All posts filed under: salat

Den tapte salaten


Du veit den kjensla, når du får noko som smakar fantastisk, og alt du vil er å smake det igjen? Slik hadde eg det med denne salaten. Eg laga den i sommar, og den vart snyta god, som far min ville sagt det. Då veit ein jo som rutinert matskribent at det er berre å gå og skrive ned oppskrifta med ein gong, men feriekjensla må ha teke meg, for på datamaskinen fann eg ingen spor av oppskrifta. Eg fann eit bilde, men det var det heile. Kva gjer ein då? Ein må berre prøve seg fram, eksperimentere og smake seg fram. Eg har gjort det før, og det blir alltid litt prøving og feiling før ein treff. Men no har eg oppskrifta på plass, og septembersalaten er like god som julisalaten. Så no er det din tur, og eg trur du kjem til å like den like godt som eg gjer. Du kan servere den åleine med godt brød til, eller som tilbehør til fisk eller kylling. Droppar du osten er den til og …

Linsesalat med koriander og kokosmjølk


Jonas i kantina på jobb brukar å lage ein utruleg god linsesalat med kokosmjølk og koriander, og eg berre elskar den. No har eg eksperimentert meg fram til ein variant som smakar nesten som hans, slik at du og får smake den. Den vart mellom anna servert i bursdagen min, og fleire av gjestane var over seg over smaken, og kom bort ville vite korleis den var laga, så her er mi oppskrift. Salaten er vegansk, og har eit hint av thaismak, med kokosmjølk, lime og chili som sender tankane til søraustasia. Server den åleine med ris, med grilla kylling, eller med ein godt krydra svinefilet og nudlar. Som ein god del av min mat ser den ikkje fantastisk ut, men smaken! Den er veldig bra. Linsesalat med koriander 2 pakkar kokte linser Ein bunt koriander To vårløkar 1 boks kokoskrem eller kokosmjølk 1 ss raud currypaste 1 ts soyasaus Safta av ein halv lime Ei klype chiliflak Evnt salt og peppar La linsene renne av i eit såld. Hakk korianderen, og finsnitt vårløken. Har du kokoskrem, …

Salat med bringebær og avokado


Kva skal vi ha til? Å finne ut kva vi skal ha til middag går som regel greit, men det å finne eit godt tilbehør er ofte der fantasien sviktar. Bringebær finn du over alt no, og det er ein fryd å bruke bringebæra både i søt og salt mat. Så send barna ut for å plukke, barnearbeid er berre av det gode i slike tilfelle. Bringebæra kan syltast, saftast, du kan lage ein deilig eddik med dei, og du kan ha dei i gode kaker. Det aller enklaste er berre å drysse dei på ei skål med vaniljeis, eller servere dei med vaniljesaus. Men visste du at du også kan bruke bringebær i ein salat? Min bringebærsalat er ein klassisk salat som passar godt til biff, til grilla luksuspølser eller til dampa laks og båtpoteter. Den bør lagast rett før servering, avokadoane vert brune og triste, og med vinaigrette på vert salaten fort blaut og trist. Denne porsjonen er tilbehør til fire, og lunsj til to. Salat med bringebær og avokado Eit halvt issalathovud eller …

Cæsarsalat


Sommaren er ikkje sommar utan eit rikt utval salatmiddagar. Når barna mine får velge salat, så vel dei ofte Cæsarsalat. Cæsarsalaten kjem frå Mexico, der kokken Cæsar Cardini lagde denne salaten med ein enorm suksess. Salaten er enkel, med salatblad, krutongar, parmesanost, kylling og ein karakteristisk dressing. Dressingen er av majonestypen, men tynnare, og skal etter tradisjonen smaksettast med ansjos. Det må du gjerne gjere, eg er ikkje så glad i ansjos, så her får du ei forenkla oppskrift utan. Cæsarsalat kan også lagast vegetarisk, då kan du bytte ut kyllingen med tofu eller steikt halloumi. Då bør du også droppe worchestershiresausen, den er laga på ansjos. Det er tre viktige triks for å få ein cæsar-salat til å smake heilt fantastisk: Det eine er å få til gode krutongar. Berre tørre brødterningar gjer ikkje nytta her, du må krydre dei, og ha på olje. Det andre trikset er å krydre kyllingen godt, og steike den så den får ei ordentleg skorpe. Det tredje trikset er å vende salaten i dressing, slik at alt bladverket tek …

