I kveld set eg meg på Trondheimsflyet for å reise opp til GundaM.
Denne gongen skal vi lage saft og syltetøy med haust- og vinterfrukter, epler, plommer, alt av sitrus, eksotisk frukt og masse deilig. Eg gler meg!
Vi kryssar fingrane for at veret held seg på den lyse sida. Ifølge yr.no er det faktisk von om sol, så eg trur det skal bli godt fotovér. Det viktigaste er at det ikkje pøsregnar. Kryss fingrane for oss, så skal vi gjere vårt beste for å få fine bilde og deilig syltetøy!
Eg har tidlegare nemnt at GundaM og eg jobbar med eit nytt bokprosjekt.
Men vi har eit problem: Vi manglar tittel! Og der kjem du inn i bildet, som les bloggen min. Eg treng gode forslag til ein boktittel til ei bok som skal handle om safting og sylting.
Vi syltar og saftar tradisjonelt og moderne, med og utan krydder og med spennande kombinasjonar. I tillegg er bodskapen i boka at ein må ikkje sylte og safte som om det var Store Norske ein lagde til. Små porsjonar gjelds også.
Eg er også oppteken av at ein skal kunne safte og sylte heile året. Det er så mykje godt i butikkane året rundt at safting og sylting må ikkje skje i to hektiske månader i august og september. Ein idé eg har jobba med er Haustetid – heile året. Men eg er ikkje heilt frelst. Ordet grøde er også aktuelt å bruke, men eg veit ikkje heilt på kva måte.
Så difor spør eg deg: Kva vil du foreslå at vi kallar boka mi? Kom med forslag i kommentarfeltet, den som foreslår det vi endar opp med får sjølvsagt ei bok i posten når den er i butikkane ein gong neste vår. Slå deg laus!
Vegen til mannen sitt hjarte går gjennom magen, vi er ikkje gamle før vi lærer det. Men kvar går vegen til mitt hjarte?
Då meiner eg ikkje den første autostradaen som ligg klar og open, og ber han bergta meg. Eg meiner kvardagsvegen, den vegen som må gåast om att og om att, som ein sti som ikkje får gro att. Som eit sauetrakk i fjellet, som ein sti over mark og eng. Der vi må gå fram og attende begge to, for å kjenne oss nær kvarandre og for å huske på kvifor autostradaen lå open for eit års tid sidan.
Min kjære har forstått det. Vegen til mitt hjarte er blomekledd. Når han ser fine blomar utanfor ein innvandrarbutikk stoppar han, og kjøper med seg ein bukett eller to. Og eg blir alltid like hoppande glad. Sjølv om det betyr at eg må vaske vase, blande næringspulver, kutte stilkar og dandere rett før gjestane kjem. For eg veit at han gjer det utelukkande for å gjere meg lukkeleg.
No har eg ein bukett med bleikrosa buskroser i stova, eit lite knippe cerisefarga roser i same vindauge og så desse nydelege fresiaene i spisestovevindauget. Er eg ikkje heldig?
Av og til er det enklaste det beste.
Kjære kom heim frå ferie, og over plenen med fersk pasta og kyllingfilet under armen. Eg hadde pesto og litt kvitvin. Ja, og så timian. Det var alt som skulle til. Slik gjorde vi det:
Kylling med pasta og pesto
To-tre kyllingfiletar
250 g fersk pasta
3 ss pesto
3 ss kvitvin
Matolje til steiking
Timian
Sukker, salt og peppar
Varm opp matolje i ei steikepanne. Legg i kyllingfiletane, og la dei bli pent brune på eine sida. Snu dei, og ha på salt, peppar og timian. La dei bli pent brune på andre sida og.
Slå på litt kvitvin, og la det stå og trekke nokre minutt, til filetane er ferdige. Det kjenner du ved å trykke på dei, dei skal vere passe faste. Er dei for blaute i fisken er dei framleis rå.
Kok pastaen i godt salta vatn. Ha den i ein bolle, og slå på litt olivenolje. Rør rundt. Ha i pesto og skya frå kyllingen. Rør rundt, og fordel på to varme tallerknar. Skjer kyllingen i skrå skiver, og legg over. Server med godt brød og eit raust glas god vin til kvar.
Frikassé er klassisk haustsøndagsmat for meg, nydeleg kokt kjøt i ein sursøt saus og raust med grønsaker som er på sitt beste akkurat no.
