Månad: desember 2011

Hald om kvarandre!


I desse nyttårskavalkadetider kjem dei bilda vi så smertefullt måtte leve med i sommar tilbake. Mange har tørka tårer over å sjå att rosehavet, menneska og reportasjene frå slutten av juli og tidleg august. Å sjå dette om att er vondt, men det hjelper oss med å gå vidare trass i at det aldri kan bli heilt som før. Til det er for mange borte og for mange er skada i sinn og skinn. Denne filmen trøsta meg veldig. Vox Humana framfører Eg veit i himmelrik ei borg, og måten dei held rundt kvarandre og bevegar seg på er utruleg rørande og fint. Eg kjenner også den intense fellesskapskjensla ein ofte har når ein syng i kor, den kjensla som gir deg energi i staden for å ta energi. Alle burde få prøve det ein eller annan gong i livet. Og møter du nokon desse dagane som du ser treng å bli holdt om, så gjer det. Hold om kvarandre.

Karamellpudding


Å lage dessert er ei stor glede. Du har god tid, og kan lage den dagen før. Dermed kan du møte gjestane dine med senka skuldrar når dei bankar på døra. Alle likar dessertar. Etter ein god middag vert desserten prikken over i-en. Maten vert drygare med ein dessert til slutt, du kan rekne at det går litt mindre av hovudretten når du varslar at det er ein deilig dessert i vente. I dei fleste oppskriftene på gode juledessertar skal det vere vaniljesukker. Finn du ekte vaniljesukker, så kjøp det, og finn du det ikkje så mas på butikksjefen der du handlar for å få han til å ta det inn.  Det smakar SÅ mykje betre enn vanleg vanilin-vaniljesukker, som er smaksett med kunstig vanilje. Merket er Tørsleffs, og grossisten heiter Haugen-gruppen, kan du seie til kjøpmannen din. Cemo krydder har også ekte vaniljesukker. Du kan sjølvsagt også lage ditt eige, ved å putte brukte vaniljestenger i eit glas med fint sukker. Karamellpudding må du lage minst dagen før den skal serverast. Den held seg …

Smalhans på førkveld!


NRK Hordaland har invitert meg til å delta på Førkveld 2. januar! Då skal eg lage mat frå Smalhans saman med Hanne Frosta. Det blir gøy! Eg gler meg veldig, blanda med skrekk. Men det kjem sikkert til å bli gøy. Sjå på eg då, så dummar eg meg ikkje ut heilt åleine! 🙂

Jula i bilde


Mine analoge barn – i straumlaus stove: Haglstormen tredje juledag: Haglstormen flytta seg austover, Liadalsnipa i det fjerne, orkansikre vestlandspalmar litt nærare: Solevåg-Festøy Trollveggen:

Ok då, ringen:


Her er den: Handa var ikkje budd på fotografering, så manikyren var ikkje heilt på plass. Den sit til vanleg på andre handa, men kven som helst kan prøve å fotografere si eiga høgre hand utan stativ, det går ikkje. No køyrer vi austover, vi pratast i morgon! ❤

Dagmars herjingar


I går ettermiddag og kveld hadde vi besøk av Dagmar. Vi kjenner ei koseleg Dagmar, ho bur i Berlin og det var ikkje ho som kom på besøk. Det var orkanen Dagmar som rista oss i marg og bein. Det byrja då vi var i familieselskap ute på Leinøya. Det bles kraftig opp rundt kl. 17, og både taklampene og vindauga rista godt. Damene på kjøkkenet vispa krem og trakta kaffe som om ingenting hadde hendt. Plutseleg gjekk straumen. Heldigvis hadde mesteparten av kaffen runne igjennom, og stova var vakkert opplyst med stearinlys så vi leid inga naud. Drøset gjekk og alle åt seg mette av eit heilt fantastisk sunnmørsk kake- og dessertbord. Dei sette fram ikkje mindre enn fire karamellpuddingar desse flotte damene, så vi åt kroken av magen. Men etter kvart rista det ettertrykkeleg i huset, og vi fekk nyss om at sprengfloa ville byrje å gjere seg gjeldande rundt klokka 20. Då lyset kom tilbake pakka vi saman og tok avskjed, å køyre med veglys er å foretrekke. Bilen sto framleis på …