Ein primørsalat


Primørane er dei første, heilt ferske, gjerne små grønsakene som kjem tidleg på sesongen. Ein kan tenke at dette er berre kokkeprat, men får du tak i dei heilt ferske, små saftige grønsakene er det ingenting som slår dei i smak og konsistens. Dei treng berre så vidt varmebehandling, og du får tilbake mange gongar ved å behandle dei forsiktig. I denne salaten får du brukt dei aller nyaste nypotetene, den grøne, smekre vårløken, friske, sprø reddikar og nydelege, friske asparges. Eg fann nokre lekre, tynne norske asparges. Dei var ikkje billige, men dei kjem berre nokre få veker om året, så bruk litt av feriepengane på ein bunt eller to. Finn du ikkje dei tynne, så bruk dei tjukkare, og del dei i to på langs. Å sette saman ein salat handlar om ulike fargar, former, smakar og teksturar. Det må vere noko syrleg, noko salt, noko sprøtt, noko mjukt, noko bittert og så må det vere masse fargar. Du får masse smak frå grønsakene, men dei treng litt hjelp. Det viktigaste hjelpemiddelet du …

Sildesalat med rødbeter


Sildesalat er ein sildebordklassikar som du enten elskar eller avskyr. Både smaken av raudbeter og smaken av sild er det ein på nynorsk kallar «an acquired taste». Eg bur saman med ein raudbetelskar, så her går den ned på høgkant. Den kan også lagast i vegetarisk versjon, altså utan sild. I den utgåva, som raudbetsalat, er den fast tilbehør i kjøttbollar i Sverige, men også deilig på leverpostei eller til ein fancy paté. Vil du lage denne utan sild i vegansk utgåve, kan du bytte ut kremfløten med soyarømme, eller kompensere med litt meir majones. Då vert den også laktosefri. Sildesalat Ein stor salta sildefilet, utvatna 300 g raudbeter, enten sylta i skiver, eller heile Eit stort, grønt eple Ein sjalottløk To-tre kokte, kalde poteter 1/2 dl majones 1 dl piska (usøta!) kremfløte Salt og peppar Fjern skinnet, og del sildefileten i små bitar. Sett til side. Rens eplet og løken. Kutt eplet, potetene, raudbetene og løken i omtrent like store terningar, altså ganske små. Bland saman majones og piska fløte. Vend inn sildebitane og …

Skagenrøre


I dag har eg laga ein dansk-svensk spesialitet: Skagenrøre. Skagenrøra lagar eg med krepsehalar i lake, supplert med raud og lekker lodderogn. Finn du ikkje krepsehalar kan du bruke reker. Dei du pillar sjølv er dei beste til denne salaten. Skagenrøre passar godt på ein buffé der alle skal finne noko dei likar. Den er mjølkefri og glutenfri, og er eit alternativ for dei som vil spise mindre kjøt. Denne oppskrifta er også low fodmap. Den smakar fortreffeleg på toast, og har du laga ein stor porsjon kan du også bruke den i smörgåstårta, eller smørbrødkake. Skagenrøre 1 dl majones 2 ss finklipt fersk dill 2 ts sitronsaft 1 ts riven pepparrot, gjerne frå tube 50 g raud lodderogn/løyrom 200 g krepsehalar, avrent Salt og peppar Ha majonesen i ei romsleg skål, og ha i dill, sitronsaft, pepparrot og lodderogn. Vend inn krepsehalane. Får du ikkje tak i krepsehalar, kan du bruke rensa reker i staden. Smak til med salt og peppar.

Smågodt til påska


Smågodt kan vere noko anna enn det du puttar i påskeegget. Det kan like gjerne vere smårettar som er enkle å lage, og som gir variasjon i den tradisjonelle påskemenyen. Eg har leika med meg egg, og laga gode ting som du kan ha på ein buffé, eller i tillegg til ost og skinke på frukostbordet. Det kan kome vel med viss du får gjestar i påska. Det er noko eige med helgefrukostar, då har eg stor glede av å lage noko godt til brødskivene, noko meir og anna enn det vi har til kvardags. Eg ser kva eg har i kjøleskapet, og finn på noko eg trur dei eg bur saman med (eller iallfall eg) vil like. I dag lagde eg ein saftig og fin eggesalat med kremost, sennep og chili. Ikkje ver redd for chilien, dei andre ingrediensane er så milde at chilien gir eggesalaten litt punch, utan at den vert overveldande. Husk at chili er mildare dess større den er. Små chiliar kan vere heilt vilt sterke. Så tilpass mengda til chilistorleiken, …