Frikassé kan lagast med storfekjøt, sauekjøt eller kylling/høne, og denne gongen lagde eg den på ein stor kylling frå Prior. Dei har store ferske kyllingar som er perfekte til frikassé. Høns er nesten ikkje råd å få tak i lenger. Denne porsjonen er til fire svoltne personar. Slik gjorde eg det:
Hønsefrikassé
1 stor kylling, ca. 1200 gram
1 gulrot
Ein gul løk
Det grøne av ein purre
2 ts heil peppar
2 laurbærblad
Saus:
1,5 liter hønsekraft
1 dl avkjølt kraft
2 ss mjøl
2 ss kvit eddik
1 ss sukker
Salt og peppar
4 gulrøtter
Ein purre
To pastinakkar eller persillerøtter
Skyll kyllingen godt, og ha den i ei gryta saman med ei gulrot, ein løk, purreavskjer, peppar og laurbærblad. Kok opp og skum av. La dette trekke i ca. 40 minutt. Legg kyllingen på eit fat til kolning, og sil krafta. Kast grønsakene frå kraftkokinga. Ta til side 1 dl kraft.
Ha krafta over i ein rein kjele, og kok den opp. Rens grønsakene, og ha dei i krafta. Ha i salt. La den koke til dei er møre, ca. 15-20 minutt. Rør 1 dl kraft med 2 ss mjøl til det blir glatt, og slå det i krafta. Rør godt, og la den koke opp. La den koke i 6-8 minutt.
Rens kyllingen frå skroget, og ha kjøtet i krafta. Ha i eddik og sukker, og smak til med meir salt og peppar. Server med kokte poteter.
Kjæresten min tok meg med på konsert med Ane Brun på Sentrum scene i går kveld. eg har høyrt platene hennar, og høyrt henne synge saman med andre, men aldri sett henne live.
Den siste plata hennar har fått strålande kritikkar, men på konserten spelte ho ikkje berre sangar frå den. Ho supplerte også med «gamle klassikere», som ho kalte sine eigne gamle sangar.
Personen Ane Brun sto i sentrum på denne konserten, og det vart framheva med lyssetting og scenedesign. Dekoren på scena var enkel, men veldig effektfull. Ein bakvegg sydd av sekkestrie skifta farge frå song til song, av og til såg den ut som om den var av silke, av og til var den ru som ein brannmur. Lyskastarane som var vende ut mot publikum ga det heile eit industrielt preg, sjølv om det likevel var eit varmt lys over scena.
Ane Brun er veldig sikker, både som utøvar og opphavskvinne. Ho har eit variert repertoar, og det musikalske uttrykket vart aldri kjedeleg. Ho har ei god scenisk framtoning, og bevegar seg naturleg og vakkert. Eg får kjensla av at ho føler seg fri på scena, og det er fint å sjå.
Det tok lang tid før ho sa noko særleg, men på slutten så var ho direkte pratesalig, på ein god måte. Ho snakka om utfordringane med å skrive på norsk, og ho fortalde små historier knytta til sangane ho framførte.
Og vi fekk mange ekstranummer. Eg elskar ekstranummer. «Når vi likevel er her», sa ho då ho kom inn for siste gong, og så gjorde dei tre låtar til. Gull.
Det mest rørande ved musikken hennar er for meg likevel tekstane. Det handlar om livet, døden og kjærleiken, men på ein ukunstla, lettflytande måte med stort rom for metaforar og tankesprang. Ho brukar repetisjonar slik at teksten også får nærmast ein rytmisk effekt. Her er eit døme på kor enkelt ho gjer det:
For tidleg? Nei. Kvil i fred, fine Steve Jobs.
Eg fann nokre flotte, økologiske kyllingbryst i butikken her om dagen, som fekk vere med heim.
Det enklaste er ofte det beste, og desse kyllingbrysta fekk ganske enkelt salt og peppar på seg, og så nokre minutt med skinnsida ned og nokre minutt på «vranga». Så kvilte dei medan eg ordna grønsakene og sausen.
Sausen er av også av det enkle slaget, inspirert av kollegaen min, som har eit enormt aroma-epletre i hagen. Han tek med bæreposar med gode eple på jobb, og vi eplehagelause får ta med heim så mykje vi treng.