Praktiske romjulstips


Utelukkande basert på søk i bloggen min i går: Fryse karamellpudding: Ja, ifølge kvalifiserte menneske eg har snakka med bør det gå heilt fint. Men står den kaldt og godt tildekka så held den seg i minst 5-6 dagar. Fryse pinnekjøtt: Ferdig dampa pinnekjøt kan frysast. For å spare plass i frysaren vil eg anbefale å rense det, og fryse berre reint kjøt samt krafta. Perfekt til ertesuppe og lapskaus, til dømes. Bruker jeg egg i medisterkaker: Ja, som hovudregel gjer ein det. Men har du eggeallergikarar kan du erstatte eit egg med ei teskei bakepulver i farsen. Sjokolademousse av toblerone: What’s not to like? Køyr på, og bruk den sjokolademousseoppskrifta du vanlegvis brukar, men bytt ut vanleg sjokolade med tobleronen. Legge ribba så den buer: Ja, det bør ein absolutt gjere. Det er beste måten å sikre sprø svor på, for då renn feittet av, og svoren puffar opp så lett som berre det. Litt tam potetsalat: Ha i litt ekstra løk, litt kvitløk viss du likar det og krydre med godt med peppar. …

Liten storm frå sørvest


Ja, det var faktisk meldt det i dag. Og eit kvarter før eg tok dette bildet sto skumtoppane i veret, og det var skikkeleg ruskete utpå. Men så skein han av, og no ser det ut som om vi bur midt i eit Karl Erik Harr-landskap. Det er utruleg vakkert her. Men veldig vått. God jul! 🙂

Karis ingefærkaker/ginger sparkles


Eg har dessverre ikkje fornya meg så mykje når det gjeld småkakene. Eg har nokre favorittar som eg lagar kvart år, og eg har faktisk ganske klare forventningar på meg og, til kva som skal ligge på kakefatet frå dei som eg bur saman med. Men av og til kjem det nye tilskot til. Her ein dag hadde eg gått frå kontoret mitt i eit lite ærend, og når eg kom tilbake låg det ein liten cellofanpose på tastaturet med fire små, fine kaker. Eg lagde meg ein god kopp te, og satte meg til for å smake på desse kakene. Det var ein smakseksplosjon! Det er dei beste kakene eg har smakt på veldig, veldig lenge. Dei hadde ein distinkt, men ikkje påtrengande smak av ingefær, og i tillegg var det nokre andre krydder der som eg ikkje heilt klarte å identifisere. Etter litt etterrøkjing fann eg ut kven som hadde lagt dei der, og han fortalde at det var kjæresten Kari som hadde bakt. Vi er vennar på Facebook, så eg kasta meg …

Årets nyvinning


Det er ikkje så mykje eg endrar på frå år til år når det gjeld juleførebuingar, men av og til dukkar det opp noko som gjer at ting går lettare og betre. Eg opplevde det då eg oppdaga silikonmatter, det var eit enormt framsteg i forhold til bakepapir, som eg brukte i mange år. I år er det dette geniale brettstativet som har redda julebaksten. Det har eg kjøpt hos Clas Ohlson for ikkje spesielt mange pengar, og det gjer underverk med benkeflatene mine. Det har fire «armar» som stikk ut og held bakebrett og rister på plass i høgda. Kjøkkenet mitt er ikkje spesielt stort, vi driv med compact living her midt i byen. Og benkeplatene mine har kontinuerleg vore dekt av rister og brett under julebaksten, nokre står for å kolne, andre for å få kaker på seg, dei tredje berre står i vegen. Men med dette stativet har eg plutseleg masse benkeplass igjen! No står både bretta som skal kolne og som ventar på å få kome i omnen i stativet, og …

