Latest Posts

Noko av det vakraste XV

Published by

Brazz Brothers vaks eg og opp med. Dei av vennane mine som spelte i korps var kvar sommar i Ørsta på sommarkurs med desse førde-brødrene, og kom heimatt høge på livet etter å ha jamma i ei tid då jamming ikkje ein gong hadde med syltetøy å gjere.

Eg var skitmisunneleg, men verken piano eller chello hadde noko i korps å gjere. Og å synge var heilt utenkeleg, då måtte ein i allfall vere grimsting og synge kristelege songar, då var det greitt. Elles var det berre å vise seg fram, og det skulle ein ikkje. Dermed basta.

Bruremarsjen til Jan Magne Førde er ei perle, og desse karane improviserer på ein måte som er heilt nydeleg. Sjå trommisen, han er berre strålande. Eg diggar dei, eg diggar dei! Opptaket er frå Landsfestivalen for korps i 2008 i Stavanger.

Litt ubeskjedent, men…

Published by

…eg har alltid kost meg med bursdagar, min eigen eller andres. Så eg står fram: I dag har eg bursdag! Eg fyller 29 for n’te gong, og nyt det! Dagen er tilbragt på jobb og i bilen langs den sørlandske hovedvei, og det er heilt OK.

ttcakeDenne flotte kaka «fekk eg» av ei venninne over dammen, så no delar eg den med dokke.

Ha ein fortsatt fin kveld, og send meg ein tanke her eg sit i Flødevigen med ein nettforbindelse på dimensjon med ein sytråd.

Vi gler oss til sola i morgon, for det er alltid pent vær på Sørlandet! 😀

Festbord i mai

Published by

Mai og desember er dei to store festmånadane for meg. Vi har mange bursdagar i mai, og dei mange fridagane er fine høve til å invitere huset fullt.

Men det er ikkje alltid ein har lyst til å invitere til sitt ned-middag. Av og til er det deilig å berre mingle, danse, drikke sjampanje eller liknande og kose seg på ein meir uformell måte.

Dei siste åra har ei tapas-bølge ridd landet. Uansett kvar du skal får du servert tapas, og det er langt frå den spanske tapasen, som berre er eit lite tiltygg til eit glas sherry. I dag prøver eg å fjerne meg frå tapas-bølga, men eg serverer likevel fingermat. Menyen du får her er utan kjøttbollar og aioli. Dette er ekte fingermat, som ein kan spise utan å sitte ned.

Det kan vere vanskeleg å berekne kor mange bitar ein skal planlegge per person. Dersom ein serverer berre fingermat, bør ein ha sju bitar per person, og så noko søtt til slutt. Dersom ein har dette til ein drink før maten, er det nok med tre-fire. Generelt kan ein seie at ein ”dings” består av 5 gram brød/kjeks, og 10-15 gram fyll. Ventar du 20 gjestar og lagar fem sortar fingermat utan middag må du altså ha 140 ”dingsar”, 28 av kvar viss du lagar likt antall. Pass på at du har nokon med kjøt og nokon med fisk, samt minst ein, helst to sortar vegetarisk. Prøv også å finne ut om nokon er allergiske blant gjestane dine.

I dag har eg laga fem variantar av fingermat: Lefserullar med kremost og skinke eller laks, terter med søt løkkompott, chevrefylte cherrytomatar, toast med eggesalat og gullsprø med ostekrem. Gullsprø er eit aldeles nydeleg flatbrød som egnar seg svært godt til slike anretningar. Det held godt på fasongen, smakar nøytralt og er mogeleg å dele utan alt for mykje svinn.

I lefserullane får du brukt dei saltsylta sitronane som eg lagde for nokre veker sidan, viss du heiv deg på den galskapen. Gjorde du ikkje det så lag lefserullane utan. Vil du ha noko som sparkar litt i rullane kan du hakke litt sylta ingefær og ha i, det får du kjøpt i innvandrarbutikkar og velassorterte kolonialar med asiahylle.

Som alltid når eg lagar mat, prøver eg å gjere det enkelt. Dette skal ikkje ta lang tid, det som tek lengst tid er løkkompotten, som må stå og surre ein times tid. Men det kan den gjere medan du gjer andre ting, berre du ser til den av og til. Eg lagar mine eigne terter på enklaste vis, ved å stikke ut ringar av brød og tørke dei i sandkakeformer. Du kan også kjøpe småterter ferdige. Eg tek utgangspunkt i 20 personar, så er det lett å gange opp og ned for å få rett mengde mat.


Terter med løkkompott

28 brødskiver, gjerne daggamalt brød

500 g løk

2 fedd kvitløk

3-4 ss olivenolje

2 ss salt soyasaus

2 ts sukker

2 ss raudvinseddik

50 g korintar eller rosiner

Salt og peppar

i formStikk ut ringar av brødskivene med eit glas med skarp kant. Hald i klokka på glaset, ikkje i stetten, den knekk lett. Trykk kvar runding ned i ei sandkakeform. ”Tørk” dei i steikeomnen på 200 grader, gjerne varmluft, i 8-10 minutt. Vend dei på rist og la dei kolne. Har du glutenallergikarar til stades så lag nokre terter med glutenfritt brød.

Rens løken og kvitløken, og hakk den fint. Ha olje i ei vid steikepanne, og sett den på middels varme. La løken surre til den er mjuk og blank. Brukar du korintar kan dei gå i heile, brukar du rosiner bør dei hakkast litt.

IMG_6590Ha i korintar eller rosiner, og slå på soyasaus, sukker og eddik. La det heile surre til løken er brun men ikkje brend. Slå på ein liten skvett vatn ein gong i blant så det ikkje kokar tørt og brenn seg. Når løken har fått fin farge smakar du til med salt, peppar og eventuelt meir sukker, og let det heile kolne.

Rett før servering legg du to teskeier kompott i kvar terte. Pynt med ein liten klatt naturell kremost. Viss du har mjølkeallergikarar i selskapet, så la nokre terter vere utan ost, eller bruk chevrekremen frå tomatane.

tomatarChevrefylte cherrytomatar

300 g sota chevre

3-4 ss kvit balsamico

28 cherrytomatar, ikkje dei aller minste

Skrap soten av chevren, og rør den glatt med balsamico. Er ingen allergiske mot mjølk kan du bruke Snøfrisk, den inneheld ein del kumjølk. Skjer toppen ved stilkfestet av tomatane, og skrap ut frø og væske med ei lita teskei. Kutt eit ørlite skal av undersida på tomatane og, så står dei stødigare på fatet. Fyll ostekremen i ein krempose, og sprøyt den i tomatane.

rullarLefserullar

5 lomper eller tre store firkanta potetlefser

200 g kremost

10 skiver skinke eller laks

Tre saltsylta sitronbåtar (viss du har)

Eit lite knippe grasløk

IMG_6600Legg lompene på ei fjøl, og smør på kremost. Det er lettare å gjere viss kremosten har stått ute litt først. Legg på skinke eller laks i tynne skiver. Fjern fruktkjøtet på sitronbåtane (fersk sitron kan IKKJE brukast), skyll og skjer skalet i svært tynne skiver og legg det ”igjennom” rullen.

Strø på hakka grasløk, har du ikkje det kan du bruke andre urter. Rull lefsa tett saman, og sett inn tannpirkarar (utan mentol) med jamne mellomrom. Skjer mellom tannpirkarane, og legg på fat.

Toast med eggesalat

2 grove baguettar

5 egg

6 artisjokkhjarte frå boks eller glas

4-6 ss majones

3 ss hakka basilikum eller persille

4 ss finhakka purre

2 ts honning

Salt og peppar

eggesalatSet omnen på 200 grader. Skjer baguettane i tynne skiver, og legg skivene på ei rist. Rist dei i omnen i 6-8 minutt. Pass godt på så dei ikkje blir brent.

Kok egga i ti minutt. La dei kolne i rennande, kaldt vatn. Del dei først på langs og så på tvers i ein eggedelar. Ha egga i ein bolle saman med majones, urter, og purre. La artisjokkhjerta renne av. Finhakk dei, og ha dei i bollen. Bland alt. Smak til med honning, salt og peppar. Legg 2 ts eggesalat på kvar minitoast, og legg på fat.

Gullsprø med ostekrem

8 skiver gullsprø

100 g skinke i tynne skiver

250 g kremost, gjerne krydder eller urter

3-4 ss mjølk

Eit raudt eple

Rør kremosten mjuk med mjølka. Den skal vere smidig, men ikkje blaut. Hakk skinkeskivene fint. Bland alt. Skjer tynne skalkar av eplet, og skjer tynne skiver av skalkane til pynt.