Seinsommargleder – Italiensk brødsalat


Når ein har tilgang til gode råvarer er det berre å leike seg med maten. Eg er så heldig å ha tilgang til mange ulike typar tomatar, og det gjer at eg har fått smake på både gule, mørkebrune, gule, oransje og raude tomatar i alle storleikar og fasongar. I dag har eg laga ein deilig italiensk salat med tomatar, bønner og brød. I Italia vil du finne denne på menyen som «panzanella». Den er veldig enkel, og nydeleg på ein varm seinsommardag. Italienarane er ekspertar på å utnytte det dei har i huset, til dømes gamalt brød, og tomatar. Denne salaten skal du lage når tomatane er veldig modne, like før dei vert blaute. Då er dei aller best, og har ein frisk, søtleg og aromatisk smak. Og så må du finne fram den beste olivenoljen din. Her er det ikkje så mange ingrediensar, så då må dei som er med vere ekstra gode. Husk på å bruke oljen du har, den vert harsk viss den vert ståande på benken og vansmekte. Berre litt brød, …

Bulghursalat med saltsylta sitronar


I dag har eg laga ein bulgursalat. Den er laga med bakte grønsaker, og ein ganske intens og smakfull krydring som gjer at dette vert eit tilbehør utanom det vanlege. Ulempa er at du teknisk sett ikkje kan lage dette før om ein månad. Det er nemleg så lang tid det tek å lage saltsylta sitronar, som er ein viktig ingrediens i denne retten. Til gjengjeld har du saltsylta sitronar i årevis når du først lagar det, så eg kan ikkje anna enn å tilrå at du tek deg på tak og lagar eit stort glas fullt. Då har du ein aldeles magisk ingrediens i hus som løftar dei fleste middagsrettar til høgder du ikkje visste fantest. Saltsylta sitronar er eit marokkansk fenomen. I Marokko er det standard tilbehør i ein klassisk tagine, denne gryta med geitekjøt og grønsaker som vert bakt i eit stort leirfat med pipe på som vert plassert på eit bål. Men eg brukar saltsylta sitronar i salatar, i dressingar, gryterettar og som her, i ein bulgursalat. Bortsett frå dei saltsylta sitronane …

Skrei med soyasaus, kålsalat og bakte tomatar


No kjem vårteikna eit etter eit: Det blir lysare om morgonen, sola har ikkje lenger gått ned når du kjem heim frå jobb, og det er tulipanar i butikkane. Likevel er mitt favorittvårteikn at det er fersk skrei i fiskedisken. Det er så utruleg enkelt å servere, det smakar så godt, og ein skreimiddag gjer alle mette, glade og fornøgde. I dag serverer eg skreien pannesteikt, med bakte tomatar, kålsalat og soyasmør til. Torsk kan enkeltpanerast og dobbeltpanerast. Ved enkeltpanering vender du fisken i krydra mjøl, og då går den rett i panna med rikeleg med smør. Når du dobbeltpanerer skal den først i krydra mjøl, så skal den vendast i egg og til slutt skal den ein runde i ei skål med griljermjøl eller panko. Dobbeltpanering gir den aller mest smakfulle overflata, mykje fordi den trekker til seg deilig smør. Enkeltpanering går mykje raskare, det er mindre griseri og maten blir ikkje så feittrukken som med dobbeltpanering. Eg vaks opp med at smelta smør (vel, eigentleg margarin) var ein heilt adekvat saus til middagsmat. …

Couscoussalat med reker og avokado


I ferien er det fint med lat mat, slikt som smakar godt, og er lett å lage. For meg er reker sommarmat, men det treng ikkje vere dei små, ferske som ein får kjøpt på kaia. Eg  er like glad i grønlandsreker, dei er oftast store, saftige og ikkje minst fanga på ein berekraftig måte. I dag lagde eg ganske enkelt ein couscoussalat med reker. Couscous er nordafrikanske grove semulegryn som har lite eigensmak. Difor er dei takknemmelege å bruke, det er lett å putte masse smak saman med dei og resultatet er alltid vellukka. Det einaste du må huske på er å røre dei frå kvarandre med ein gong dei er ferdige. Let du dei stå og kose seg i gryta så sit dei som støypt saman, og så er moroa over. I salaten putta eg ein del grønsaker, og dei som eg ville ha møre la eg i kokevatnet til couscousen. På den måten vart grønsakene og gryna ferdige samtidig, og grønsakene fekk god smak av kokevatnet.  Slik gjorde eg det: Couscoussalat med …

