. Dersom du søler på kanten ved påfylling, er det særleg viktig å tørke av med eit papir dyppa i kokande vatn. Elles kan bakteriar få ein enkel veg ned i godsakene.

Om du skal fryse ned må ikkje glaset fyllast heilt opp. Produktet vil utvide seg i frysaren, og glaset kan sprekke. La det vere att eit godt rom øvst i glaset som gir rom for utviding.

Eg brukar dei fleste typar glas når eg syltar. Pastasausglas, sennepsglas og salsaglas fungerer heilt strålande. Så lenge dei er tette og heilt reine kan dei gjenbrukast. Mange av desse glasa har også vakuumknapp, det gjer det enkelt å sjekke at dei er heilt tette. Når syltetøyet kolnar vil du høyre eit lite knepp når vakuumknappen syg seg inn fordi syltetøyet har kolna. 

Eg har sett folk bruke kaffiglas, men det hadde eg kanskje ikkje teke sjansen på. Dei har relativt svake lok, og eg trur ikkje dei er tette nok. Elles kan det meste brukast. 

Kok alle glas, flasker, korkar og lok rett før bruk. Ta dei ut av gryta med (kokt) klype, matpinsett eller sleiv, og kvelv dei over på eit heilt reint handklede slik at vatnet får renne av. Brukar du norgesglas eller andre glas med gummiring, må denne takast av før koking, og gummien kokast. 

Ver forsiktig! Når ein saftar og syltar handterer ein varme ting, og ein kan lett brenne eller skålde seg. Bruk sko på kjøkkenet når du held på, og ha på forkle. På hendene brukar eg bomullshanskar med gummihanskar utanpå når eg kokar glas og lok. Då brenn eg meg ikkje så lett.

 Eit gamalt husmortriks er å alltid ha glasa ferdige, reine og kokte opp-ned på eit kjøkkenhandkle før du byrjar å sylte. Når du først har byrja å koke syltetøyet blir det eit styr å leite etter glas, for sylta skal fyllast på glasa medan ho framleis er varm. 

Merk alt du har laga med kva det er og når det vart lagd. Mange gjer seg føre med lappar, men har eg det travelt, brukar eg gjerne maskeringsteip. Det viktigaste er å hugse når det er frå, slik at det eldste vert brukt først. Dette gjeld ikkje minst frosne produkt, – det kan vere ekstra vanskeleg å sjå kva det er når ein står der med ein isklump i handa.

Nokre fallgruver

Unngå gelatin. Det er lite robust, lagrast dårleg og toler ikkje låge temperaturar. 

Kunstige sukkertypar reagerer ikkje med pektin slik vanleg sukker gjer. Prøver du til dømes å sylte med pektin og fruktose så blir det suppe, så dropp det. Vil du ha mindre sukker i kokt syltetøy, så spis mindre syltetøy. Har du for lite sukker i syltetøy som skal kokast har pektinet for lite å reagere med, og det blir også suppe. Vil du lage syltetøy med lite sukker er frysetøy å anbefale. Det kan du søte med det du måtte ønske. Unngå for all del sukralose. Det er ei katastrofe miljømessig, og bør ikkje brukast i mat i det heile. 

Følg oppskrifta på syltepulverpakken du brukar. Du kan redusere litt på sukkermengda viss bæra du brukar er veldig søte, men normalt er sylting med homeopatiske mengder sukker, som enkelte ynskjer, urealistisk å få til med pektin. Vil du ha veldig lite sukker, så lag heller frysetøy. Er bæra for faste for det som dei er kan du blende dei med matmølle eller stavmiksar. 

17. mai-buffé

Det blir ein annleis 17. mai, men den kan bli like fin, berre på ein annan måte.

Kanskje blir det mindre stress, kanskje slepp vi å stå så tidleg opp, og vi kan ta vare på kvarandre og samlast for å feire nasjonaldagen likevel.

Unngå buffé, står det i alle smitteråd. Når ein skal servere 17. maimat er det vanskeleg å unngå buffé, iallfall viss ein skal ha litt forskjellig å smake på, og og alle skal finne noko dei likar. Utgangspunktet må vere at viss du er sjuk, snufsar, hostar og ikkje er allergisk, så kan du ikkje vere med på festen. Det er synd, men slik er det. Å møtast og spise saman så lenge ein held ein meters avstand når alle er friske og har nyvaska hender er uproblematisk.

