All posts filed under: Jul

Franske pepparkaker

I kveld bakar eg dei franske pepparkakene. Det luktar heilt rett i huset, og førjulsstria kjennest ikkje så stri lenger. Dei har eg laga heilt sidan eg var rundt tjue, trur eg, og mi kjære venninne Unn og eg regjerte på kjøkkenet på Leikong rett før jul. Etter å ha smakt desse deilige vaksenpepparkakene er det ingen veg tilbake til dei vanlege. Eg kan til nød sette mine tenner i ein sirupssnipp, elles er det desse som gjeld.  Dei skal verken ha non-stop eller glasur på seg, dei skal nytast som dei er til ein rykande kopp darjeeling eller fransk earl grey. Franske pepparkaker Første del: 250 g smør 125 g lys sirup 1 dl kremfløyte 250 gram melis Andre del: 100 g skålda og hakka mandlar 400 g kveitemjøl 1 ts bakepulver 1 ts kardemomme 1 ts kanel 2 ts nellik Bland alt i første del i ei gryte, og la det koke opp medan du rører. Set gryta i kaldt vatn og rør innimellom til massen er lunken. Bland alt det turre, ha …

Førjulstapas

Førjulstida er alltid travel, og juleborda byrjar tidlegare og tidlegare. Dei juleborda vi skulle på var unnagjorde før advent. Alle meiner at desember er så travel, så arrangementa vert lagt til november i staden. Det er bra, for då kan ein invitere på førjulstapas i desember. Kunsten med slike samkomer er å gjere det enkelt. Vi serverte champagne og gløgg, og eplemost til dei som køyrde. Matlaginga gjekk fort, og ein kan til og med invitere gjestane til å vere med på den. Skriv oppskriftene på kvar sitt ark, og gi gjestane kvart sitt og råvarer når dei kjem, og så er maten ferdig før du veit ordet av det, utan for mykje stress. Ein delegert fest, som eg er så glad i. Starten på denne festen var eit fenalår som vi salta sjølve, og hengde til tørk. Det er eit fint utgangspunkt, og det gjer at ein kan bruke både skiver av ulik tjukkleik, og bitar av fenalår. Til potetene brukte vi ganske tjukke skiver som vi skar i porsjonsbitar, og til salaten brukte …

Peanøttkaker

Dette er ein gamal favoritt her i heimen som eg har vridd litt på i år. Slik originalen var så vart det meir som havreflarn med peanøtter i. Eg ville ha dei litt meir cookies-aktige. Så det eg gjorde var å redusere litt på smørmengda, og putte i peanøttsmør i tillegg. Det vart godt, så då delar eg oppskrifta sjølvsagt med deg. Slik gjorde eg det: Peanøttkaker (ca 36 kaker) 1 egg 2 dl sukker 2 dl havregryn 75 gram smør 50 g peanøttsmør 3 ss kveitemjøl 1 ts bakepulver 1 ts vaniljesukker 1 ts kakao 100 gram salta peanøtter Pisk eggedosis av egg og sukker. Smelt peanøttsmøret i ei lita gryte saman med smøret. Tilset havregryn og smelta smør. Vend inn det turre.  Rør inn peanøttene. Dei skal ikkje hakkast, men brukast som dei er. Legg bakepapir på steikebrettet og set kakene på brettet med to teskeier slik at det blir små toppar. Ha deigen på den eine skeia og ta av med den andre slik at det blir små toppar med god avstand mellom kakene. …

Kvit gløgg/eplegløgg

Det er ein gløgg basert på eplecider og kvitvin, og har ein lettare, ”vaksnare” smak enn den vanlege raude. Den er fin som aperitif på ein førjulsfest, eller på termos når du skal ut på tur i skogen. Du kan også lage ekstraktet med kvitvin viss du vil. Slik gjer du det: Gløggekstrakt 5 dl eplecider (du kan bytte den ut med eplejuice viss du vil) 3 ss brunt sukker Fire klementiner Ein bit ingefær Ein stjerneanis 10 nellikspiker To kardemommekjerner Ein bit kanelbork Ha eplecideren i ei gryte, og varm den opp. Knus kryddera, og ha dei i saman med brunsukkeret. Del klementinene i to, press ut safta, og ha både saft og skal i gryta. La det heile trekkje på svak varme i ein halvtime. Trekk gryta av plata, og la den stå til den har kolna. Sil frå alt rusket. Varm opp 2 liter cider og ei flaske kvitvin i ei gryte. Ha i ekstraktet. Smak til om du syns det trengst meir sukker. Server gløggen i pene glas med ei klementinskive …

Godt oppdratt – eller berre flaks?