IMG_6613Legg gullsprøskivene slik at bøyen er ned mot fjøla. Bruk ein brødkniv med taggar eller bølgeblad, og del forsiktig kvar skive i fire bitar på tvers. Legg ostekremen på flatbrødbitane, og pynt med ei epleskive. Viss du har og likar det, kan du ringle litt eplesirup eller balsamicosirup (glacée) over rett før servering.

Dette ser ut som mykje arbeid, men det er ikkje så ille. Det meste av fyllet kan du lage klart på førehand, og sett gode hjelparar til å anrette, pynte og rense tomatar. Gjestane dine kjem til å bli kjempefornøgde, og du kan sole deg i glansen. God maifest!

Eg ler meg skvett ihel…

Published by

Eg har tydelegvis lesarar utanlands og, einkvan har brukt google sitt omsetjingsverktøy for å omsette innlegget mitt om 17- mai-oppskrifter til engelsk.

Etter å ha stava meg igjennom dette sat eg att i krampelatter/-gråt. Dette vart overmåte festleg. Eg har klipt litt i verket. Enjoy.

… Some do well at it to get any such mail or backpack may be a little cake-like police. It may well happen, but most that were there were giant Norwegian, and for once we got off skuld cakes delivered so that we could organize the sale in a good way. It is a first time for everything, also there to deliver the cake to 17. mai, May, and then it may be wise to have a bookmarks to relate to, and not least, may be motivated by. We got to the instance to get posar hard step full of young knortar of some bollar that had not improved and that was useljelege.

All good

Can you make cinnamon balls and ordinary bollar, so they also quite large, so that they are worth 10 million. Shipping like muffins and bowl on a tray or in a basket, so that they are not pressed together. Can you make cinnamon bollar without pearl sugar, you can send with the sugar glaze on the glass with a screw lid, so we can add the glaze on. Otherwise, the bollane fort very sticky during transport.

It is also very good if you bakar with cake mix. Make sure you buy the cake mix package that is to langpanne. Toro langpanne chocolate cake (puh!) is mjølkefri. Floating butter is ideal both for the pattern you get here and to the cake mix, it is easy to use. I recommend floating Bremykt (yellow bottle), it gives extra good flavor.

Check with kakenål or knitting needle on the cake is done. Sit back on the stir stick must be a bit of cake. Do not kakenål you can use a spagetti stick, it goes just as well!

If you create a cake that egnar for allergic, so check the special, so that we know about it, and can offer these cakes to those who ask about it. It is terrific if someone td creates a cake without milk, without nuts (chocolate) or without egg.

It is important that we all are pure when we bakar cakes for sale, actually be the bakast on «government kitchen», and it is probably none of us at home … I think we will not have the cake with whipped cream, and wash hands and equipment frequently while you held on to bake.

I write about zestjern a couple of places in the pattern, it is a tool that you use to happen strips of the scale of citrus fruit without having to get it with white. It has a metal piece with small round Ingar or loops in which you want to go over the scale. Do you have it not, then use the fine side of your grater instead. It goes just as well. Do you have such a zestjern, and have wondered what you would use it, so can you for once skuld get «air» it!

The decorative and can vary, especially the muffins, it is popular with strøssel, non-stop, seigmenn or other fun.You can also color coconut with lots of pastry and spread the color over, it is reasonable and simple solution that looks good. It is only to try them out, good luck!

Engelsk er vanskeleg…

Published by

…spesielt i utlandet. Eg må berre dele desse to med dokke. Dei stammar frå Egyptturen vår i fjor. Den eine er frå toget til Aswan, 1. klasse. 

IMG_3483Den andre er frå ein restaurant i Alexandria som vi gjekk inn på, men tilhøva gjorde at vi gjekk før vi hadde fått bestilt men etter at vi hadde fotografert menyen. Ein del mystiske greier her.

IMG_3563

Noko av det vakraste XIV

Published by

Eg har skrive om Joni Mitchell tidlegare, og ho er ein av mine musikalske favorittar. Both sides now er ein del av arven min, den har alltid vore der, i sangbøker, på radioen og på plate.

Den fekk ein oppsving i Love Actually, der Alan Rickman gir Emma Thompson ein cd med Joni Mitchell der ho syng Both sides now. Emma Thompson har sett han kjøpe eit halssmykke, og forstår plutseleg at det er ei som i hans hjarte fortener halssmykket meir.

Opptaket her er frå ein hyllingskonsert i 2000, der mange artistar framførte Joni Mitchell sin musikk. Dette er avsluttinga av konserten. Joni har lagt sangen ned ein kvart, men den er endå meir rørande enn slik ho sang den tidleg på syttitalet. Dette er levd liv.

Bakte jordskokkar

Published by

Eg eksperimenterer vidare med jordskokk, etter suksessen med jordskokksuppe her for ei stund sidan. Av dei erfaringane eg har gjort meg er at koketida varierer frå skokk til skokk, så og seie. Eg kan ha to jordskokkar av same storleik og plukka på same stad, den eine er mør etter 20 minutts koking, den andre er framleis hard etter 35. 

Den beste løysinga på dette problemet er etter mitt syn å bake jordskokkane i staden for å koke dei. Eg handterer dei omtrent som båtpoteter, men delar dei litt grovare og mindre systematisk opp, mest fordi skokkane varierer slik i form og storleik.

IMG_6394Jordskokkane vart vende i krydder og olje, og lagt i ei langpanne med bakepapir under. Dette bakepapiret sparer mykje vasking. Slike langpanner vert alltid ståande til godt etter middag, og reingjeringa er mykje enklare med bakepapir i botnen enn utan. IMG_6396

Krydder-samansetjinga kan du variere etter smak og behag, det eg gjer her er berre eit forslag. Likevel er det nokre råd eg kan gje. Estragon passar ikkje så godt til jordskokk, den har ein litt emmen smak som kolliderer med smaken på jordskokkane. Dill er heller ikkje ein fulltreffar. Men alle provence-aktige krydder, som oregano, timian, merian og rosmarin går fint. Eg likar å ha i paprikapulver for fargen sin del, bytt den gjerne ut med chili viss du vil ha skokkane «hotte».

Desse skokkane er eit perfekt tilbehør til både fiske- og kjøtrettar. Dei kan også brukast som eit tilbehør til ein vegetarisk middag, og eg har brukt kolna bakte jordskokkar i salat. Det smakte kjempegodt. Slik gjorde eg det:

IMG_6401Bakte jordskokkar

800 g rensa og skrelte jordskokkar

1/2 dl olivenolje

2 ts salt

1/2-1 ts peppar

2 ts timian

1 ts oregano

1 ss paprikapulver

Set steikeomnen på 210 grader. Ha skokkane i ein romsleg bolle. Slå over oljen, og ha på kryddera. Vend skokkane rundt i bollen, slik at dei har fått olje og krydder over heile seg. Den skikkeleg rampete følelsen får du viss du har steikt bacon tidlegare, og har teke vare på baconfeittet. Bytt ut olivenoljen heilt eller delvis med baconfeitt. Mmmm…

Legg bakepapir i ei langpanne, og hell skokkane oppi. Legg aluminiumsfolie over forma den første halvtimen. Det sikrar at skokkane vert skikkeleg gjennomfukta, og du unngår ei tørr overflate. Ta av folien etter 30 minutt, og vend rundt på skokkane. La dei få bake i 20-30 minutt til, til dei er møre.

 

 

Noko av det søtaste I

Published by

Ein hagevenn minte meg på denne songen, og det passar så fint å presentere den for dokke i dag. For fem år sidan gjekk guten min i første klasse, og han og klassen hans hadde øvd inn denne songen.

Han har aldri vore ein slik som skravla i veg om kva han gjorde på skulen, og vi må dra ut av han kva han driv på med. Vi har ein spøk der eg spør kva han har lært, han seier «ingenting», og eg seier eg må ringe til læraren og klage fordi dei ikkje lærer noko.

17. mai i første klasse vart klassen hans beden om å kome opp på scenen, og så song dei med klokkeklare røyster denne songen. Det er ein innfløkt, svensk tekst, og eg hadde ikkje høyrt at han hadde øvd, så det var ei stor overrasking for meg at han kunne den utanatt. Ikkje eit auge var tørt, så mykje kan eg seie.