Viss du vil vere ekstra forsiktig, og har mykje servise, kan du porsjonere ut maten. Legg hummus med grilla grønsaker og litt spekemat på tallerknar som folk kan forsyne seg med. Bak 17. maikaka som muffins, slik eg har gjort. Det blir hendige porsjonskaker, som ein kan forsyne seg av utan å smitte andre.

Vil du servere ein dessert, så kan du lage den til i porsjonsglas. Då reduserer du smitterisikoen, ved at folk ikkje brukar same reiskap. Eg brukar ofte dei små lysehaldarane frå IKEA, du ser til dømes korleis eg har brukt dei til porsjonsdessertar her. Slike glas kan ein også servere andre rettar i, som til dømes ein liten salat. Ein annan måte å servere porsjonar på er å bruke dei faste muffinsformene. Eller kva med gamle sandkakeformer, viss du har slike i skapet?  Så lenge ein ikkje er for mange, held avstand, har reine hender og ikkje hostar og nys over matbordet så er det låg risiko for smitte viss folk forsyner seg av fat og.

Eg set nokre klassikarar og nokre nyvinningar på menyen. Mykje av det eg lagar kan førebuast i god tid, og berre blandast rett før servering. Å planlegge er nøkkelen til ein vellukka fest, gjer på førehand det du kan gjere på førehand. Nokre ting bør gjerast same dagen, som til dømes å bake muffinsa, lage melonsalaten og å steike ostepaien. Tomatane til melonsalaten kan stå i omnen både saman med muffins og ostepai, då utnyttar du energien og tida betre.

Å dekke på, sette ut bestikk, glas og serveringsskåler og fat er også veldig greit å ha gjort dagen før, då blir det mindre stress på sjølve dagen. Skal du ha gjestar, går det an å spørje dei fint om dei kan ta med nokre blomar til bordet. Den kalde maimånaden vi har hatt gjer at eg har iallfall lite blomar å ta inn frå hagen. Suppler gjerne med ein frisk salat, litt eggerøre og kanskje nokre pølser til barna.

Ha ein strålande 17. mai!

IMG_1472

Løkpaien har sødme frå den karamelliserte løken, og salt frå osten. Ein perfekt kombinasjon!


Ostepai med karamellisert løk

200 g kveitemjøl

100 g smør, kjøleskapskaldt

1 ts salt

1-2 ss kaldt vatn

Fyll til paien

300 g smakssterk ost, eg brukte Västerbottenost

4 egg

3 dl mjølk

½ ts salt

½ ts nymalt svart peppar

Tre raudløkar

1 dl tørr kvitvin (kan byttast ut med eplejuice)

Ha mjøl og salt i ei matmølle. Kutt smøret i terningar, og legg dei oppå mjølet. Køyr dette til ein grynete masse. Ha i vatn, og køyr matmølla litt til, slik at det samlar seg om kniven. Pakk deigen inn i plast, og legg den i kjøleskapet. Eg brukar å forme den som ein flat klump før eg legg deigen på kjøl, då går det fortare å gå i gang med kjevlinga.

Sett steikeomnen på 200 grader.

Kjevle paiskalet tynt ut til ein sirkel. Dytt det ned i ei form, mi hadde 24 cm diameter. Rull kjevlet over forma, slik at du kuttar deigen på toppen. Viss du vil kan du forsteike paiskalet litt, i så fall bør du dytte paideigen litt opp over kanten med ein mjuk finger. Skalet krympar litt når det vert forsteikt. Prikk botnen lett, og steik berre skalet i 10 minutt. Du kan godt legge nokre erter eller heilt reine steinar i botnen på paiskalet, så det ikkje bles seg opp.

Skrell løkane, og del kvar løk i seks båtar. Prøv å få til at dei heng saman i rotfestet. Steik dei i smør på middels varme til dei er gylne og fine. Slå på litt kvitvin eller eplejuice, og la det koke inn. Sett til side. (Vask for all del ikkje steikepanna!)

Riv osten og legg den i paiskalet. Visp saman egg, mjølk, salt og peppar, og hell det over osten. Legg løken utover paien. Steik paien i 30 minutt på 200 grader på nederste rille i omnen. Har du ikkje forsteikt skalet, så bruk ekstra undervarme viss du har.

IMG_1474

Aspargesen er i sesong no, sjå om du finn dei norske i butikken.