Eg kjem halsande inn døra med tunge koffertar og bokkasser. Det har vore ein fin, men travel signeringsturné på vestlandet. Og kva ventar meg når eg kjem heim seint på kvelden første søndag i advent? Sekstenåringen har vore i skapet og funne lys, og ho har leita fram det gamle tinnfatet. Ho har dekorert med perlemorshjarte, kanelstenger og anna småtteri som ho har funne rundt omkring, og det første adventslyset er tent. Alt førjulsstress renn av meg, og eg er berre lykkeleg. Vel vart det ein sein middag, og vel skal vi tidleg opp i dag og utrette store ting, men vi fekk ei fin adventsstund saman søndag kveld. Ha ei fin førjulstid, med eller utan flinke sekstenåringar!

Ein liten førjulsturné!

I helga skal eg på ein liten førjulsturné på Sunnmøre! Er du der vonar eg at vi møtast. På laurdag føremiddag møter du meg på Norli på Moa. Der syltar eg og signerer bøker frå elleve til eitt. Så dreg eg avgarde til Larsnes og Sandemessa. Der finn du meg på standen til Eiken Libris, og utpå ettermiddagen stikk eg ned på skulekjøkkenet og syltar der og. I fjor lagde eg lakserullar, men i år vert det altså heimelaga julegåver som er temaet. Det er også temaet på Brudavolltunet i Ørsta på søndag. Min medbloggar Heidi har teke over som dagleg leiar på Brudavolltunet, og der lagar vi i stand juleverkstad søndag klokka 13:30. Det kostar ein femtilapp å kome inn, men då ordnar vi med materiell til ein strålande flott juleverkstad der du får vere med å lage julekort, julegåvelappar, syltetøy, kanskje ein god eddik, vi skal lage fuglebollar og opptenningsrullar og mykje anna morosamt. Det trur eg blir ein strålande fin dag. Så vil du bli med på førjulsmoro med meg denne helga, …

I tusen knas

Vi er litt seint ute, men likevel; i går gjekk pepparkakehuset i tusen knas. Sist barna var her gløymde vi å knuse det, men denne helga passa det godt. Så godt at overnattingsgjesten vår drøymde at ho sneik seg ned midt på natta og knerta det, og så fekk ho kjempedårleg samvit for at ho hadde teke frå barna gleda. Men det var altså berre eit mareritt, då ho vakna i går morgon var huset like heilt. Så i går kveld tok vi det, femtenåringen knuste til med hammaren. No er bitane putta i boks, og blir med kjæresten på jobb som kaffimat. No er jula ute!

Ein nyttårskrans

Vel, den vart nok eigentleg laga til jul. Men eg syns den var så fin, og så tok eg bilde av den på nyttårsaftan, så då kallar eg den ein nyttårskrans. Ovedia med sin kjære inviterte oss på nyttårsmiddag på nyttårsaftan, og det er ho som har laga kransen. Den er laga av blåbærlyng, og Ovedia har festa glitrande ting på den. Ei beltespenne, ein ring og andre ting som lyser opp. Fint, ikkje sant?

Karamellpudding

Å lage dessert er ei stor glede. Du har god tid, og kan lage den dagen før. Dermed kan du møte gjestane dine med senka skuldrar når dei bankar på døra. Alle likar dessertar. Etter ein god middag vert desserten prikken over i-en. Maten vert drygare med ein dessert til slutt, du kan rekne at det går litt mindre av hovudretten når du varslar at det er ein deilig dessert i vente. I dei fleste oppskriftene på gode juledessertar skal det vere vaniljesukker. Finn du ekte vaniljesukker, så kjøp det, og finn du det ikkje så mas på butikksjefen der du handlar for å få han til å ta det inn.  Det smakar SÅ mykje betre enn vanleg vanilin-vaniljesukker, som er smaksett med kunstig vanilje. Merket er Tørsleffs, og grossisten heiter Haugen-gruppen, kan du seie til kjøpmannen din. Cemo krydder har også ekte vaniljesukker. Du kan sjølvsagt også lage ditt eige, ved å putte brukte vaniljestenger i eit glas med fint sukker. Karamellpudding må du lage minst dagen før den skal serverast. Den held seg …