Heimelaga medisterkaker


Heimelaga medisterkaker er berre noko av det beste, altså. Det går langt utanpå dei du får kjøpt i butikken. Med ei god krydring og med medisterdeig frå den same gode slaktaren som leverer ribba di har du kontroll på kva du set på bordet. Denne porsjonen held til ti-tolv medisterkaker, to til kvar ved bordet, og ei til kvar til nattmat. Husk på at viss du kjøper medisterfarse treng du ikkje spe og krydre den. Den er ferdig spedd frå butikken. Medisterdeigen vert altså til farse undervegs. Medisterdeig som du kjøper skal vere utan salt, vatn og krydder. Det er krydringa som gjer susen med heimelaga medisterkaker. Rå deg gjerne nytt, ferskt krydder i staden for å bruke det som har lege i skapet leeenge, og mist smaken. Eller bruk heil muskatnøtt som du riv, og allehånde som du knusar i mortar. Då blir det skikkeleg smak på medisterkakene. Slik gjer eg det: Medisterkaker 500 g medisterdeig 1 strøken ts salt Eitt egg 2 ss potetmjøl 1/2 dl vatn eller mjølk 1 krm malt allehånde 1 krm …

Raudkål til ribba


Eigentleg er ein klassisk ribbemiddag ganske enkel å lage. Ribba lagar seg sjølv meir eller mindre, og å lage saus av sjya er ikkje så komplisert. Å varme opp ein pose eller to med raudkål er også lettvint. Men ordentleg heimelaga raudkål er ikkje komplisert, og det er litt stas å kunne sette heimelaga raudkål på bordet. Eg bakar min raudkål i omnen, men du kan også lage den i gryte. Då treng den litt meir stell for å ikkje svi seg. Raudkålen kan godt lagast eit par dagar før julaftan. Den blir berre betre av å få stå kjøleg frå den er ferdig til den skal serverast. Denne porsjonen er til åtte personar, og får du raudkål til overs toler den godt frysing. Slik gjer eg det: Raudkål 1 kg raudkål 2 syrlege eple, til dømes Granny Smith 1 gul løk 1 sjalottløk 2 nellikspiker 2 dl kjøtkraft eller buljong 1 dl eplecider eller eplejuice 1 ss balsamicoeddik 2 ts brunt sukker Salt og peppar Set steikeomnen på 200 grader . Snitt kålen fint. …

Sjølvaste ribba


No er det like før den store kvelden, då ribba med tilbehør skal på bordet. Eg prøver å vere prinsippfast, men gong på gong vert eg overstyrt. Eg vil at vi skal velge på julaftan, enten fåreribbe med tilbehør, eller svineribbe med tilbehør. Men der eg vaks opp blandar dei alt, så rabbestappe og raudkål står side om side på bordet. Dei mange åra eg har tilbrakt på austlandet har gjort at eg har lært noko om svineribbe, så difor lagar eg det i år. Her skal du få dei triksa eg har lært meg for å få den perfekt. Eigentleg er svineribbe svært enkel mat. Men ribbeprodusentane prøver å rote det til som best dei kan, og dei presenterer stadig nye variantar av ribba med vekslande resultat. To gongar før jul har eg prøvd ut dei ferdigkrydra ribbene, den eine frå ein Rimi-butikk, den andre vart kjøpt hos Coop. Begge gongane har det blitt mislykka. Den eine bles seg opp som ein sperreballong i god tid før utløpsdato. Eg sende ein mail til produsenten, …