Dagens duft for 17. mai

Published by

I dag har vi dobbelt grunn til å feire, både grunnlovsdagen og sigeren i Melodi Grand Prix i går kveld.

gl lai 3.4ozKva bør ein dufte av når ein skal feire sitt eige land og våre sigrar? Det finst berre ein norsk dameparfyme som eg veit om, Laila, lagd av den einaste norske parfymøren eg veit om, Geir Ness. 

Han har oppkalt dufta etter mor si, som tok han med på fjellturar då han var liten, og inspirerte han til å lukte på blomane.

Laila er ei frisk blomeduft, den har eit lite hint av frukt, men ikkje for mykje. Den er ein lys og lett parfyme, men blir lenge på huda, og gjer mykje av seg på ein god måte.

 

Geir ness

For meg er dette ei «kvit», rein, såpeaktig duft som ein føler seg vel med. Den er vaksen, eg ser ikkje for meg tenåringar med denne på seg, sjølv om det sikkert kunne vere stilig med ein slik kontrast. 

Den er ikkje tilgjengeleg overalt, men eg veit av nokre Estetique-parfymeri har den, mellom anna på Glasmagasinet.

God 17. mai!

Kjøleskapslogistikkutfordringar

Published by

Av og til skjer det seg med innkjøpa til familien, vi endar opp med for mykje, slik at ting står i fare for å gå ut på dato. Frysaren er fin å ha, men det er grenser for kor lenge ting held seg der og. Dessutan er det ikkje bra å fryse mat som held på å bli dårleg, frysemat skal vere av god kvalitet. 

IMG_6680I går kunne eg konstatere at eg sto der med ein pakke skinke som går ut på dato i kvart øyeblikk. Då gjeld det å hive seg rundt, og vere kreativ.

Eg kjøpte ein boks crème fraïche, plukka asparges i hagen og fann ein liten purreslask i kjøleskapet.

I tillegg hadde gubben spretta ein boks svenskesider, som eg tok ein raus klunk av.

Ut av det fekk vi ein deilig middag. 5 svoltne vart mette av denne ladninga. Slik gjorde eg det:

Tagliatelle med skinke og asparges

500 g tagliatelle

200 g kokt skinke

1 beger crème fraïche

1 dl eplecier eller eplejuice

15 cm purre

Ein bunt asparges 

Salt og peppar

Buljong i ei eller anna form

Kok pastaen i godt salta vatn så lenge som det står på pakken. Kutt purren i små terningar, og knekk og skrell aspargesane. 

IMG_6685Del dei store aspargesane i to på langs, og så i tre på tvers. 

Varm nokre spiseskeier olivenolje i ei steikepanne, og steik aspargesane forsiktig i 3-5 minutt. Gi dei eit dryss salt, og legg dei til side. 

Ta ei ause (ca. 2 dl) kokevatn frå pastaen og ha den i ei gryte saman med 1 dl eplesider eller eplejuice. Smak på kokevatnet først så det ikkje blir alt for salt. 

IMG_6693Ha i den hakka purren, og kvern i godt med svart peppar.

Ha i eit beger crème fraïche, og rør godt. Smak først, og ha så i buljong til det blir passe salt. 

Skjer skinka i tynne strimlar, og ha den i sausen. 

Slå vatnet av pastaen, og ha den i ein bolle. Slå over skinkesausen, og legg på aspargesen til slutt. Server med brød.

Droppar du skinka er dette ein fin vegetarpastarett. Asparges kan byttast ut med sukkererter eller andre typer grønne erter.

Endeleg fredag

Published by

Huskar du desse rosene? Dei kom i hus 30. april. Utruleg nok står dei her framleis. Dei raude har teke kvelden, men dei to kvite er nesten like fine. Nokre veker no, så har dei røtt seg. Det er spirar oppetter stilken i bladfesta, så desse er det verkeleg kraft i. Dei har blitt litt rynkete, eller fått fine linjer, som kosmetikkprodusentane kallar det, men dei har tydelegvis bestemt seg for å ikkje la det gå inn over seg, omtrent som meg.

 Denne veka har besøkstala mine litt overraskande nesten dobla seg, så det kjem tydelegvis mange nye hit, som ikkje er vener og kjende, eller hagegale. Nysgjerrig som eg er, lurer eg på kven alle desse nye folka er. Legg gjerne igjen ei melding om kven du er og korleis du fann fram til meg. Bloggar du sjølv, er du velkomen til å presentere din eigen blogg.

Eg ynskjer alle besøkande i kveld ei god helg, fredeleg vert den gjerne ikkje med MGP, 17. mai og 16. mai for dei som driv med slikt.

Oppdatering: Hagegale, vennar og kjende er sjølvsagt også velkomne til å presentere seg sjølv og eventuelle bloggar! 😉

IMG_6676

 

Kaketips for 17. maifest

Published by

På vår skule er det kvart år fjerdeklasseforeldra som lagar 17. mai-fest for skulen og nabolaget. Foreldregruppa vert delt inn i ei teknisk gruppe som riggar og fiksar, ei leikegruppe (enklaste jobben…) som organiserer sekkeløp og limbodansing, lotterigruppa som fiksar gevinstar og lodd, og matgruppa. I tillegg skal alle levere minst ei langpannekake til salg, eller ei tilsvarande mengde muffins eller bollar.

Då eg var i komitéen for første gong i 2006, vart eg spurt om eg kunne sende ut nokre kakeoppskrifter på mail og i ranselpost slik at folk hadde noko å gå ut frå når dei skulle lage sitt bidrag. Det som står nedanfor her er den mailen som eg sende ut. Oppskriftene på kaker å dele tidlegare i bloggen er alle henta frå denne mailen, så eg lenkar til dei lenger nede. 

Nokre syns vel at det å få noko slikt på mail eller i sekken kan vere litt kakepolitiaktig. Det kan vel hende, men dei fleste som fekk det var kjempefornøgde, og for ein gongs skuld fekk vi kakene levert slik at vi kunne organisere salget på ein god måte. Det er ein første gong for alt, også det å levere kake til 17. mai, og då kan det vere greit å ha ei huskeliste å forholde seg til, og ikkje minst kanskje bli motivert av. Vi slapp til dømes å få posar hardtrakka fulle med små knortar av nokre bollar som ikkje hadde heva og som var useljelege.

Så ta det for det dette er; praktiske råd om kakelevering til 17. mai. Mailen har sirkulert før kvar 17. mai og kvar loppemarknad på skulen vår sidan dette, og då eg hadde datakrasj, og mista alt eg hadde av oppskrifter, fekk eg denne mailen i retur frå ei mamma som hadde teke vare på den. Kjekt å ha! 😉

Alt godt

Mange har spurt meg om eg kan kome med forslag til oppskrifter til kakebaking til 17. mai. Det kan eg gjerne, eg har nokre oppskrifter som eg har prøvd ut sjølv, og som eg veit gir eit godt resultat.

Eg syns det er viktig at kakene vi skal selge skal sjå fine ut, og smake godt. Vi gjer dette for å tjene pengar, og folk kjøper meir viss kakene er delikate og gode. Så eg håper at alle legg litt arbeid i dette, og lagar slike kaker som du sjølv kunne tenke deg å kjøpe! Skulle du vere uheldig, og kræsje kaka om morgonen 17. mai så går ikkje verden under for det, vi vil ha med oss forskjellige remedier for å fikse kakekatastrofer på staden.

Vi vil gjerne at du ikkje deler opp kaka viss du bakar langpannekake. Når vi skal selge kakene må alle stykka ha tilnærma samme størrelse, og då er det best at den ikkje er delt på forhånd. Då deler vi opp kaka ved utsalget, slik at alle kakestykka blir like store.

muffins3Vil du lage muffins, så kjøp dei store, amerikanske formene. Vi skal ta samme pris for alle kakene, og då blir små muffins uforholdsmessig dyre for dei som skal kjøpe. Du kan bruke dei oppskriftene du får her til å lage muffins også. Ein porsjon basisrøre gir ca. 20 store muffins. Det same gjer ein pakke langpannemiks. ICA har billige, store muffinsformer.

Lagar du kanelbollar eller vanlege bollar, så lag dei også ganske store, slik at dei er ”verd” 10 kroner. Frakt gjerne muffins og bollar på eit brett eller i ein kurv, slik at dei ikkje blir pressa saman. Lagar du kanelbollar utan perlesukker kan du sende med melisglasur på eit glass med skrulokk, så kan vi legge glasuren på. Ellers blir bollane fort veldig klissete under transport.