Asparges i spekeskinke

1-2 buntar asparges

150 g skinke, gjerne i lange, tynne skiver

Knekk aspargesane der dei gir etter nederst på stilken. Ha litt ekstra smør i steikepanna som løken var i, og steik aspargesane i panna på middels varme medan du snur dei rundt til dei er møre, 4-5 minutt. La dei kolne litt. Hold av nokre asparges viss du skal lage hummus og servere dei til. I så fall kan du også steike paprikastrimlar i den same panna.

Legg kvar asparges på ei skinkeskive, og surr skinka rundt aspargesen. Legg aspargesane på eit fat, og hell steikegugga frå steikepanna over dei. Det ser ikkje så pent ut, men det løftar smaken.

5964C1C7-0E55-45CE-85DA-1A562D0817B2_1_201_a

Melonsalaten balanserer perfekt søtt, salt og syrleg, med litt sprøtt på toppen.

Melonsalat med feta og bakt tomat

Ein liten vassmelon

250 g små tomatar av ulik farge

150 g fetaost eller chevre

2 ss olivenolje

Salt og peppar

50 g nøtter, eg brukte peanøtter

Kutt ei side av melonen. Eg opna den på langsida, for å få mest mogeleg plass til salat. Skjer med ein skarp kniv nedi melonen slik at du får ut fruktkjøtet i terningar.

Legg tomatane i ei eldfast skål, og ringle over olivenolje. Dryss på salt og peppar, og bak dei på 200 grader i 30 minutt.

Kutt osten i terningar. Vend saman melonterningar, ost og dei bakte tomatane i ei skål, og lirk det over i melonskåla. Dryss på litt salt og peppar, og ringle over litt ekstra olivenolje. Hell gjerne også det søet som er att i forma du bakte tomatane i over salaten.

Du kan også fordele denne salaten i porsjonsskåler. Dryss på hakka peanøtter til slutt, husk berre å sjekke om nokon av gjestane er allergiske.

IMG_1478

Hummus med steikte grønsaker er ei smaksbombe!

Hummus med steikte/grilla grønsaker

400 g kokte kikerter

1 dl tahini

3 ss sitronsaft

1 ts salt

1 ts spisskummen, malt

½ ts koriander, malt

Ei klype røykt paprika viss du har

1 ts honning

1 dl olivenolje

2-3 ts sesamfrø

Ha alt i matmølla, og køyr det glatt. Spe med litt vatn til den er passe tjukk. Legg den opp på eit fat eller i porsjonsskåler, og ringle over litt olivenolje. Dryss på sesamfrø om du har. Server med steikt asparges og paprika.

5669AF17-9422-4CB9-9164-F515023E124A_1_201_a

Bagett med skagenrøre er knallgodt, og ein fin måte å få med sjømat på bordet på.

Bagett med skagenrøre

Skiver av bagett eller annan loff

Dill og salat til pynt

Skagenrøre

1 dl majones

2 ss finklipt fersk dill

2 ts sitronsaft

1 ts riven pepparrot, gjerne frå tube

50 g raud lodderogn/løyrom (Hold av litt til pynt)

200 g krepsehalar, avrent

Salt og peppar

Ha majonesen i ei romsleg skål, og vend inn dill, sitronsaft, pepparrot og lodderogn. Rør i krepsehalane. Får du ikkje tak i krepsehalar, kan du bruke rensa reker i staden. Smak til med salt og peppar. Legg salatblad på loffskivene, og legg skagenrøra opppå. Pynt med litt lodderogn og dill.

CDF38FA8-FFB3-4C63-9BBA-089D845F5591

Saftige rabarbramuffis som du enkelt kan lage glutenfrie. Server med vaniljeis eller krem.

Kokosmuffins med rabarbra

2 egg

100 g brunt strøsukker (kan byttast ut med vanleg sukker)

80 g smør

1 ts kardemomme

100 g mandelmjøl

100 g kveitemjøl

60 g kokosmasse

½ ts bakepulver

150 g rabarbrasyltetøy

Sett omnen på 175 grader

Visp egg og sukker til eggedosis. Smelt smøret. Rør smør og kardemomme inn i eggedosisen. Bland alt det tørre, og vend det inn i eggedosisen. Fordel røra i porsjonsformer, og lag ei lita dump i kvar muffins som du legg syltetøy i. Bak dei på 175 grader i 25 minutt. Server med piska krem eller vaniljeis. Desse kan enkelt lagast glutenfrie, med glutenfritt mjøl i staden for kveitemjøl.

IMG_1489