Fløtekarameller med maldonsalt og utan sirup


Etter pepperkakehusliminga på tirsdag sto eg der som vanleg med ei steikepanne full av smelta sukker. Kva gjer ein då? Jau, ein lagar fløtekarameller! Eg hadde berre laktosefri fløte i kjøleskapet, men det gjekk veldig fint, karamellene vart kjempegode. Problemet er å skrive ei nøyaktig oppskrift. Sjeldan har eg lagd mat på slump som når eg lagde desse karamellene. Men eg skal prøve å gje eit anslag, og ein beskrivelse av det eg gjorde, så får du teste det ut og sjå om du får det til å fungere. Dei er verd å lage, og dei er lettetne. Slik gjorde eg det: Fløtekarameller med maldonsalt 2 dl sukker 2 dl fløte, gjerne laktosefri Maldonsalt Litt matolje Små former Ha sukkeret i ei steikepanne, og set den på middels sterk varme. La den stå til sukkeret smeltar. Dette er risikosport, nokre har i vatn, og let det koke til vatnet er borte, men eg syns det er enklast å berre gå rett på. Eg flyttar steikapanna rundt på plata for at det som er i midten …

Pepparkakehuskonkurranse!


Matbloggsentralen har laga ei pepparkakehusutfordring! Den handlar om å kåre det finaste pepparkakehuset, og eg har to hus med i utfordringa. For to år sidan lagde eg dette vesle søte huset i skogen. Det er med som kandidat nr. 7. Det store huset som min kjære pynta tirsdag kveld er med  som kandidat nr. 18. Så dersom du syns eit av desse to er finast er du velkommen til å stikke innom Matbloggsentralen og stemme på dei. Kvar person har berre ei stemme. Avstemminga pågår fram til søndag 18.desember ved midnatt. Det er masse fine hus der inne, så det er ikkje så enkelt å velge! 🙂

Djup konsentrasjon…


Det årlege pepparkakehuset har kome opp! Her ser du mannen i huset med melissprøyta, djupt konsentrert om dekoren. Eg tok meg av utbakinga, dropsteknikken og monteringa, og lagde «malen» for dekoren. Vi fann forresten ut at Repsils fungerer i staden for drops, lokalbutikkane rundt her var tomme for Brynhilds sitrondrops. Tidlegare har vi brukt kamferdrops. Det virkar og, men smakar høgg. Og karamellene med maldonsalt, som eg lagde av «limet», dei vart knallgode! 🙂 Edit: Her har du huset ferdigstilt, og i fullt dagslys, eller så fullt som det er mogeleg no for tida. Vi er ganske fornøgde! Huset er med i Matbloggsentralen sin pepparkakehuskonkurranse, så viss du syns det bør vinne, så stikk inn her og stem på hus nr. 18!

Laks med ostefrakk og bakte grønsaker


Ein salmalaks låg og venta på meg i kjøleskapet då eg kom heim. Eg har allereie fortalt om dei gode ostane vi fekk med oss heim frå Roma? I dag vart det laks i ostefrakk, nærare bestemt pecorinofrakk. Til laksen serverte eg bakte rotgrønsaker, som vart søte og gode av honning og balsamico. Dei kan brukast som tilbehør til mange ting, men sødma passar veldig godt til den salte og syrlege ostefrakken som laksebitane fekk på seg. Denne oppskrifta er til to personar. Slik gjorde eg det: Gratinert laks 400 g laksefilet 50 g hard ost, pecorino, parmesan eller manchego går fint 2 ss smelta smør 1 ss strøkavring Bakte rotgrønsaker: 4 gulerøtter 1 pastinakk 6 sjalottløkar 2 ss balsamico 1 dl vatn 2 ss smør eller olivenolje 1 ts honning Salt og peppar Set steikeomnen på 210 grader. Rens og skrell grønsakene, og del dei i passe store bitar. La løkane vere heile. Ha alle grønsakene i ei eldfast form, og ha over vatn, balsamicoeddik, honning, smør, salt og peppar. Legg gjerne eit folielok …