Det er også heilt fint om du bakar med kakemiks. Pass på at du kjøper kakemikspakkar som er til langpanne. Toro langpannesjokoladekake (puh!) er mjølkefri. Flytande smør passar fint både til oppskriftene du får her og til kakemiks, for det er lett å bruke. Eg anbefalar flytande Bremykt (gul flaske), det gir ekstra god smak. Lagar du mjølkefrie kaker, er Euroshopper flytande margarin godt egna, den er lagd utan mjølk.

Pass på at ovnen din er varm nok før du set inn kaka. Ovnen må ha hatt samme høge temperatur heile steiketida for at kaka skal vere ferdig. Temperaturen kan også variere frå ovn til ovn.

Sjekk med kakenål eller strikkepinne om kaka er ferdig. Sit det røre igjen på pinnen må kaka stå litt til. Har du ikkje kakenål kan du bruke ein spagettipinne, det går like bra!

Viss du lagar ei kake som egnar seg for allergiske, så merk den særskilt, slik at vi veit om det, og kan tilby slike kaker til dei som spør om det. Det er kjempefint om nokon t.d. lagar ei kake utan mjølk, utan nøtter (sjokolade) eller utan egg.

Det er viktig at vi er reinslige når vi bakar kakene for salg, eigentleg skal dei bakast på ”offentlig godkjent kjøkken”, og det har vel ingen av oss heime trur eg…  Vi vil ikkje ha kaker med fløtekrem, og vask hendene og utstyret ofte medan du held på å bake.

Eg skriv om zestjern eit par plassar i oppskriftene, det er eit reiskap som du brukar for å skjere strimlar av skalet på sitrusfrukter utan å få det kvite med. Det har eit metallstykke med små rundingar eller løkker i, som du skal dra over skalet. Har du det ikkje, så bruk den fine sida på rivjernet ditt i staden. Det går like bra. Har du eit slikt zestjern, og har lurt på kva du skulle bruke det til, så kan du for ein gongs skuld få ”lufta” det!

Dei glasurane som du får oppskrift på her kan du bytte om, eller bruke på muffins. Philadelphia-glasuren frå gulrotkaka er for eksempel kjempegod på brownies, og firkløverglasuren kan brukast på ei sjokoladekake. Pynten kan og varierast, særleg på muffins er det populært med strøssel, non-stop, seigmenn eller anna moro. Du kan også farge kokosmasse med konditorfarge og strø over, det er ei rimeleg og enkel løysing som ser flott ut. Det er berre å prøve seg fram, lykke til!

Mi samling av aktuell mai-kakeoppskrifter 

Å vere mamma

Published by

Eg har allereie erklært mine varme kjensler for Love Actually, men det eg ikkje visste var at det sirkulerer materiale som er klipt frå filmen på Youtube.

I filmen ser vi ikkje så mykje til Emma Thompson og Alan Rickman sine barn, bortsett frå julegåveutdeling og hummarscener frå julespelet. Men sonen deira var tydelegvis opprinneleg skriven som ein noko opprørsk nesten-tenåring som var det vi heime kan kalle atal.

I denne scena, som altså er blant dei sletta scenene, blir Emma Thompson innkalt til møte på rektors kontor, for å bli informert om sprella som avkommet har gjort. Måten ho handterer det heile på er mønstergyldig, etter mitt syn. All respekt til mødre som klarer å ta hand om sine kreative, utagerande og flotte guteslampar på ein slik måte at dei ikkje kjenner seg krenkte eller hundsa med.

Allergivennleg festbord

Published by

For dei som er allergiske er alle dei flotte festborda i mai eit trist syn. Ofte er det ikkje teke omsyn til at enkelte ikkje toler mjølk, mjøl eller nøtter. Eg syns det er god skikk å alltid spørje om det er allergikarar blant gjestane mine.

Eg er heller ikkje fan av så voldsom merking av allergivennlege produkt på eit festbord, i allfall ikkje i mindre private selskap der vertskapet kjenner alle gjestane. Gje heller allergikarane eit vennleg hint om kva kaker som er lagde med tanke på dei, og så kan alle forsyne seg fritt.

Står det ”allergimat” på ei kake så styrer alle andre unna, heilt utan grunn. Kaker som er allergitilpassa smakar ikkje så veldig annleis enn andre, og ingen allergikarar klarer å setje til livs ei heil kake åleine. Som vertinne er det målet mitt at allergikarane skal kunne spise det aller meste av det som er på bordet. Det er enklast både for dei og for meg.

blabarpaiBlåbærpai

4,5 dl glutenfri fin mjølmix

3 ss sukker

150 g mjølkefri margarin

½ dl kaldt vann

0,5 ts salt

Vaniljekrem

2 posar vaniljesausmiks

6 dl soyamjølk

2 egg

4-5 dl blåbær til pynt

Ha mjølblandinga, sukker og salt i ei matmølle. Ha i kald margarin, og køyr mølla til deigen er smulete. Ha i vatnet, og pulser til deigen har samla seg rundt kniven. Ta deigen ut, og kna den saman til ein ball. Pakk den i plast, gjerne flatklemd, så gå kjevlinga fortare, og legg den i kjøleskap ein times tid.

Set steikeomnen på 200 grader. Kjevle deigen ut, og legg den over ei 24 cm paiform. Fell den frå kvarandre, så legg den oppi i ein klump, og klem den utover forma og opp langs kantane. Prikk deigen, og steik den i ti minutt. Så langt kan du lage paien klar kvelden før.

Lag posesausen slik det står beskrive på pakken, men med den mjølkemengda som er oppgitt her. La sausen kolne før du har i egga og rører den glatt. Toler gjestane dine ikkje egg, så bytt ut egga med 1 ss maisenna utrørt i kaldt vatn. Slå vaniljekremen i forma, og steik på 200 grader i 30 minutt lågt i omnen til massen er stiv.

Pynt med blåbær før servering. Du kan også ha bæra i vaniljekremen, men eg syns det ser meir delikat og feststemt ut med bæra på toppen på denne kaka.teselskap2

Skogsbærfromasjkake

300 g Semper havrekakor

150 g smelta mjølkefri margarin

2 pakkar skogsbærgelé

3 dl Odense Erlet

5 ss sukker

Ei klype salt

2 posar frosne skogsbær

Denne kaka må lagast dagen før den skal serverast. Køyr havrekakene til smular i matmølle, og ha i den smelta margarinen. Press massen ut i ringen av ei 26 cm springform som du set på serveringsfatet, og la den stå kaldt.

Tin bæra, og la dei få eit raskt oppkok med 3 ss sukker. Avkjøl. La dei renne av, og bruk det «våte» som saus.

Lag geléen slik det står på pakken, men med halv vassmengde. Pisk Erlet til ein luftig krem med 2 ss sukker og ei klype salt. Vend inn skogsbærgeléen og bæra i kremen, og hell den over kjeksmassen. La kaka stivne i kjøleskap til dagen etter.

Server kaka som den er, med bærsaus eller pynt med friske bær og piska Erlet.

Marengskake/pavlova

6 eggekviter

300 g sukker

1,5 ts kvit eddik

1/2 ts salt

Pisk eggekvitene stive med eddik og salt. Ha i sukkeret litt etter litt, slik at det vert til ein tjukk og delikat marengs. Teikn to like store sirklar, ca. 22-26 cm, på bakepapir. Bruk ein asjett eller tallerken som mal. Smør marengsmassen utover slik at det vert to jamnt tjukke «kaker». Tørk dei i omnen på 100 grader i 80 minutt.  Legg eine botnen på eit kakefat. Lag skogsbærkrem som beskrive over, men utan gelatin. Smør kremen utover marengsbotnen, og legg den andre oppå. Pynt med bær og spisande blomar som fiolar, agurkurt, roser eller ringblomster.

I tillegg vert alle som toler egg glade for å få servert pikekyss, gjerne dyppa i mørk, mjølkefri sjokolade. Fin fest!

Serge Lutens Un Bois Vanille

Published by

Når ein har lukta på parfymar som berre er solala, er det deilig å endeleg finne noko som verkeleg har kvalitet. Eg har ikkje lukta på mange av Serge Lutens sine parfymer, men ei som luktar like godt som meg, men annleis, ga meg ei lita prøve på Serge Lutens Un Bois Vanille.

un_bois_vanilleUn Bois Vanille kan minne om Acqva de Zucchero, men den er langt meir kompleks enn italienaren. Der Acqva er rein sødme, er Un Bois Vanille meir enn det.