Eg reiv eplet, blanda det med litt sitronsaft og finhakka løk, og blanda det heile i 50/50 kremost naturell og lettrømme. Grønsakene er snitta i julienne-stil. Slik gjorde eg det:
Kylling med eplesaus
150 g kyllingbryst per person
Smør til steiking
Salt og peppar
Eplesaus:
Eit stort aromaeple
Ein halv løk eller ein sjalottløk om du har
4 ss kremost naturell
4 ss lettrømme eller kesam
2 ts sitronsaft
1 ts honning
Salt og peppar
Grønsaker:
To gulrøtter
To pastinakkar
Ein raud løk
Ein fenikkel
Ein skvett eplesider, juice eller kvitvin
Salt og peppar
Snitt alle grønsakene fint. Legg til side.
Salte og pepre kyllingbrysta raust. Varm opp smør i ei steikepanne, og legg i kyllingbrysta. La dei steike til dei er pent brune. Snu dei, og skru ned varmen litt slik at dei får ligge og bli gjennomsteikte.
Riv eplet og finhakk løken. Rør saman kremost, sitronsaft, rømme, eple og løk. Smak til med honning, salt og peppar. Sett til side.
Smelt litt meir smør i ei vid panne. Ha i grønsakene, og surr dei møre medan du rører forsiktig i dei. Slå på litt eplecider, juice eller kvitvin, og la det koke inn.
Skjer kyllingfiletane i tynne skiver, og server med grønsaker og eplesaus. Du kan også ha poteter eller ris i tillegg.
Når kvelden kjem, og den eine har spist sushi og den andre har spist pølse med brød til middag, då treng ein noko lite som mettar og smakar godt.
På eit eller anna tidspunkt vart eg klar over at eg hadde mykje kjeks og slikt liggande i skuffene. Då gjeld det å finne ein måte å spise det opp på. Eg lagde ein smakfull ostekrem, som kan spisast både på kjeks og som dip.
Eg brukte soltørka tomatar som har lege i olje. Viss du har tørre bør du legge dei i kokande vatn ei stund, elles blir dei som tyggegummi i ostekremen. Slik gjorde eg det:
Ostekrem med soltørka tomatar
200 g kremost naturell
4 ss hakka, soltørka tomatar
2 fedd kvitløk
2 ss yoghurt naturell
2 ts herbes de provence
Nykverna peppar og salt
Litt sitronsaft
Ha halvparten av osten, yoghurt og kvitløk i ei matmølle. Køyr det glatt. Ha i provence-krydder, peppar og halvparten av dei soltørka tomatane og la det køyre litt til.
Ha kremen over i ein bolle, og rør inn resten av kremosten og tomatane. Eg gjer dette for at tomatane skal beholde litt struktur, og fordi viss all kremosten går i matmølla blir ostekremen litt blaut.
Smak til med salt og sitronsaft, og still ostekremen kaldt ei stund før servering. Ostekremen er god på kjeks, med stangselleri, paprika eller gulrotstenger. Server med ein kopp god te eller eit glas vin.
Laurdag sto alt på hovudet her, eg venta alt mellom 12 og 16 gjestar om kvelden, og var berre middels godt førebudd.
At eg skulle lage ei ostekake sto på planen, den hadde eg gjort ferdig kvelden før. Panikken breidde seg då eg oppdaga at det rann ei blank, tjukk væske frå kaka om morgonen den dagen gjestane skulle kome.
Kaka var av den vanlege typen, stivna med gelé. Problemet var at eg hadde berre hurtiggelé, men sidan det ikkje sto nokon advarsel på pakken hadde eg ingen motforestillingar mot å bruke den. Yvert imot, eg syntest det var spennande med ei rosa ostekake med smak av villbringebær.
Då vi serverte kakene laurdag kveld var kaka nokolunde bra i fasong. Den hadde krympa litt, så å ha på gelélok var ikkje aktuelt. Botnen hadde naturleg nok blitt bløytt opp av det som rann av kaka, så den var ikkje førsteklasses. Bortsett frå det smakte kaka godt.
Konklusjonen må vere at ostekake med hurtiggelé kan fungere viss du har skikkeleg dårleg tid, og lagar kaka berre to-tre timar før den skal serverast. Skal ostekaka stå til dagen etter bør du bruke vanleg gelé.
Eg reknar med at det som «skilte seg» frå kaka var glykose, sjølv om eg ikkje kan vere sikker. Glykose er intenst søtt, og det kan stemme med at kaka var litt mindre søt og meir «ostete» enn vanleg. Det syns eg ikkje gjorde noko. Men når det samstundes gjorde botnen trist og våt er det definitivt noko ein bør unngå.