Praktiske romjulstips

Utelukkande basert på søk i bloggen min i går: Fryse karamellpudding: Ja, ifølge kvalifiserte menneske eg har snakka med bør det gå heilt fint. Men står den kaldt og godt tildekka så held den seg i minst 5-6 dagar. Fryse pinnekjøtt: Ferdig dampa pinnekjøt kan frysast. For å spare plass i frysaren vil eg anbefale å rense det, og fryse berre reint kjøt samt krafta. Perfekt til ertesuppe og lapskaus, til dømes. Bruker jeg egg i medisterkaker: Ja, som hovudregel gjer ein det. Men har du eggeallergikarar kan du erstatte eit egg med ei teskei bakepulver i farsen. Sjokolademousse av toblerone: What’s not to like? Køyr på, og bruk den sjokolademousseoppskrifta du vanlegvis brukar, men bytt ut vanleg sjokolade med tobleronen. Legge ribba så den buer: Ja, det bør ein absolutt gjere. Det er beste måten å sikre sprø svor på, for då renn feittet av, og svoren puffar opp så lett som berre det. Litt tam potetsalat: Ha i litt ekstra løk, litt kvitløk viss du likar det og krydre med godt med peppar. …

Karis ingefærkaker/ginger sparkles

Eg har dessverre ikkje fornya meg så mykje når det gjeld småkakene. Eg har nokre favorittar som eg lagar kvart år, og eg har faktisk ganske klare forventningar på meg og, til kva som skal ligge på kakefatet frå dei som eg bur saman med. Men av og til kjem det nye tilskot til. Her ein dag hadde eg gått frå kontoret mitt i eit lite ærend, og når eg kom tilbake låg det ein liten cellofanpose på tastaturet med fire små, fine kaker. Eg lagde meg ein god kopp te, og satte meg til for å smake på desse kakene. Det var ein smakseksplosjon! Det er dei beste kakene eg har smakt på veldig, veldig lenge. Dei hadde ein distinkt, men ikkje påtrengande smak av ingefær, og i tillegg var det nokre andre krydder der som eg ikkje heilt klarte å identifisere. Etter litt etterrøkjing fann eg ut kven som hadde lagt dei der, og han fortalde at det var kjæresten Kari som hadde bakt. Vi er vennar på Facebook, så eg kasta meg …

Årets nyvinning

Det er ikkje så mykje eg endrar på frå år til år når det gjeld juleførebuingar, men av og til dukkar det opp noko som gjer at ting går lettare og betre. Eg opplevde det då eg oppdaga silikonmatter, det var eit enormt framsteg i forhold til bakepapir, som eg brukte i mange år. I år er det dette geniale brettstativet som har redda julebaksten. Det har eg kjøpt hos Clas Ohlson for ikkje spesielt mange pengar, og det gjer underverk med benkeflatene mine. Det har fire «armar» som stikk ut og held bakebrett og rister på plass i høgda. Kjøkkenet mitt er ikkje spesielt stort, vi driv med compact living her midt i byen. Og benkeplatene mine har kontinuerleg vore dekt av rister og brett under julebaksten, nokre står for å kolne, andre for å få kaker på seg, dei tredje berre står i vegen. Men med dette stativet har eg plutseleg masse benkeplass igjen! No står både bretta som skal kolne og som ventar på å få kome i omnen i stativet, og …

Heimelaga medisterkaker

Heimelaga medisterkaker er berre noko av det beste, altså. Det går langt utanpå dei du får kjøpt i butikken. Med ei god krydring og med medisterdeig frå den same gode slaktaren som leverer ribba di har du kontroll på kva du set på bordet. Denne porsjonen held til ti-tolv medisterkaker, to til kvar ved bordet, og ei til kvar til nattmat. Husk på at viss du kjøper medisterfarse treng du ikkje spe og krydre den. Den er ferdig spedd frå butikken. Medisterdeigen vert altså til farse undervegs. Medisterdeig som du kjøper skal vere utan salt, vatn og krydder. Det er krydringa som gjer susen med heimelaga medisterkaker. Rå deg gjerne nytt, ferskt krydder i staden for å bruke det som har lege i skapet leeenge, og mist smaken. Eller bruk heil muskatnøtt som du riv, og allehånde som du knusar i mortar. Då blir det skikkeleg smak på medisterkakene. Slik gjer eg det: Medisterkaker 500 g medisterdeig 1 strøken ts salt Eitt egg 2 ss potetmjøl 1/2 dl vatn eller mjølk 1 krm malt allehånde 1 krm …