Squashsalat med nøttevinaigrette


Denne squashsalaten er ein annleis salat, der rå squash vert brukt som salatgrønsak, heilt tynt høvla i strimlar. Kombinasjonen mellom rå squash, fetaost og mynte er frisk og god. Med ruccola innblanda får du ein skarp smak som kompletterer det heile. Eg har pynta salaten med fiolar, dei er spiselege, i tillegg til at dei gir ein annleis og artig farge i salaten. Dressingen her er heilt fantastisk om eg skal seie det sjølv, den må du prøve til denne salaten eller din vanlege. Squashsalat med mynte og feta 1 beger ruccola 1 squash 150 g fetaost Ein neve frisk mynte Fiolar til pynt 2 ss olivenolje Salt og peppar Fordel ruccolaen på eit vidt fat. Skjer squashen i tynne strimlar med ein potetskrellar, og fordel over ruccolaen.  Smuldre fetaosten over, og dryss på finhakka mynte. Ringle over olje, og dryss på flaksalt og nykverna peppar. Pynt salaten med fiolar rett før servering. Vinaigrette med eple, valnøtter og fikeneddik 2 dl olivenolje 1 dl fikeneddik eller ein annan søt eddik 3 ss hakka valnøtter Eit …

Laks med sprø salat


Sjølv om kalenderen viser september skin sola rett som det er. Då gjeld det å nyte varmen og lyset så lenge det er her. I butikkane finn du lekre rotfrukter, frukt og bær, så du kan også nyte smakane av sommaren og. I dag har eg lagd ein lekker lakserett der eg brukar rotfrukter som salatgrønsaker. Då får du ein sprø, frisk og smaksrik salat som også mettar godt. Eg serverte laksen åleine saman med salaten og ein urtesaus, men du kan og servere poteter eller byggris til. Laks er vår tids fastfood, spesielt dei fileterte lakseryggstykka som du får kjøpt vakuumpakka og ferdige, klare for ein kjapp middag. Det har kome torsk i same type innpakning, så ferske, lettvinte fiskemiddagar er enkelt å få til, sjølv om det er billigare å filetere fisken sjølv. Filetert fisk treng minimal varmebehandling, og middagen er klar til servering på fem minutt. Det betyr at du bør vente med å lage til laksen til salaten og urtesausen er klar. Slik gjorde eg det: Laks med sprø salat 800 …

Søt sitrussalat


Til dessert i dag serverer eg ein sitrussalat, no når sitrusfruktene er på det beste. I butikken fann eg blodappelsin, vanleg appelsin og rosa grapefrukt, det gir eit fint fargespel og ein god smaksvariasjon i appelsinsalaten. «Dressingen» til salaten er ein sukkerlake krydra med kardemomme. Slik gjorde eg det: Sitrussalat To appelsiner To blodappelsiner To grapefrukt 2 dl vatn 1 dl sukker Safta av ½ sitron Tre kardemommefrø 1 ts ekte vaniljesukker, eller frø frå ei halv stang Skjer topp og botn av appelsinene, og skjer så kjøtet av ned på sidene. Press gjerne safta av det du skjer av oppi ei lita gryte. Den kan du bruke til å ha i laken etterpå. Kutt appelsinene først i to frå topp til botnar, og så i tynne skiver. Anrett fruktskivene i ei serveringsskål, dekk den til og set den til side. Kok opp vatn og appelsinsaft, til saman 2 dl, i gryta, og ha i sukker, kardemommefrø og vanilje. La det koke nokre minutt, og så kan du slå av plata. La laken kolne. Når …

Nudelsalat med ingefæreddik


I nokre av julegåvekorgene som gjekk til søskena våre i fjor (!!) låg det ei flaske ingefæreddik. Den vart til som eit av mine mange kjøkkeneksperiment, og vart overraskande god, syns eg sjølv. Eg såg for meg at den kunne brukast i ei lun nudelsalat, og sidan eg gir bort eddiken må eg jo også gi bort oppskrifta både på salaten og eddiken. Ingefæreddik 5 dl 7% kvit eddik 2 cm ingefær, ca. 20 g 0,5 dl balsamicoeddik Skjer ingefæren i tynne skiver. Bland saman kvit eddik, balsamicoeddik og ingefær, og la det stå nokre dagar i kjøleskap. Eg brukte eit reinvaska sylteagurkglas med skrukork. Smak på eddiken av og til. Når du syns den har fått tilstrekkeleg ingefærsmak kan du sile frå ingefæren, og helle eddiken på ei rein flaske. Til nudelsalaten brukte eg det eg hadde att i kjøleskapet av grønsaker etter jula. Nokre slakke brekkbønner, ein stangselleri som hadde sett sine beste dagar, ein paprika som hadde blitt mjuk men ikkje blaut og restane av ein purre fekk vere med i salaten. …