Så har du hurtiggelé i skapet, så bruk den berre til ostekaker som skal serverast fort, eller som vanleg gelé. Ein lærer noko nytt kvar dag, ikkje sant?
Ein får vel eigentleg aldri nok plommeoppskrifter, og særleg ikkje viss ein har stor plommeavling i hagen.
Dagens kake er ei plommekake som du kan lage opp ned. Den er ikkje så ekstremt søt, men veldig frisk og god, med ein nærmast mørdeigaktig deig. Har du ikkje plommetre kan du kjøpe ei korg i butikken. Denne kaka kan også lagast med eple og pærer, til dømes. Slik gjorde eg det:
Opp-ned plommekake
1,5 dl brunt sukker
3 ss smør
10-12 plommer
Deig:
200 g mjøl
2 ts bakepulver
¼ ts natron
3 ss sukker
100 g smør, iskaldt
2 dl surmjølk
Rømmekrem
100 g rømme
2 ss melis
1 ts vaniljesukker
Sett omnen på 200 grader.
Smelt 3 ss smør i ei steikepanne, og slå i det brune sukkeret. La det surre til sukkeret blir karamellisert. Slå det i ei 20 cm form. Del plommene i båtar, og legg dei i karamellen.
Ha mjøl, smør, sukker, natron og bakepulver i ei matmølle, og køyr det til det er ein grynete masse. Slå i surmjølka, slik at det heile blir til ein glatt deig. Legg deigen oppå plommene med skei, og smør den utover.
Bak kaka på 200 grader i 20 minutt til den er gylden. La forma stå i 10 minutt før du snur den fort på eit kakefat. Server kaka lunken med rømmekrem til.
Eg samlar framleis av haustens grøde.
I dag er det grøne bønner som får vere med på kjøkkenet. Eg har laga ein grateng med grøne bønner som kan vere både tilbehør og hovudrett, og den kan også vere vegetarisk.
Eg krydrar den mildt, men har hatt i litt grilla paprika for å gje den ein fyldigare smak. Når paprikaen vert grilla forsvinn den ”grøne” smaken av fersk paprika, og den får ein søtleg, røykt smak.
Det fine med ein grateng er at den kombinerer saus og tilbehør. Færre ting på bordet, ganske enkelt. Med skinke eller til dømes røykelaks i blir den mettande og god, med alt i ei form. I vegetarisk versjon er den ein fin hovudrett, eller eit festtilbehør til steikt kjøt eller fisk.
Eg fann ferske grøne bønner, det har dei i butikkane rundt omkring no på hausten. Seinare kan du lage denne gratengen med frosne bønner, det går like fint. Slik gjorde eg det:
Grateng med (skinke og) grøne bønner
400 g grøne bønner, helst ferske
(150 g skinke i strimlar eller bitar)
Ein løk
4 ss smør
4 ss mjøl
8-9 dl mjølk
salt og peppar
3 dl riven ost
2 paprika, grilla og flådd
Brødsmular/strøbrød
Sett ovnen på 225 grader. Del paprikaene i to, fjern frøa og legg dei på bakepapir på eit steikebrett. La dei steike i 25-30 minutt til dei er nesten svarte. La dei kolne i ein ziplock-pose eller ein brødpose du knyter knute på. (Poenget er at fukta skal vere inne i posen, då vert skalet lettare å fjerne når filetane har kolna.) Fjern stilkfestet og skalet. Del fruktkjøtet i strimlar. Legg til side.
Rens bønnene ved å kutte endane av. Kok opp vatn i ei vid panne, og tilsett salt. La bønnene koke i 4-5 minutt. Legg dei rett over i iskaldt vatn i nokre minutt, og legg dei så over i eit såld slik at dei får renne av medan du lagar ferdig resten av gratengen.
Smelt smøret i ei tjukkbotna gryte, og rør i mjølet. Slå i mjølk, og rør godt medan det kokar opp. Ha i finhakka løk. La sausen småkoke i fem minutt for å fjerne mjølsmaken. Smak til med salt og peppar. Dra sausen til side, og rør inn osten.
Legg bønnene i ei eldfast form. Legg på paprikastrimlane og den oppskårne skinka. Slå sausen over det heile, og dryss på strøkavring. Bak gratengen nederst i omnen i 30 minutt.
Eg har laga ostekake, og den såg heilt fin og flott ut då eg hadde den i forma.