Raudkål til ribba

Eigentleg er ein klassisk ribbemiddag ganske enkel å lage. Ribba lagar seg sjølv meir eller mindre, og å lage saus av sjya er ikkje så komplisert. Å varme opp ein pose eller to med raudkål er også lettvint. Men ordentleg heimelaga raudkål er ikkje komplisert, og det er litt stas å kunne sette heimelaga raudkål på bordet. Eg bakar min raudkål i omnen, men du kan også lage den i gryte. Då treng den litt meir stell for å ikkje svi seg. Raudkålen kan godt lagast eit par dagar før julaftan. Den blir berre betre av å få stå kjøleg frå den er ferdig til den skal serverast. Denne porsjonen er til åtte personar, og får du raudkål til overs toler den godt frysing. Slik gjer eg det: Raudkål 1 kg raudkål 2 syrlege eple, til dømes Granny Smith 1 gul løk 1 sjalottløk 2 nellikspiker 2 dl kjøtkraft eller buljong 1 dl eplecider eller eplejuice 1 ss balsamicoeddik 2 ts brunt sukker Salt og peppar Set steikeomnen på 200 grader . Snitt kålen fint. …

Sjølvaste ribba

No er det like før den store kvelden, då ribba med tilbehør skal på bordet. Eg prøver å vere prinsippfast, men gong på gong vert eg overstyrt. Eg vil at vi skal velge på julaftan, enten fåreribbe med tilbehør, eller svineribbe med tilbehør. Men der eg vaks opp blandar dei alt, så rabbestappe og raudkål står side om side på bordet. Dei mange åra eg har tilbrakt på austlandet har gjort at eg har lært noko om svineribbe, så difor lagar eg det i år. Her skal du få dei triksa eg har lært meg for å få den perfekt. Eigentleg er svineribbe svært enkel mat. Men ribbeprodusentane prøver å rote det til som best dei kan, og dei presenterer stadig nye variantar av ribba med vekslande resultat. To gongar før jul har eg prøvd ut dei ferdigkrydra ribbene, den eine frå ein Rimi-butikk, den andre vart kjøpt hos Coop. Begge gongane har det blitt mislykka. Den eine bles seg opp som ein sperreballong i god tid før utløpsdato. Eg sende ein mail til produsenten, …

Fløtekarameller med maldonsalt og utan sirup

Etter pepperkakehusliminga på tirsdag sto eg der som vanleg med ei steikepanne full av smelta sukker. Kva gjer ein då? Jau, ein lagar fløtekarameller! Eg hadde berre laktosefri fløte i kjøleskapet, men det gjekk veldig fint, karamellene vart kjempegode. Problemet er å skrive ei nøyaktig oppskrift. Sjeldan har eg lagd mat på slump som når eg lagde desse karamellene. Men eg skal prøve å gje eit anslag, og ein beskrivelse av det eg gjorde, så får du teste det ut og sjå om du får det til å fungere. Dei er verd å lage, og dei er lettetne. Slik gjorde eg det: Fløtekarameller med maldonsalt 2 dl sukker 2 dl fløte, gjerne laktosefri Maldonsalt Litt matolje Små former Ha sukkeret i ei steikepanne, og set den på middels sterk varme. La den stå til sukkeret smeltar. Dette er risikosport, nokre har i vatn, og let det koke til vatnet er borte, men eg syns det er enklast å berre gå rett på. Eg flyttar steikapanna rundt på plata for at det som er i midten …

Pepparkakehuskonkurranse!

Matbloggsentralen har laga ei pepparkakehusutfordring! Den handlar om å kåre det finaste pepparkakehuset, og eg har to hus med i utfordringa. For to år sidan lagde eg dette vesle søte huset i skogen. Det er med som kandidat nr. 7. Det store huset som min kjære pynta tirsdag kveld er med  som kandidat nr. 18. Så dersom du syns eit av desse to er finast er du velkommen til å stikke innom Matbloggsentralen og stemme på dei. Kvar person har berre ei stemme. Avstemminga pågår fram til søndag 18.desember ved midnatt. Det er masse fine hus der inne, så det er ikkje så enkelt å velge! 🙂

Djup konsentrasjon…

Det årlege pepparkakehuset har kome opp! Her ser du mannen i huset med melissprøyta, djupt konsentrert om dekoren. Eg tok meg av utbakinga, dropsteknikken og monteringa, og lagde «malen» for dekoren. Vi fann forresten ut at Repsils fungerer i staden for drops, lokalbutikkane rundt her var tomme for Brynhilds sitrondrops. Tidlegare har vi brukt kamferdrops. Det virkar og, men smakar høgg. Og karamellene med maldonsalt, som eg lagde av «limet», dei vart knallgode! 🙂 Edit: Her har du huset ferdigstilt, og i fullt dagslys, eller så fullt som det er mogeleg no for tida. Vi er ganske fornøgde! Huset er med i Matbloggsentralen sin pepparkakehuskonkurranse, så viss du syns det bør vinne, så stikk inn her og stem på hus nr. 18!