Fyldig fiskesuppe


Denne fiskesuppa er fyldig og god, og eg lagar den når eg har grønsaker i kjøleskapet som må spisast opp. Denne gongen var det bønner og bladpersille som var «til overs», i tillegg til ei persillerot. Både grønsaker og fisk kan varierast. Det som er felles er ein base av fiskekraft og fløte eller rømme. I USA vert denne suppa eller gryta kalla ein chowder, ei mjølkebasert gryte med fisk eller skaldyr og ulike grønsaker og urter. Husk på at viss du har reker i gryta bør du ikkje varme den opp fleire gongar. Rekene vert harde og ikkje så gode når dei vert varma opp for mykje. Slik lagar du den: Fyldig fiskesuppe 1 løk 1 purreløk 1 persillerot, pastinakk eller sellerirot 2 selleristilkar 150 g brekkbønner eller sukkererter 2 gulrøtter 5 dl fiskekraft 5 dl heilmjølk 1 dl seterrømme 1 ts tørka eller frisk dill 2 ss fersk bladpersille 300 g fiskefilet, eg brukte torsk 150 g rensa reker Salt og peppar 2 ss smør Rens og del opp alle grønsakene i passe …

Hups! Ingenting her?


Eg legg jo vanlegvis ut eit innlegg kvar dag, men i dag har alt stått på hovudet her. Vi har hatt den store pepparkakedagen, tre hus er bygd, hjarte med dropsvindu og masse, masse småkaker. Eg satsar på at eg får andre til å pynte dei, men å pynte huset må eg nok ta ansvar for sjølv. Eg postar bilde når det er ferdig. Bildet du ser ved sidan av er faktisk to år gamalt. To av husa reiste med fine kusinene, og skal pyntast der, eit lite og eit stort. Ha ein fin søndagskveld!

Pizza i svingane


Sjølv om jula nærmar seg så treng ein normal laurdagsmat likevel, ikkje sant? I kveld vert det pizzasnurrar på bordet her hos oss, det er enkel og lettvint laurdagsmat. Eg set ofte pizzadeigen i brødbakemaskina, då står den og passar seg sjølv, og eg slepp å tenke meir på den før det pip og den er ferdig heva. Men viss du ikkje har brødbakemaskin kan du gjere det slik: Pizzasnurrar (12 stk) 2,5 dl lunka vatn 2 ss olivenolje 1 ts salt Mjøl til passe deig 1 ts tørrgjær 100 g bacon 1 ts tørka oregano 2 fedd kvitløk 2 ss grøn pesto Ein halv løk 200 g riven ost Ha vatnet, oljen og salt i bakebollen. Elt inn tørrgjæra saman med mjøl til deigen er passe laus og passe fast. Hald tilbake litt mjøl, det varierer kor mykje som trengst. La deigen heve i 30 minutt. Elt deigen saman att, og kjevl den ut til eit stort rektangel. Steik bacon på relativt høg varme i ei steikepanne. Press i kvitløken, og ha i oregano. Sett …

Ein heilt alminneleg torsdag


Ingenting spesielt skulle skje, bortsett frå at forlaget som har utgitt boka mi inviterte til pølsefest. Trettenåringen hadde ingenting å finne på, så han blei ganske enkelt med. Han fekk flaxlodd som han vann på i bursdagsgåve, og då kunne vi samstundes hente ut gevinsten i ein kiosk, det må ein vaksen gjere. To fluger i ein smekk, så og seie. Han var nok skeptisk til å bli med på fest, men samarbeidsvillig som han er vart han med likevel. Ikkje før hadde vi kome innfor døra før vi møtte kjende fjes. Og det aller kjendaste var Odd Nordstoga, som sto i ei krå og prata med nokon. Ei ekte kjendisoppleving, altså. Kvelden var redda. Vi henta drikke, og gjekk for å finne pølsene, som var førsteklasses pølser frå Strøm-Larsen i alle fasongar og variantar med godt tilbehør. I sofakroken der vi sette oss var det plass til ein til, og plutseleg kom musikanten og sette seg der! Dermed fekk trettenåringen slå av ein prat med helten sin som han har lytta til heilt sidan …

Gamaldags jul


Eg fell i stavar over dette. Madickens jul er så nydeleg, så trist og så fin. Snille Abbe, som kjøper julegåve til den forfylla faren sin og ikkje får noko tilbake. Elisabeth som rir på sleden til ein gamal gubbe, og såvidt kjem heim til jul. Julelysa, sangane, Alva som ordnar alt og pappa som hentar tre. Finn fram lommetørkleet, set av ein liten halvtime og kos deg med dette.