No, etter at den har stått nokre timar i kjøleskapet er den stiv og fin, men det renn eit eller anna søtt, tjukt stoff ut av den! Heile kaka har blitt 1/2 cm lågare, og eg tørkar og tørkar dette vassaktige men tjuktflytande stoffet frå kjøleskapet.
Det einaste «rare» eg har gjort er å bruke hurtiggelé. Egnar den seg ikkje til ostekake? Har du opplevd noko likande? Eg veit at hurtiggelé og vanleg gelé ikkje skal blandast, men denne kaka er laga berre med hurtiggelé i ostemassen. Er det noko eg har gjort feil?
Ooo. you make me live
whatever this world can give to me
It’s you, you’re all I see
Ooo, you make me live now honey
Ooo, you make me live
You’re the best friend
that I ever had
I’ve been with you such a long time
You’re my sunshine
And I want you to know
That my feelings are true
I really love you
You’re my best friend
Ooo, you make me live
I’ve been wandering round
But I still come back to you
In rain or shine
You’ve stood by me
I’m happy, happy at home
You’re my best friend.
You’re the first one
When things turn out bad
You know I’ll never be lonely
You’re my only one
And I love
The things that you do
You’re my best friend
Ooo, you make me live.
I’m happy, happy at home
You’re my best friend
You’re my best friend
Ooo, you make me live
You, you’re my best friend.
Eg lagde desse ostefylte sjampinjongane her om dagen.
Dei hadde eg som tilbehør til ei enkel haustgryte med paprika, løk og saus med kremost. I kjøleskapet sto det noko kremost som holdt på å gå ut på dato, og då var utfordringa å bruke den opp i tide.
Halvparten av osten vart fyll i dei store sjampinjongane, resten vart brukt som jamning i gryta eg lagde. Som krydder i gryta brukte eg soppmjøl. Det fungerer fint med barna mine, som ikkje har noko imot smaken av sopp, men dei vert kvalme av konsistensen.
For å lage soppmjøl legg eg rensa traktkantarellar på eit bakepapir på steikebrettet. Så set eg brettet i omnen på 40 grader med varmluft på. I omnsdøra set eg ei sleiv, slik at fukta slepp ut av omnen. Slik får det stå over natta, og dagen etter har eg knusktørre traktkantarellar. Dei har minska betrakteleg i storleik, men er fulle av deilig smak.
Du kan oppbevare soppane slik, men eg brukar alltid å køyre ein del av porsjonen i matmølla til det er fint som mjøl. Eg gir bort glas med soppmjøl til jul og i vertinnegaver, det brukar å falle i smak. Ei skei med soppmjøl i gryta løftar smaken, og samstundes slepp barna mine å pille soppen ut. Eg surrar soppmjølet i smør, eg innbiller meg at det får fram smaken endå betre. Slik lagde eg haustgryta til fire personar:
Haustgryte
500 g oksemørbrad, delt i terningar
Ein stor løk
To paprika
2 ts soppmjøl viss du har
Smør eller olje til steiking
3 dl vatn
1 ts fond
4 ss kremost
4-5 skiver brunost
1 ts tomatpuré
Salt og peppar
Ha smør eller olje i ei gryte, og varm det godt opp. Ha i kjøtet, og steik det pent brunt. Dryss på soppmjølet, og la det frese litt. Ha i løk og paprika, og la det og bli gjennomvarmt. Slå på vatn og ha i fond. La det surre til alt er mørt.
Rør inn kremost, brunost og tomatpuré. Smak til med salt og peppar. Server med ostefylt sjampinjong og kokt ris, poteter eller det du måtte ha lyst på.
Og husk at skogen er full av sopp no, ha ein fin tur i skogen i helga!
Vi har tidlegare snakka om ryddigheit her i bloggen, og eg må innrømme at eg gjerne vil at det skal vere nokolunde reint rundt meg. Halde det reint heller enn å gjere reint, er vel mitt motto.
Men i det siste har eg slite med oppvasken. Oppvaskmaskinen er ei fantastisk oppfinning, alt blir reint og skinande når det får ein runde i den. Inntil for nokre månader sidan, då eg oftare og oftare kjente at det var «grus» på glasa. Skålene vart heller ikkje reine, uansett korleis eg plasserte dei.
Eg har bytta vaskemiddel, eg har fylt på og justert glansemiddel og eg har rensa filter til den store gullmedaljen. Eg har kjøpt slike små, dyre, blå posar med stoff som skulle gjere sjølve maskinen skinande rein innvendig. Likevel vart ikkje glasa mine ordentleg reine.