Den har eit hint av kokos, utan å minne om solkrem, den har eit hint av lakris utan at det blir ekkelt, og i botnen og overalt rundt ligg den sødmefylte vaniljen og pakkar det heile inn. I tillegg vil dei røynde kunne kjenne duft av bitre mandlar og bivoks i denne komposisjonen.

Trenotane i botnen er gaiaktre, eller pokkenholt, eit treslag eg ikkje hadde høyrt om før no. Det er visst eit av verdas tyngste og mest solide treslag, brukt i gamle bowlingballar, morterar og utemøblar i tropiske strøk.

All vill pokkenholt er freda, men den vert dyrka på plantasjar. Pokkenholt er så tungt at det søkk i vatn, og er rikt på harpiks og andre aromatiske forbindelsar, mellom anna vanillin.

Når Un Bois Vanille tørkar inn vert den meir treaktig, meir komplekst aromatisk, sjølv om den framleis er intenst søt. No er eg kanskje ei enkel sjel, men for meg er denne dufta berre reint velbehag.

Å velge mellom Acqva og Bois ville vere vanskeleg, og eg har ikkje lukta på dei samstundes, så ei komplett samanlikning kan eg ikkje gjere. Men følg mitt råd, lukt på (og prøv på deg) begge uansett når du treff på dei, og uansett kva kjønn du tilhøyrer.

 

 

I morgen er det sommer

Published by

”I morgen er det sommer”, fortalde den austlandsfostra sonen min meg, han hadde sett ei sol på vermeldinga. Så feil kan ein ta, ute er det så vidt temperaturen kryp over 12 grader av og til, og regnet silar ned rett som det er.

Men inkje er så gale at det ikkje er godt for noko. Hagen min er fin og grøn, det har til og med kome gras på nokre flekkar der det før berre var grus og groblad. Plenfrøa trivest tydelegvis med 12 grader pluss og lett regn. Rabarbraen kjem og trufast, trass i at den brutalt vart greven opp i vinter av UPC som kom for å legge inn breiband i huset vårt. Og breitt var det, vi har fått eit nytt bed som kallast UPC-bedet, ei meterbrei stripe som før var plen, men som no er fylt med fiolar, tusenfryd og alperips. Litt sitrontimian har vi og funne plass til.

Graslauken syns og at veret har vore greitt, han står så strunk og fin med masse lilla blomster. Svigermor mi har lært meg at på denne tida skal eg skjere den heilt ned, ta ut blomane og hakke og fryse dei stilkane som ikkje har blome på seg (dei med blome er treene i stilken) og fryse dei på glas. Eg fyller eit reint syltetøyglas med fersk graslauk og set det i frysaren. Då er det lett å skrape ut med ein gaffel så mykje som du treng, utan å tine heile glaset. Men vi tek litt til side for å lage min sommarfavorittmat; spekeskinke med nypoteter og graslauksaus.

Dette er mat svigermor har lært meg å lage, og ho saltar og tørkar spekeskinka sjølv, og har den hengande på låven på Finnskogen til den er klar til bruk utpå våren. Så langt går ikkje eg, men prøv om du klarer å få tak i tørrsalta spekeskinke. Den er lett å hanskast med, ikkje sleip og full av saltvatn, og den smakar nydeleg. Finn du Arne Brimi sine spekeskinkepakkar i kjøledisken kan du trygt kjøpe dei. Dei er tørrsalta, og sjølv om dei kostar litt meir er dei verdt det.

Nypotetene er sikkert frå EU framleis, men snart kjem dei norske, og då må du prøve dette. Enklare mat får du ikkje. Slik gjer du det:

Tre nypoteter per person (ein et alltid fleire enn ein trur når dei er nye og gode)

6-8 skiver god spekeskinke til kvar

3 ss smør

2 ss mjøl

8 dl mjølk

Ein kopp hakka graslauk (meir enn du trur!)

Salt og kvit peppar

Ein sprut sitron

Kok potetene med skalet på i ca. 25 minutt, alt etter storleiken.

Medan dei kokar lagar du sausen. Smelt smøret i ei tjukkbotna gryte. Rør i mjølet, og la det surre litt på middels sterk varme. Slå på mjølka, og kok opp medan du rører jamt og trutt slik at alle klumpar løyser seg opp. La sausen koke i 7-8 minutt medan du rører godt ned mot botnen minst ein gong kvart minutt. Smak han til med salt, peppar og ein sitronsprut. Nokre brukar alltid muskat i kvitsausen, men eg har lært at til denne maten skal det ikkje vere muskat i. Likar du det kjempegodt, så ikkje bry deg om kva eg syns, men putt det i. Vert det klumpar i sausen, så køyr han glatt med stavmiksaren (før du har i graslauken!), eller sil han. Server!

Eg traff ei dame tidleg i vår som hadde vore på Voss, og ho hadde med ei kvannerot tilbake til Oslo som eg fekk. Kvann er ein gamal kulturvekst som har ei lang historie og mange namn. Den vert kalla jol, kvanngras, kvannrot eller englerot. Rota var viktig i gamle dagar, den vart tørka og malen og blanda i mjølet for å dryge det. Men den kan og etast som stuing eller dampa i godt smør som ein serverer nykål. Men bruk unge skot, dei gamle kan bli i overkant smaksterke.

Kvann smakar fortreffeleg saman med rabarbra, så heldig er den som har ein kvannestilk å skjere i bitar og koke med i rabarbragraut, suppe og slikt. Den er svært rik på C-vitaminar, og sjølv om mange i gamle dagar påsto dei aldri hadde ete ein vitamin i heile sitt liv, så var det vanleg å gå på fjellet og plukke kvann å ete tidleg på våren. Og då trengde ein det verkeleg!

Du skal få lære ein deilig rabarbradessert i dag: Rabarbragelé! Eller prinsessegelé som vi kallar det her i huset. Datra mi har det for seg at ho ikkje likar rabarbra, men så lenge ho ikkje høyrer namnet går det bra. Namnet kjem av den lysande vakre rosafargen som geléen får, den ser fantastisk ut i glasskål, og er ei fryd på eit festbord. Lag den til dømes i vinglas, det ser staseleg ut!

Prinsessegeléen passar til eit festbord med fleire dessertar, for du kan lett kombinere den med ein annan dessert; jordbær- og rabarbraform med mjukt lok. Det du ikkje brukar til geléen kan du bruke i den andre desserten. Følg med, slik gjer du det:

rabarbraPrinsessegelé

300 g rabarbra (Har du kvann, så tek du det sjølvsagt med på same måte som over)

5 dl vatn

250 g sukker

10 plater gelatin

Skyll og skjer opp rabarbrastilkane. Ha dei i ei gryte, og slå over vatn og sukker. La det koke til rabarbraen er mør. Slå blandinga over i ei sil, og la rabarbraen renne av.

Legg gelatinen i kaldt vatn i ein bolle til den vert mjuk. Kryst vatnet ut av gelatinplatene, og rør dei over i den framleis varme rabarbrasafta som er silt frå. Rør godt, slik at dei smeltar. Slå blandinga over i ei stor skål, eller i porsjonsskåler. La det stå kaldt i minst 5 timar. Server med vaniljesaus.

Rabarbra- og jordbærform

Resten av rabarbraen frå prinsessegeléen (eller 300 g ny rabarbra)

Ein kurv jordbær (eller ½ liter jordbærsyltetøy)

Ein skvett (ca. 1 dl) kvitvin viss du har

Sukker viss nødvendig

100 g mandlar

100 g sukker

4 egg

100 g smør

Sett omnen på ca. 165 grader. Rens jordbæra. Ha bær og rabarbra i ei omnsfast form, og slå over vin. Du kan også bruke frosne jordbær i denne oppskrifta. Tilpass sukkermengda i fyllet etter kor mykje sukker det er i jordbæra du har i, og kor søte rabarbraene er etter å ha vore med på lage gelé.

Skill egga. Pisk eggekvitene halvstive. Ha i sukkeret litt og litt til det vert marengs. Mal mandlane, og ha dei i ein bolle.

Smelt smøret. Vend forsiktig smelta, kolna smør, mandlar og eggeplommer inn i marengsen. Hell røra over frukta, og sett forma i omnen. La den steike i ca. 45 minutt, til loket har fått ein fin, gylden farge. Server med vaniljeis til.

Noko av det vakraste XIII

Published by

Ei av dei aller første platene eg hadde var med Leonard Cohen. Han har på ein måte alltid vore med meg. Sangleg har han mange manglar, men han skriv vakre melodiar og rørande tekster. Eg har alltid likt det han gjorde.