Meir snop: Nougattrøflar med rom


Kva gir ein til den som har alt? Noko å ha det i, var svaret før. Men det er vel grenser for kor mange vesker, koffertar og sekkar ein kan ha? Eg likar å gi bort gåver som ein kan spise opp. Skuffer og skap er fulle av ting vi ikkje brukar, då er det betre med gåver som ein kan nyte. I dag serverer eg ei spiseleg julegåve; nougattrøflar. Dei lagar eg med marsipan, valnøtter og nougat som du får kjøpt ferdig på velassorterte matbutikkar som Meny og Ica. Valnøttene kan du droppe viss du skal gi trøflane til nokon som er allergiske. Eg brukar også rom i trøflane. Viss du skal gje dei til fråhaldsfolk eller barnefamiliar kan du bytte ut romen med litt essens. Halve moroa med spiselege gåver er å pakke dei pent inn. Nougattrøflane kan du legge på ei skål som du pakkar inn i cellofan, eller du kan ha dei i ein cellofanpose. Dei kan du få kjøpt på nettet, men eg forhandla meg til å få kjøpe nokre slike i …

Smør og anna feitt


«I år dropper jeg julekakene», sa ei i den ytre delen av kretsen min. Ho fekk ikkje tak i smør. Eg er oppvaksen med ei salig blanding av smør og margarin. Hos bestemor i underetasjen var det meierismør. Ho hadde skåla med brunt lok ståande inni benken, og det var alltid passe mjukt. Når vi ungane aula rundt frukostbordet til besteforeldra tok bestefar min ei fårepølseskive, la inni ein klatt med smør og putta i munnen på oss. Eg huskar framleis at bestemor vaska smøret når ho skulle fylle lefser, då ville ho ikkje ha for salt smør. Mor mi var meir på margarin. På spiskammerset sto det esker med ti «kleppar» med Per margarin frå samvirkelaget. Det var smelta til middag, og ho smuldra det inn i bolledeigen til dei beste bollane i verda. No er det eine heilt feil og det andre uoppnåeleg. Margarin har blitt den store, stygge ulven. Det er så gale at sjølv om det ikkje er smør å oppdrive så vurderer ikkje folk ein gong å bake julekaker med …

Salt julesnop


Eg har sett på mange oppskrifter på spiselege julegåver, og mykje av dette er veldig søte greier. Når jula er på det mest intense får eg ofte behov for noko salt, og det må vere noko anna enn ribbe og medister. Desse små ostesnacksbitane vart redninga for meg. Ostesnacksbitane kan lagast med ulike typar fast ost. Eg hadde cheddar i kjøleskapet, men dei blir også gode med jarlsberg, gruyére eller pecorino. Fasongen på ostesnacksbitane kan variere, eg brukte ein sirupsnittkuttar for å få fine, taggete kantar. Ikkje lag dei for store, dette skal vere snacks, ikkje kjeks som tilbehør. Du kan også lage stenger av denne deigen, og drysse litt ekstra ost på. Då blir dei fine til suppe eller som eit alternativ til saltstenger eller grissini.  I denne oppskrifta har eg brukt røykt paprika. Det er paprikapulver som har ein distinkt røyksmak. Eg har ikkje funne det i Norge, men eg er fæl til å raide hyllene i finare matbutikkar når eg er i utlandet, og på den måten fekk eg ein boks med meg …