Til slutt vurderte eg å tilkalle reperatør, vi har prøvd å sjekke vassinntaket, men det viste seg svært vanskeleg. Av alle ting stengte ledninga som fører straum til komfyren for det eine støttebeinet slik at maskinen er svært vanskeleg å dra fram.
Etter endå ein runde med nærlesing av bruksanvisninga så fann eg ut at det kan ha kome noko inn i vasspumpa. Ut med filter, fram med skrujern av ein obskur type som verdas finaste kjæreste sjølvsagt hadde i tølene sine, og opp med eit deksel.
Eg fekk ut vatnet, og med vatnet kom det noko seigt noko og eit upoppa popcorn. Eg rota nedi der som best eg kunne, men ingenting meir var å hente. Dekselet vart skrudd på igjen, og under over alle under: Glasa vert reine!
Om det var den seige klumpen eller popcornet som lagde elendigheita veit eg ikkje, det var kanskje kombinasjonen. Men no er alt som det skal vere, skyllevatnet er reint og det kjennest ikkje som om det er grus på mjølkeglasa.
Det er utruleg at det kunne vere så enkelt, og ikkje minst så billig å løyse dette problemet. Eg såg for meg ei rørleggarrekning som svei på kontoen, i staden fiksa eg det sjølv. ein kan bli overmodig av mindre. Moralen er: Hald deg med ei velutstyrt verktøykasse, ta vare på bruksanvisninga og gi ikkje opp.
Akkurat no er det rette tida for å sette løk i jorda.
Det gjeld dei fleste typar, iallfall om dei er av den typen som vil ha ein runde med kulde før dei veks og trivest. Kvitløk, tulipanar, allium og krokus kan gå i jorda no.
Snøklokker bør plantast friske, då dei bør du tigge til deg når dei har avblomstra neste år. Å selge snøklokkeløkar no grensar til lureri spør du meg.
Eg har nokre posar ståande frå sommarferien, då vi var i Oxford hadde løkane akkurat komt i butikkane. No er det like før dei kjem på salg, så då er det mogeleg å gjere kupp.
Kvitløk som spirer kan puttast i jorda no, og då kan du hauste store, fine løkar neste år utpå seinsommaren. Toppløk kan også gå i jorda no. Er du i byen kan du stikke innom, så skal du få eitt par av meg. (Eg har gitt opp utsending…)
Kva løk planlegg du å plante? Eller har du allereie fått dei i jorda?
Karriere, utdanning og ambisjonar til tross, ikkje gløym dette. Av og til treng eg berre ei lita påminning.
Dagens kaffimat er nokre gode eplemuffins, no når hagane bugnar av eple. Eg har faktisk tenkt meg opp til Ullevål hageby på epleslang, der står epletrea tunge, og det ser ikkje ut til at dei får ete dei opp.
Er dette muffins eller cupcakes? Eg veit ikkje, eg har vel eigentleg ikkje forstått skilnaden. Det viktigaste er at dei blir gode, ikkje kva ein kallar dei, spør du meg.
Eplemuffins
250 g mjukt smør
250 g sukker
250 g kveitemjøl
4 egg
2 ts bakepulver
3/4 dl mjølk
3 eple
2 ss sukker
1 ts kanel
Glasur:
100 g kremost, ikkje light
50 g smør
1 ts sitronsaft
Sett omnen på 200 grader.
Ha bakepulveret i mjølet, og bland det godt. Ha alle ingrediensane i ein bolle, og køyr røra glatt med ein handmiksar. Ha i mjølka til slutt. Er smøret ditt hardt, kan du smelte det, la det kolne litt og helle det i røra medan du miksar. Du kan også bruke flytande margarin/Bremykt på flaske.
Bruk store muffinsformer, og legg ei toppa spiseskei med røre i kvar form. Eg får vanlegvis ca. 20 muffins av denne røra.
Skrell og rens epla, og del dei i relativt små bitar. Ha bitane i ei skål, og vend dei med sukker og kanel. Dytt eitt par teskeier med eplebitar ned i kvar muffins. Steik muffinsane på 200 grader i 20 minutt.
Rør saman ost, smør og sitronsaft til glasur, og smør på muffinsa når dei er blitt kalde. Pynt med det du har i huset, vi brukte millions (minifruktdrops) med skogsbærsmak frå Oxford, og slikt pulver som du får kjøpt i rør i godtebutikkar.