I 1987 kom Jennifer Warnes med plata «Famous blue raincoat». Der gjorde ho berre Cohen-låtar, og ho gjorde det på ein fantastisk måte. 

Sangteknikken hennar er så langt frå Cohen sin som det er råd å kome utan å ende opp med opera. Ho har ei plastisk stemme, rik på klang og overtonar. Der Cohen er monoton og raspete er Warnes varm, velmodulert og uttrykksfull.

I tittelsporet til Famous blue raincoat fortel Cohen ei historie om eit kjærleikstriangel. Han som syng fekk henne til slutt, men kjærleiken har kolna, og han skriv ein vennleg brev til han som ho elska. Vemodet ligg mellom linjene, og fortel om kor tilfeldig det er kven vi endar opp saman med, og kor vi endrar oss kroppsleg og mentalt.

På youtobe ligg det berre ein video med Jennifer Warner som syng denne. Det er ein rar film, som er eit portrett av ei godt vaksen, lett uformeleg kvinne, ikkje spesielt godt kledd, og med ein dårleg hårklipp.

Men portrettet er tydeleg gjort av ein/ei som bryr seg veldig om henne, det er lagd med kjærleg hand.

I byrjinga irriterte eg meg over denne filmen, men eg har sett den oppatt, og ser korleis den heng saman med temaet i sangen. Vi kan berre vone å få vere elska og sett pris på same kor uformelege vi vert med tida.

Den andre filmen eg fann er ei heilt anna historie, ei klassisk kjærleiksforteljing med han og henne, konflikt, forsoning og sterke kjensler.

Bilda er henta frå ei filmatisering av Elizabeth Gaskell si klassiske forteljing North and South. Her syng Leonard Cohen sjølv, og kontrasten er stor på alle måtar.

Fire svoltne og tre biffar

Published by

-Kva gjer ein då? Betre vitlaus enn rådlaus er slagordet her i heimen, så det vart middag, og alle vart mette. Eit stykke biff, i dette tilfellet entrecote, er ofte ganske stort. Mine kjøtstykke var nok i overkant av 200 gram, og med tre slike har ein meir enn nok til ein middag til fire viss ein berre er om seg og for seg.

Eg skar entrecotestykka reine, altså tok bort feittauga (ja, eg veit at kokkane meiner det er det beste, men i gryte? Vel…) og andre seige ting, du veit desse perlemorsfarga banda som ligg der kjøtet deler seg. Så delte eg kjøtet i strimlar. Pass på at du skjer på tvers av kjøtfibra, elles vert kjøtet seigt same kor flott kvalitet det har frå før. 

Så fresa eg kjøtet brunt i små porsjonar i varm gryte med litt smør og litt olivenolje. Eg skuldar å nemne at eg hadde ein slant raudvinsaus ståande frå den opprinnelege biffmiddagen. Jada, posesaus, det skjer her i huset iblant. Avkoket frå gryta hadde eg oppi sausen mellom kvar steikerunde. Så hakka eg løk og paprika, og freste det før eg blanda saman kjøtet og raudvinsausen. 

Det var vel omtrent rundt her eg sette på ei gryte med vatn til ris. Enkelte syns det er vanskeleg å koke ris, og det kan eg forstå. Eg sleit også med det i byrjinga av mi kjøkkenkarriere. Eg kokar opp fem dl vatn i ei gryte som ikkje er alt for stor. Når det kokar har eg i ei halv teskei salt, og 2,5 dl ris. Eg skyljer ikkje risen, sjølv om mange seier ein bør det. Dei om det.

Så rører eg i risen til den kokar opp på nytt, og så slår eg ned plata på 1/3 effekt. Mi plate går frå ein til ni, og eg let risen koke på 2,5-3. Legg på loket, sett ringeklokka på 12 minutt og pass på at det ikkje kokar over dei første par minutta. Når klokka pip slår eg av plata og let risen stå og dampe av seg nokre minutt med loket med ei lita glipe. Perfekt kokt ris! Skal du servere den til asiatisk mat (kanskje ikkje indisk) kan du ha i ein sprut sitron saman med saltet og risen. Oksegryta mi lagde eg slik:

IMG_6634Oksegryte

600 gram reinskore oksekjøt

3 dl ferdig raudvinssaus

Olje og smør eller margarin til steiking

Eit beger sæterrømme eller crème fraïche

1 paprika

ein løk

To fedd kvitløk

1 s tørka timian

Salt, peppar og sukker

Steik kjøtet i skikkeleg varm panne i små porsjonar til det er brunt og fint. Ta det ut av gryta med ei holsleiv. Kok ut gryta med litt vatn, og slå avkoket oppi sausen. Skrell og rens løk og kvitløk, og fres det i gryta med timian. Del paprikaen i passe store bitar, fjern frøa og ha i gryta.

IMG_6622Ha i kjøt og raudvinsaus og la det koke til risen er ferdig. Ha i eit beger rømme, og nokre skiver brunost, og kok opp på nytt. Smak til med salt, peppar og ei klype sukker viss det trengst.

Server gryta med steikte squashskiver og ris.

Dsquared Wood for her

Published by

Når ein virrar rundt på byens parfymeri er det rett som det er at ein får prøver på nye dufter. Iallfall dersom ein spør om det. Bipbap og eg var innom Eger, det nye kjøpesenteret midt på Karl Johan, og Estetique der er det einaste norske parfymeriet som fører Dsquared Wood-duftene i dame- og herreutgåve. 

She-WoodAv ein eller annan grunn fekk eg med meg berre dameutgåva, og det kan vere like bra. Etter å ha googla desse duftene kan eg notere meg at dei er nærast reine fioldufter. Av alle duftaromaer trur eg det er den eg slit mest med. 

Likevel har eg enkelte parfymer som inneheld fiol i begrensa mengder. Både Feminité de Bois og Karl Lagerfeld Floriental har fiol i seg, og begge dei to likar eg fantastisk godt. Men rein fiol utløyser hvoudverk og kvalme hos meg, og eg må gå og vaske det av meg med ein gong om det vert «feil». 

Viss du likar fiol, og i tillegg syns at jasmin er deilig så er Dsquared Wood rett duft for deg. For oss med fiolutløyst migrene er dette ikkje tingen. Men eg kan vel ikkje berre skrive om parfymer eg elskar? 😉

Shish kebab

Published by

 Sjølv om det ikkje er lenge sidan snødrevet sto om øyrene på oss er det freistande å byrje tenke på å ta fram grillen frå garasjen. Ut med gammalt kol, rista må i salmiakkvatn og skrubbast med stålbørste, og så er vi klare til ny grilldyst med nye oppskrifter.

Først må vi ta med nokre grunnprinsipp for grilling: Brukar du grillkol, så tenn grillen i god tid før maten skal lagast, minst ein halvtime før du skal byrje å grille. Legg kolet i ein haug på midten utan rista på når du tenner opp.

Når kola er blitt kvite av oske lønner det seg å legge hovudmengda av grillkolet på eine sida av grillen. Då kan du flytte maten bort frå den mest intense varmen når kjøtet står i fare for å bli svidd, og bruke meir indirekte varme. Ha alltid ei bøtte og ei spruteflaske med vatn i beredskap, og hald ungane unna.

Eg har fått meir og meir sansen for å grille lammekjøt. Det er mildt og godt på smak, og tek til seg krydder og sausar utan å misse karakter. I dag vil eg lære deg å lage kebab. Dei som har fere vide kjenner nok denne retten frå gatekjøken rundt om i verda. Kebab kjem i mange fasongar, og har det til felles at det er grilla kjøt på spyd. I dag skal vi bruke kjøtdeig av lam, som eg blandar halvt om halvt med oksekjøtdeig, mest av omsyn til dei sarte ganane. Gå til ein god slaktar, dei elskar å få slike utfordringar som å lage lammekjøtdeig til deg på kort varsel.

Denne måten å servere lammekjøt på er typisk nordafrikansk, og det vil du og sjå på kryddera eg brukar. Det er krydder som er vanleg å bruke i søt eller sterk mat, og i det nordafrikanske kjøkenet er det mykje meir vanleg enn hos oss å bruke same krydder i saltmat som i søtmat. Gå i ein butikk driven av våre nye landsmenn, så finn du nye og gamle krydder, i rimelege og spennande krydderboksar. Slik lagar du kebab til fire svoltne:

ventepolseShish kebab

300 g oksekjøtdeig

300 g lammedeig

1 ss potetmel

1 ts salt

1/2 ts malt kanel

1 ss paprikapulver

1 ts malt spisskummen

1/2 ts chilipulver

2 finhakka kvitløkskløfter

1 dl vatn

2 ss olje til pensling

4 stk. pitabrød

Ein halv løk

Blad av salat

Oliven etter smak

8 grillspyd. Brukar du trespyd, så legg dei i vatn ein halvtime før du brukar dei, så slepp du at dei tek fyr!