Biffsalat


Salatar har sin sjarm som tilbehør og som smårettar, men det er også godt med ein salat som fullverdig middag. I så fall må ein supplere med gode proteinar i salaten, og det kan vere både fisk, kjøt og ulike typar bønner. Her om dagen lagde eg ein smakfull og saftig biffsalat, og det vart suksess i heimen. Eg kjøpte mørbrad som var på tilbod fordi kjøtstykka gjekk ut på dato same dag. Finn du slikt er det berre å ta det og springe. Biffkjøt er aldri så mørt som når det er på eller bittelitt over utløpsdato. Eg fann to biffar på ca. 100 g kvar, for lite til ein biffmiddag, men perfekt til ein biffsalat. I salaten putta eg også sopp, og soppen steikte eg i same panne som kjøtet, utan å vaske panna i mellom. Det gjorde at soppen fekk ein deilig kjøtsmak. Slik gjorde eg det: Biffsalat 200 g mørt biffkjøt 200 g sopp Litt timian 200 g blanda salat, eg brukte baby leaves Eit beger cherrytomat Ein avocado Eit beger …

Festmat i mai


I mai kjem festdagane tett som hagl, og spekemat og grilling har lett for å gå igjen på menyen.  Men det er kjekt med nye rettar på festbordet, og her kjem ein dose inspirasjon frå meg. Desse rettane er enkle, ikkje så dyre og med spennande smak. I dag får du oppskrift på kyllingfilet med salat og saltbakte poteter. Kyllingen kuttar eg i strimlar, og så steiker eg den og serverer med ein sterk og søt mangosaus. Har du det travelt kan du bruke vanleg søt chilisaus på flaske, som du finn i butikken. Steiker du kyllingen i olje er denne retten også mjølke- og glutenfri. Slik gjer du det: Kyllingfilet med sterk mangosaus Mangosaus: 3 dl eple- og mangojuice Raud chili etter smak 1-2 ts maisenna 2 ss vatn Salt og peppar Kok opp juicen, og skum av. Ha i finhakka chili, og la det koke litt. Det er best å byrje med litt chili, og så heller ha i litt meir om du syns sausen treng meir punch. Rør ut maisennamjøl i vatnet, …

Parisisk salat


Ikkje eit vondt ord om norske grønsaker, men utvalet, kvaliteten og prisane på alt grønt i Paris er fantastisk. Sommarferien og eit boligbytte med ein fransk familie gjorde at vi hamna i 20. arrondissement, altså ein av dei austlege bydelane i Paris. I kvar ende av gata vi budde i er det stor grønsaksmarknad to dagar i veka. Der kan ein handle inn alt ein treng av frukt og grønsaker til resten av veka. Slikt inspirerer meg til å lage store salatar, som er perfekt å servere ein sval sommarkveld etter ein varm dag. Gryterettar og gratengar er ikkje tingen no. Ei anna glede ved å vere i Paris er bakverket. Dei klassiske baguettane vert borne heim to gongar for dag, ein til lunch og ein til middag. Heldigvis har dei lært seg å lage Pain Complet, altså noko som minner om grovbrød, som vi kan få til frukost. Men til middagen høyrer det liksom med å servere ein deilig, lang baguett. Barna og eg filosoferte over kor mange baguettar som vert bakt i Frankrike …

Heimelaga rekesalat til frukost?


Heimelaga rekesalat er kjempegodt, og fint å ta med til ein 17. mai-frukost eller brunchbuffet. Denne er så rask å lage at du like gjerne kan lage den om morgonen når du skal servere den. Skal du avgarde tidleg kan du for eksempel hakke ferdig løk og reddikar, og så blande alt saman rett før servering. Grunnen til det er at det er løk i den, og det gjer at den fort vert øydelagd. Fersk smakar den nydeleg. Slik gjer du det: Heimelaga rekesalat 200 g reker 2 ss majones 2 ss yoghurt 4 reddikar 2 ss finhakka løk (kan byttast ut med vårløk, grasløk eller toppløk) Salt og peppar Skjer stilkfestet bort på reddikane, og finhakk dei. Brukar du reker i lake, så la dei renne av godt, og skyll dei gjerne forsiktig og. Dei kan bli i overkant syrlege. Bland saman majones, yoghurt, reddikar og finhakka løk. Vend inn rekene, og smak til med salt og peppar. Har du urter så kan du godt finhakke litt og blande i. Både persille, grasløk og dill …