Hups! Ingenting her?

Eg legg jo vanlegvis ut eit innlegg kvar dag, men i dag har alt stått på hovudet her. Vi har hatt den store pepparkakedagen, tre hus er bygd, hjarte med dropsvindu og masse, masse småkaker. Eg satsar på at eg får andre til å pynte dei, men å pynte huset må eg nok ta ansvar for sjølv. Eg postar bilde når det er ferdig. Bildet du ser ved sidan av er faktisk to år gamalt. To av husa reiste med fine kusinene, og skal pyntast der, eit lite og eit stort. Ha ein fin søndagskveld!

Gamaldags jul

Eg fell i stavar over dette. Madickens jul er så nydeleg, så trist og så fin. Snille Abbe, som kjøper julegåve til den forfylla faren sin og ikkje får noko tilbake. Elisabeth som rir på sleden til ein gamal gubbe, og såvidt kjem heim til jul. Julelysa, sangane, Alva som ordnar alt og pappa som hentar tre. Finn fram lommetørkleet, set av ein liten halvtime og kos deg med dette.

Meir snop: Nougattrøflar med rom

Kva gir ein til den som har alt? Noko å ha det i, var svaret før. Men det er vel grenser for kor mange vesker, koffertar og sekkar ein kan ha? Eg likar å gi bort gåver som ein kan spise opp. Skuffer og skap er fulle av ting vi ikkje brukar, då er det betre med gåver som ein kan nyte. I dag serverer eg ei spiseleg julegåve; nougattrøflar. Dei lagar eg med marsipan, valnøtter og nougat som du får kjøpt ferdig på velassorterte matbutikkar som Meny og Ica. Valnøttene kan du droppe viss du skal gi trøflane til nokon som er allergiske. Eg brukar også rom i trøflane. Viss du skal gje dei til fråhaldsfolk eller barnefamiliar kan du bytte ut romen med litt essens. Halve moroa med spiselege gåver er å pakke dei pent inn. Nougattrøflane kan du legge på ei skål som du pakkar inn i cellofan, eller du kan ha dei i ein cellofanpose. Dei kan du få kjøpt på nettet, men eg forhandla meg til å få kjøpe nokre slike i …

Salt julesnop

Eg har sett på mange oppskrifter på spiselege julegåver, og mykje av dette er veldig søte greier. Når jula er på det mest intense får eg ofte behov for noko salt, og det må vere noko anna enn ribbe og medister. Desse små ostesnacksbitane vart redninga for meg. Ostesnacksbitane kan lagast med ulike typar fast ost. Eg hadde cheddar i kjøleskapet, men dei blir også gode med jarlsberg, gruyére eller pecorino. Fasongen på ostesnacksbitane kan variere, eg brukte ein sirupsnittkuttar for å få fine, taggete kantar. Ikkje lag dei for store, dette skal vere snacks, ikkje kjeks som tilbehør. Du kan også lage stenger av denne deigen, og drysse litt ekstra ost på. Då blir dei fine til suppe eller som eit alternativ til saltstenger eller grissini.  I denne oppskrifta har eg brukt røykt paprika. Det er paprikapulver som har ein distinkt røyksmak. Eg har ikkje funne det i Norge, men eg er fæl til å raide hyllene i finare matbutikkar når eg er i utlandet, og på den måten fekk eg ein boks med meg …

Hekta…

Jepp, eg innrømmer det. Det var gøy å vere med på Matbloggsentralen sin konkurranse om spiselege julegåver, og dermed stiller eg opp igjen. Denne helga konkurrerer vi om beste julebakst. Eg har meldt på mi engelske julekake, som vert sett på bordet her hos oss kvar jul. Eg trur eg ikkje var meir enn 22 år første året eg lagde den. Viss du syns at eg bør vinne med fruktkaka mi kan du gå inn på Matbloggsentralen og stemme på mi kake, som er deltakar nr. 14. På førehand tusen takk! 🙂