Rør kjøtdeigen smidig med saltet. Ha i mjøl og krydder, og bland godt. Hakk kvitløken fint og bland den i deigen. Rør inn vatnet til slutt, litt etter litt. Har du kjøt billeg kjøtdeig er det ikkje sikkert du treng alt vatnet, den inneheld vatn i seg sjølv i motsetning til kjøtdeig slaktaren lagar i butikken.

Gni hendene inn med litt matolje, ta i god klype deig i handa, og legg den rundt grillspydet som ei pølse. Pensle kvar kebab med olje, og legg dei på grillen. Snu dei ofte, slik at dei ikkje svir seg.  Å ta ei ventepølse i mellomtida er ikkje feigt, men tvert imot eit hyggeleg grillrituale. Sjekk ut pølseutvalet hos slaktaren når du likevel er der, min lokale slaktar lagar dei deiligaste ungarske paprikapølser og spanske chorizo-pølser som går dei vakumpakka i kjøledisken ein høg gong. Snør det? Kjøp deg ei grillpanne med striper i botnen, og lat som om det er sommar… 

Til kebab serverer eg den tradisjonelle yoghurtdressingen tzatziki. Den skal helst lagast av tyrkisk eller gresk yoghurt, den er tjukkare enn den norske. Alternativet er å la den norske renne av litt i eit kaffifilter før du blandar ingrediensane. Slik lagar du tzatziki;

kebab3 dl naturell yoghurt

1 slangeagurk

Hakka mynte eller dill

Salt og peppar

Ei klype sukker

Hell yoghurten i eit stort kaffifilter, sett det oppi ei trakt eller liknande og la yoghurten renne av slik at den vert tjukk. Viss du får tak i tyrkisk eller gresk yoghurt slepp du denne prosessen. Riv agurken på den grove sida av rivjernet. Legg agurken ut over ei skjerfjøl, og trykk eit dobbelt handklepapir mot det for å få ut væta. Still fjøla på skrå i oppvaskkummen slik at det våte renn av. Bland agurken oppi yoghurten, og smak til med salt, peppar og bittelitt sukker. Hakk urtene, og bland inn.

Eg har lært at tyrkarane brukar dill og grekarane brukar mynte, men det varierer sikkert frå kjøken til kjøken. Du får og tzatziki utan agurk, men eg syns agurken gir den litt tekstur og god smak. Lag gjerne tzatziki dagen i forvegen eller på føremiddagen. Den har berre godt av å stå litt.

Varm pitabrøda som snarast på grillen, opne dei og legg strimla løk, salatblad, tzatziki og alt anna du syns er godt inni. Til slutt kjem kebaben, og så kosar vi oss!

To rose-dufter: Voleur de Roses og Drôle de Rose

Published by

L’Artisan har to rosedufter,Voleur de Roses og Drôle de Rose.

Voleur de Roses (rosetjuven) er den mandige av dei, sjølv om begge er beskrivne som unisex. Med mandig meiner eg at den er mineralsk, nesten metallisk i lukta til å byrje med, medan Drôle er meir blomstrande, feminin og nesten søtleg i starten. voleur

Det mineralske i Voleur vert mildna av ein fruktig note, som i følge ekspertane skal vere plomme. Likevel er det rav og eit lite hint av løysemiddel som pregar Voleur den første timen, iallfall på mi hud. Etter kvart utviklar den seg i ei mørkare retning, og patchulien kjem fram. Heile tida sit denne nært til huda, og er ikkje dominerande sjølv om den inneheld relativt markante notar.

Mot slutten er den varm og tiltalande, det luktar berre godt. Eg ser for meg at denne må vere fantastisk på den rette mannen, altså som har rett hudkjemi til å bere denne. Den kan sjølvsagt også gjerne berast av ei kvinne.

IMG_6484Drôle de rose (den morsome/festlege (??) rosa? Nokre translatørar her?) er som sagt meir feminin, søt og pudrete  utan at verken det eine eller det andre vert for mykje av det gode. På same måte som Voleur er den ei nær duft, den ropar ikkje ut at den er der. Du skal inntil ein person for å kjenne at han eller ho går med denne dufta.

Men når du kjem nær vil du berre lukte meir, for Drôle er behageleg, rein og samstundes spennande. Eg er sikker på at det er litt fiol i den, men det er ikkje for mykje. Den har også eit hint av høy midtvegs, som for meg er med på å understreke det reine ved dufta.

Drôle gir meg ei sterkare oppleving av rose enn Voleur gir. Rosenotane i Voleur er nærare det skitne, nærare forråtnelsen, «fast på ett bra sätt», som svenskane seier. Voleur må du til utlandet eller på nettet for å få tak i, Drôle har dei inne på Heaven Scent. 

 

Godt brød er halve føda

Published by

Eg får ofte spørsmål om kva eg meiner med godt brød. Ein har så lett for å seie «server med ein salat og godt brød til» når ein skriv oppskrifter. Det beste brødet er nybakt, men mange typar brød toler godt lagring. Dei Heidi bakar her toler å ligge eitt par dagar utan at dei vert kjedelege av den grunn. Server dei med brunost, brie eller til ei god suppe.

Alt godt

Vår norske kosthald er basert på brød, brød og atter brød. Brød til frukost, kvelds og midt på dag. Dette er nedarva gjennom generasjonar. Men vi må ikkje klage. Før i tida hadde dei graut minst to gongar for dag. Graut til frukost og oppattvarma til kvelds. Og det var ikkje fløyelsmjuk graut dei åt, oftast var den kokt på sammalt grovt mjøl.

Korleis det var å ete graut på 1800 talet har Olav Aasmundson Vinje fortalt i ”Ferdaminne” då han åt graut på garden Grut. ”Dette var havregraut av det rette slaget. Sådene stod med piggar nett som busti på ein grisrygg, og svart var han som oskegraut. Eg fekk god mjølk og åt og åt, og det skura ned gjennom halsen, liksom når grantoppen vert slipa og dregen ned igjennom omnspipa”. Ikkje noko spesielt kulinarisk over dette måltidet, altså.

Havremjøl var heller ikkje noko dei fleste kokte graut på då dette mjølet oftast vart svært grovt malt. Men hadde ein ikkje anna laut ein bruke det ein hadde, verre var det å vere utan. Hadde ein bygg og rug var det sjølvsagt best.  

Her er to oppskrifter som gir variasjon i kvardagsbrødet. Desse er grove med nøter og frukt i. Kanskje ikkje noko for små barn. Eg har nøtene heile i deigen, og når du skjer opp skivene deler du dermed nøtene. Det vert eit heilt spesielt mønster i desse brøda. Du må skjere tynne skiver, elles får du heile nøter i munnen. Du må heller ikkje vere ueinig med nokon når du et, då får du nøter i halsen.

Eit gresk uttrykk for ein nær ven er at ein deler brød og salt saman. Inviter gjerne naboen på nysteikte brød, men unngå tema som gjæreplikt. Har du lyst på eit finare brød bakar du dei halvfine rundstykka nedanfor.

IMG_1213Grove fruktbrød med nøter

Dag 1

1/2 pk fersk gjær

6 ss honning

1 ts salt

12 dl lunka vatn

1 liter sammalt rug

Dag 2

8 dl sammalt kveite

4 dl kveitemjøl

1 1/2 ss kanel

1 ts vaniljesukker

20 mjuke, oppklipte svisker

20 oppklipte aprikosar

2 dl rosiner

200 gram hasselnøter

Dag 1: Smuldre gjæra og rør ho ut i vatn, honning, salt og sammalt fint rugmjøl. Dekk bollen med eit klede og la det stå på kjøkkenbenken til neste dag.

Dag 2: Bland mjøl, krydder, frukt og nøter og rør dette i deigen som du laga i går. Deigen skal vere så laus at du rører han med ei tresleiv. Han skal ikkje eltast på bakebordet. Smør godt to brødformer som tek 2 liter kvar og fordel deigen i. Slå formene mot benken for å unngå luftbobler i deigen. Brøda skal forhevast 1 time.