Denne muffinsoppskrifta kan brukast til alle typar frukt og bær. Eg har lagd den med bjørnebær, det smakte fantastisk. Den er også god med pærer eller med plommer.
Eg fekk servert kvit bacalao ein gong, og etter det har eg med ujamne mellomrom tenkt at det må eg lage igjen.
Tradisjonell bacalao er med tomatsaus, men denne gongen skal det altså ikkje vere tomatar i gryta. Eg baserer min saus på fløte, men den kan også lagast med ein klassisk bechamel. Mange bakar kvit bacalao i omnen, då vert den meir som ein grateng.
Den varianten eg lagar i dag er bacalao fresco, som er bacalao med fersk eller lettsalta fisk. Bacalao med klippfisk skal gjerne koke lenge, klippfisken toler det. Bacalao med fersk fisk kan naturleg nok ikkje koke så lenge, fisken vert gjennomkokt på nokre få minutt. Min kokte litt for lenge, men smakar knallgodt for det.
Sjølv om denne bacalaoen er kvit og fersk skal det likevel vere litt punch i smaken. Det oppnår eg med ei klype cayennepeppar og litt røykt paprika. Røykt paprika kan du få kjøpt i krydderbutikkar på nettet, i spesialforretningar og i utlandet. Eg kjøper alltid med meg krydder heim som suvenirar, så difor har eg røykt paprika i hylla. Interessant nok må ein ha svart peppar i tillegg, cayenne og svart peppar gir to ulike pepparsmakar, som utfyller kvarandre perfekt.
(Vil du ha meir cayenne i, så gjerne. Denne oppskrifta er «medium» krydra, men lag den gjerne sterkare.)
I ein kvit bacalao kan grønsakene varierast. Fenikkel er godt i denne, det same er ulike kvite rotgrønsaker, som pastinakk eller persillerot. Du kan også ha i gulrøtter. Det viktigaste er å koke grønsakene heilt møre først, og så ha i fisken. Når fisken kjem i gryta skal den nærast berre bli gjennomvarm, og så er det velkommen til bords. Slik gjer du det:
Kvit bacalao
600 g torskerygg, fersk eller lettsalta
800 g poteter
2 gule paprika
3 løk
3 dl kremfløte
2 dl vatn
1 knivsodd cayennepeppar
1 knivsodd røykt paprika
Salt og peppar
Smør og olje til steiking
Mjøl til jamning
To hardkokte egg til garnering
Har du lettsalta torsk, så rens den, og la den ligge litt i vatn. Har du fersk torsk, så dryss på godt med grovt salt, og la den ligge ein times tid.
Rens og kutt løk, paprika og poteter. Eg brukte amadinepoteter, så dei skrelte eg ikkje. Brukar du grovare poteter må dei skrellast. Varm opp ei skei olje og ei skei smør i ei låg, vid gryte, og legg i poteter, løk og paprika lagvis. Slå på kremfløte og vatn, og ha i cayenne, røykt paprika viss du har og litt salt og peppar. Bland ut ei spiseskei mjøl i litt av vatnet, og slå det på. Vri gryta fort rundt nokre gongar, slik at alt blandar seg. Gjenta dette jamnt og trutt til det heile har kokt opp.
Når grønsakene er møre, deler du fisken i passe store serveringsbitar. Sett ei sleiv ned i gryta, dreg til side og slepp nedi fiskebitane. Fortsett til all fisken er i gryta. La det trekke på låg varme. Smak på gryta etter nokre minutt, og tilsett eventuelt litt meir salt og peppar. Unngå å røre for mykje, då vert fisken grautete.
Server bacalaoen med kokt egg delt i båtar, og eventuelt nybakt brød.
Eg likar dei store soppane. Det er lettast å finne på morsomme ting med dei.
I går fann eg fire store aromasoppar i butikken, og dei fekk bli med heim. Mi erfaring er at sopp som blir bakt som dei er fort får ei litt seig overflate. Difor pensla eg soppane med olje. Så fylte eg dei med ein ostekrem, og bakte dei til dei hadde fått fin farge.