Eit alternativ til å smørje formene er å ha bakepapir i. Unngå for all del brød som heng fast i formene. Har du for små former vert brøda for høge og lett rå inni. Veit du ikkje kor store former du har så fyll dei med vatn og mål opp vassmengda. Steik brøda på 200 grader på nederste rille i om lag 1 time og 20 minutt.

IMG_5692_2Yoghurtbrød med nøter og frukt

1 stort beger yoghurt naturell ( 5 dl)

5 dl vatn

50 gram gjær

200 gram fint sammalt kveitemjøl

200 gram grovt sammalt kveitemjøl

700 gram kveitemjøl

1 ts salt

1 ss sukker, gjerne brunt om du har

350 gram blanding av rosiner og nøter.

Bruk dei nøtene du har i hus, eller eksperimenter deg fram til di spesielle blanding. Du kan og bruke fiken, dadlar og aprikos. Også i denne oppskrifta skal nøtene vere heile når du har dei i deigen.

Varm yoghurten og vatnet til 37 grader og rør gjæra ut i dette. Ha i alt mjølet, sukker og salt. Til slutt har du i nøtene og rosinene som tilsaman skal vere 350 gram.

Kna deigen godt saman og set han til heving i ein time. Legg deigen på bakebordet med mjøl under og kna deigen i hop att.

Del han i to og og form to store brød. Legg dei i to brødformer på to liter kvar som er godt smurte. Pensle brøda med vatn og strø havregryn på toppen. La dei etterheve seg i ein time. Steik dei på 220 grader på nederste rille i ein time.

Halvfine rundstykke

Denne oppskrifta gjev 16 rundstykke

400 gram kveitemjøl

200 gram sammalt grov kveite

1/2 ts salt

75 gram margarin

4 dl lunka vatn

1/2 pk gjær (25 gram)

Bland saman alt det tørre og smuldre margarinen i. Varm vatnet til 37 grader og rør gjæra ut i dette. Slå så denne deigvæska i det tørre. Har du no fått ein litt våt deig så strø litt kveitemjøl over deigen. Legg eit handkle over bakebollen og hev deigen i 35 minutt.

Trill ut ca 16 avlange rundstykke og etterhev dei i 30 minutt. Pensle dei med mjølk og strø havregryn på toppen før du steikjer dei midt i omnen på 220 grader i 20-25 minutt.

Ein fin dag

Published by

Eg har hatt ein fin dag i byen! BipBap, som skriv http://www.velduftende.com, og eg møttest på Majorstua, og byrja dagen på Heaven Scent som avtalt.

IMG_6477Dei sterkaste minna som sit att derfrå er Coeur d’été frå Miller Harris, og Vittoria Apuana frå Profumi del Forte. Coeur d’été er ei mjuk og delikat sommarduft, som opnar med kvit fiol, heliotrop og solbær, men som får sødme frå sjokolade, banan og lakris (!!) utan at den på nokon måte er klissete.

Lyn Harris komponerte den medan ho var gravid, og følte at luktesansen hennar vart meir kjenslevar enn den hadde vore. Dette er ei duft som er nær deg, og som er lett å bere, samstundes som den har karakter og særpreg.

Avslutninga er floral og tørr utan å vere pudrete. Ei elegant duft som skiftar preg undervegs utan å tape seg.

vittoria_apuanaVittoria Apuana er også fruktig, har også banan, men supplert med vanilje og balansert med mykje sitrus, fleire ulike typar sitrusfrukter.

Denne er også velkomponert, har ei vakker flaske og avsluttar varmt og nært kroppen.

Midtvegs i duftforløpet har den ein litt skarp tone av vanillin, men både byrjinga og avslutninga av denne dufta er rein kunst.

Vi gjekk vidare til Gimle, fekk rote rundt der i fred og ro, og fann mykje deilig der og. Den eg vart mest imponert over, som eg har fått alle eg har møtt i dag til å lukte på, inkludert damene på Glasmagasinet og Eger, var Acqva de Zucchero frå Profumum. Ei fantastisk duft!

Den er reint søt, utan overveldande frukt eller andre forstyrrande element. Den er oppgitt å ha berre tre notar, appelsinblomst, skogsbær og vanilje, og det kan den godt ha, på meg luktar den berre deilig søtt, men ikkje på ein påtrengande måte. Den er unisex, og ein mann som hadde på seg denne skulle ikkje mast lenge. Pur duftglede!

Det nye parfymeriet Eger var fint, litt underleg for meg at dei har delt dame- og herreavdelinga frå kvarandre i to delar i butikken, men dei om det. Flott belysning og hyggeleg betjening som umiddelbart nappa på det faktum at to bloggedamer kom innom.

IMG_5267Vi kom heim frå runden nedleste med prøver, og utan ein bit hud som ikkje lukta av eit eller anna. – Og gløymde eg å seie at vi var innom Hermés? 😉 Osmanthe Yunnan, Ambre Narguile, Vanille galante og Vetiver Tonka fekk bli med heim.

Med fare for å gjenta meg sjølv: Den som meiner at (ein del av) lukka ikkje kan kjøpast for pengar har vore i feil butikk…

 

Fuglefrø

Published by

”Skal vi ha fuglefrø til middag?” Jenta mi lurte storligen då ho såg meg stå med ei steikepanne full av ulike sortar frø. Eg blanda frø som eg rista og strødde over salaten.

Prøv å blande graskarfrø, solsikkekjerner og pinjekjerner. Varm steikepanna opp til det ryk av den, men ikkje ha i feitt. Rist frøa medan du drysser over salt. Graskarfrøa poppar lysteleg i panna, og solsikkefrøa og pinjekjernene får ein pen, brun farge. Pass på at du ikkje brenn dei, dei skal berre så vidt skifte farge.

La frøa kolne på ein tallerken. Lag ein enkel salat med ruccola, issalat og det du måtte ha i kjøleskapet. Dryss frøkjernene over, og skav litt parmesan på. Deilig! Dette kan du bruke som sunt laurdagssnop og. Pappaen påstår det er godt som snacks til øl…

Som du forstår driv eg med tilbehør for tida. I går fekk du greske grønsaker, viss du poppar fuglefrø og har dei i ein sprø salat er dei fleste fornøgde. Då manglar vi berre noko vått til.

Eg har ikkje lyst på tjukke sausar når vi grillar, men ein frisk yoghurtsaus er godt til grillmat. Eg hadde ikkje agurk då vi skulle lage tzatziki i går, så då måtte mor vere kreativ. Pæretzatziki vart den nye oppfinninga, ein sursøt saus med gresk opphav, den og.

Tradisjonell tzatziki skal jo lagast med agurk og mynte, men dei søte pærene passa perfekt til den syrlege yoghurten. Den kan sikkert lagast med eple og, men det har eg ikkje prøvd. Bland det heile raskt i så fall, rive eple vert fort brunt.

Eg brukte matyoghurt frå Tyrkia, den du får kjøpt i literspann i innvandrarbutikkar. Tine har og kome med ein matyoghurt i det siste, sjekk i butikken. Har dei ikkje slik yoghurt så ta ein halvliter vanleg yoghurt og la den renne av i eit kaffifilter oppi ei trakt. Då vert yoghurten fastare, og lettare å ha med å gjere. Viss du gjer det, må du ha ½ liter vanleg yoghurt til denne oppskrifta. Slik gjer du det:

Pæretzatziki

tzatzikiTo faste pærer

3 dl matyoghurt

3 ss hakka dill

3 ss hakka grasløk

Eit halvt fedd kvitløk

Salt, sukker og peppar

Skrell og riv pærene. Ha yoghurten i ein bolle, og bland i dei rivne pærene. Knus kvitløken til den er graut, og ha den i. Bland i urtene. Eg klipte mine urter med saks, først ut av bedet og så over bollen. Det blir mindre svinn når ein sparer turen om fjøla.

Smak tzatzikien til med salt, sukker og peppar. La tzatzikien stå litt mellom kvar tilsmakingsrunde, smakane må få ”sette seg litt” før du veit om den er passe søt, salt og sterk.

Då er det berre å legge kjøtet eller fisken på grillen, og servere familien eller vennane ei gresk stemning. Husk at grilling kan skje inne og. Kjøp ei grillpanne med striper i, så er sommaren der – iallfall innandørs. Pensle kjøtet/fisken med olje, i staden for å fylle panna med olje. La det du steiker ligge såpass lenge at det slepper taket i panna utan at du må rive i det. Ettersteik eventuelt i steikeomnen dersom det trengst, det er til dømes praktisk med store kjøtstykke.