Denne bakte soppen er eit fint tilbehør til både fisk og kjøt, og dessutan eit godt vegetarisk alternativ på ein buffé. Finn du ikkje aromasopp kan du bruke vanleg sjampinjong. Slik gjorde eg det:
Ostefylt sjampinjong
Fire store sjampinjongar, aroma eller vanleg
2 ss olje til pensling
4 ss kremost, naturell
2 ts dijonsennep
1 ts tørka eller 1 ss frisk timian
Set steikeomnen på 180 grader og varmluft eller 200 grader utan varmluft.
Kna saman ost, sennep og timian til ein mjuk krem. Pensle soppane med olje på utsida, og legg dei i eit eldfast fat. Vri ut stilken, den kan du bruke i ei gryte eller i ein saus.
Legg ei raus skei med ostekrem i kvar sopp. Det kan godt vere litt topp på, ostekremen smeltar ned i soppen, og tek mindre plass når det heile er bakt. Set forma inn i omnen, og bak soppane i ca. 20 minutt, til dei har fått ei fin, gylden overflate. Server som tilbehør til det du måtte ha lyst på av steikt kjøt og fisk.
…at det er (eller var) kantarellar på Eika?
Lysande gule og fine sto dei der og venta på ei som kunne sette pris på slikt. Der er sikkert meir, berre du leitar.
Akkurat kvar eg fann dei vil eg sjølvsagt ikkje seie, kantarellplassane kan ein ikkje dele med nokon. Men der var ein del å ta av, det kan eg seie.
Gå litt utanfor grusstien, så får du noko gyldent og vakkert å ha på brødskiva, i risottoen, til pasta eller i ein god saus. Mmmm!
Og storbåra bryt.
Lenger inne er det stillare.
Pappa og eg tok ein tur ut til Eika på søndag.
Eika er ei øy som ligg nedanfor sørspissen av Hareidlandet. Sundet mellom Eika og Hareidlandet heiter treffande nok Eiksundet, og over dette sundet går det kjende Eiksund-sambandet, som gir Herøy, Sande og Hareidlandet fastlandssamband.
Fram til Eiksundsambandet opna i 2008 var Eika utan rutesamband med omverda. Ein måtte ha eigen båt, skulle ein ut dit. No derimot, går brua som fører ned til den undersjøiske tunellen over frå Hareidlandet til Eika, og der er laga ei avkøyrsle som gjer at det er lett å dra på fottur over Eika.
Eg veit ikkje så mykje om Eika, bortsett frå at den var ein del av Herøy kommune fram til 1964, då den gjekk over til Ulstein. Eg har blitt fortalt at namnet kjem av at den hadde den nordlegaste eikeskogen i Noreg, men om dette stemmer veit eg ikkje. No finst det eikebestandar fleire stader i Møre og Romsdal, iallfall, men eg trur vårt fylke framleis er rekna som den nordlege grensa for naturleg forekommande eik.
Eika er langstrakt, i følge Wikipedia er den 3,8 km lang frå nord til sør. Så å gå den frå ende til annan er ein fin tur. Ein får pusten i gang og, for vegen er ganske kupert.
Turteknisk er den ikkje perfekt, det hadde vore finare om ein kunne gå «rundt» øya, slik det no er må ein gå same veg fram og tilbake. Men terrenget er flott, og landskapet er som å vere tilbake til gamle dagar, så det gjer ingenting å gå same vegen to gongar.
Husa på Eika er ei blanding av gamle, fine fiskarbondehus og nyare hytter. Det er tydelegvis stor restaureringsaktivitet, og det er ikkje så rart. Frå å vere eit tungvint og isolert reisemål er Eika no bokstaveleg tala midt i straumen. Eg kan tenke meg at husa på Eika har hatt ein formidabel verdiauke.
Den finaste delen av øya er kanskje på sørvest-sida, med utsikt til Yksnøya og Velsvika.
Der endar vegen i eit vakkert lite tun, velstelt og vestvendt. Der er også fleire nybygde hytter i dette området.
Nordenden er også flott, med utsikt til Liadalsnipa og resten av fjella rundt Ørsta. Omtrent midtvegs passerer ein den vesle skulestova.
Frå parkeringsplassen og nordover går ein på gamle, tilgrodde gardsvegar.
På sørsida er det lagt ny veg over åsen til dei gamle gardane og hyttene på sørsida. Eg veit ikkje når denne vegen vart lagd, men den virkar relativt ny.
Kanskje gjekk skuleungane frå sørsida over åsen på stiar for å kome til skulen? Eller kanskje rodde dei? Eg veit ikkje. Er det nokon som veit meir om dette vesle lokalsamfunnet?